Wet werkelijk rendement box 3

Brontekst

De heer Stultiens (GroenLinks-PvdA): Ik ga verder met mijn lijstje potentiële belastingontwijkingroutes. Ik begin met de hypotheekrenteaftrek. Het is de hoogste tijd dat die verder wordt afgebouwd. Ik hoop dat mijn buren daar werk van maken aan de formatietafel. Ik wil wel het volgende vragen, want daarvoor is gewaarschuwd in campagnetijd. Hoe gaat het kabinet voorkomen dat die renteaftrek wordt verplaatst naar box 3 als die wordt beperkt in box 1, waar ik voorstander van ben? Kan de staatssecretaris opties in kaart brengen? Dat hoeft niet binnen een dag, maar het zou helpen als het op korte termijn kan, want ik weet niet hoelang ze nog formeren. Dat zou helpen, want als we dit willen afbouwen, is het volgens mij niet de bedoeling dat we het probleem verplaatsen naar box 3, want dan zijn we verder van huis. Ik hoor graag of de staatssecretaris daar wat aan zou kunnen doen. Dan maak ik nog een klein uitstapje naar box 2. Het kabinet schrijft terecht: "Bij vermogenswinst krijg je een lock-ineffect. Er is een prikkel om belastingheffing uit te stellen door winst niet te realiseren." Het kabinet verwijst daarbij naar allerlei rapporten, zoals het Bouwstenenrapport uit 2020, het ibo uit 2022 en het CPB-rapport uit 2024. Het zijn allemaal argumenten waaruit blijkt dat er veel vermogen opgepot zit in box 2, soms ook als beleggingsvermogen. Mijn vraag aan het kabinet is: als het kabinet dit ziet en terecht erkent, waarom doet het daar dan niks aan bij box 2? Waarom laten we dit ongemoeid? Ik vind de argumenten sterk genoeg om hier niet voor te kiezen bij box 3. Tot slot op dit punt. Een van de doornen in mijn oog van de afgelopen jaren is het verhuld vermogen in het buitenland. De wetenschap denkt dat zo'n 18 tot 44 miljard euro van Nederlandse huishoudens in het buitenland verhuld is. De staatssecretaris zegt in antwoord op onze vragen: wij hebben zelf geen betere inschatting, dus we denken dat het klopt. Bij zulke bedragen moeten alle alarmbellen gaan rinkelen. Doen wij als land, als overheid, genoeg om dit op te sporen, qua capaciteit en eventuele nieuwe wetgeving? Want ik vind het niet uit te leggen aan alle mensen die wel netjes belasting betalen dat er voor tientallen miljarden wordt verhuld in het buitenland. Zou de staatssecretaris op basis van gegevens bij de Belastingdienst in kaart kunnen brengen hoeveel vermogen wél wordt aangegeven per land? Ook dat hoeft niet vandaag, want ik snap dat dat tijd kost. Maar ik denk wel dat dat ons helpt in onze zoektocht naar verhuld vermogen. Voorzitter. Dat brengt mij bij de gemiste kansen van het wetsvoorstel. In de afgelopen jaren zijn er veel rapporten verschenen die zeiden: verschuif de belastingen van werk naar vermogen, want in het huidige stelsel is het evenwicht zoek. Het kabinet geeft aan: wij gaan met dit voorstel geen herverdeling maken van de lasten over de verschillende grondslagen. Ook de VVD zegt net: we willen geen ideologische verschuiving van arbeid naar kapitaal. Maar vasthouden aan de status quo is ook een ideologische keuze en in onze ogen een enorme gemiste kans. We wachten al tien jaar op dit wetsvoorstel. Het ligt er nu eindelijk, dus waarom maken we geen gebruik van de mogelijkheid om de ongelijkheid in het stelsel te herstellen? Wij komen daarom vandaag als GroenLinks-PvdA zelf met een wetswijziging, die mede is ingediend door de SP, voor een toptarief in box 3 in plaats van de huidige vlaktaks. Waarom wordt inkomen uit vermogen niet hetzelfde behandeld als inkomen uit werk? Waarom betalen hardwerkende mensen wel een toptarief als ze veel gaan verdienen, maar beleggers, pandjesbazen en miljonairs niet? Waarom kiest het kabinet toch voor de vlaktaks? Klopt het dat vele andere landen wél een progressieve belasting hebben voor inkomen uit vermogen? En klopt het ook dat Nederland vroeger, in de jaren 1964 tot 2001, wel een progressief tarief had voor inkomen uit vermogen? Voorzitter. Tot slot wil ik stilstaan bij de enorme vermogensongelijkheid in Nederland en wereldwijd. Vandaag hebben we het jaarlijkse rapport van Oxfam kunnen zien, dat altijd verschijnt rondom Davos. Wat lezen we? De elite wordt rijker en machtiger dan ooit en de belastingregels bevoordelen de groep die toch al rijk is in plaats van het algemeen belang. Ook in Nederland hebben de rijkste 500 families hun vermogen zien verdrievoudigen in tien jaar tijd. Het is daarom de hoogste tijd voor een miljonairsbelasting, een vermogensbelasting voor bijvoorbeeld de rijkste 1%. We hebben eerder vragen gesteld over het voorstel van Zucman, dat bij de G20-top in Brazilië is ingediend. Dat gaat over een wereldwijde minimumbelasting van 2% voor vermogens boven de 100 miljoen. De antwoorden hierop waren helaas niet concreet genoeg. Daarom stel ik opnieuw drie vragen aan de staatssecretaris. Ook hiervoor geldt: als het niet lukt om die vandaag te beantwoorden, dan graag binnen twee weken. Dan komt Zucman namelijk op bezoek bij de commissie voor Financiën. Vraag één: hoeveel geld zou deze belasting opleveren in Nederland? Vraag twee: per wanneer is die uitvoerbaar voor de Belastingdienst? En vraag drie: wat is er nodig qua voorwaarden om het juridisch houdbaar te maken? Denk bijvoorbeeld aan een anticumulatiebepaling van 85%, zoals in Frankrijk. We horen graag hoe dit vormgegeven kan worden. Vervolgens kun je een politiek debat voeren over de vraag of het wenselijk is. Wij vinden van wel, maar het helpt in elk geval om te weten of het kan en wat het oplevert. Ik heb daarnaast nog één vraag: wat doet Nederland in deze discussie concreet Europees en wereldwijd om dit aan te jagen? Er is Kamerbrede steun om dit wereldwijd in te voeren. Hoe staat het met de oproep van het kabinet in de Gedragscodegroep om het uit te breiden van bedrijven naar vermogenden? Ik lees in het verslag: Nederland is hard bezig met de discussie, maar het kan lang gaan duren. Die antwoorden stellen me niet erg gerust, dus ik hoor graag of wij vaker een update kunnen krijgen over hoe het staat met die ontwikkelingen wereldwijd, wat Nederland precies gedaan heeft en welke bondgenoten we hierop hebben. Voorzitter, tot slot. Dit wetsvoorstel is een stap vooruit. Mijn fractie zal het daarom steunen. Tegelijkertijd is het een wetsvoorstel vol met gemiste kansen. Wij bieden de Kamer daarom vandaag in elk geval één amendement aan, waarmee we het wetsvoorstel een stuk beter kunnen maken. Ik hoop dat alle partijen die in de campagne zeggen op te komen voor de werkende Nederlander, dit voorstel ook zullen steunen. Dank u wel.

Versie 8282b178d0e74c4df56d581b4f1bb53a3194d521d2aa4ba0f91a61634d44ee64 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.