Eurogroep/Ecofin-Raad d.d. 9 en 10 maart 2026

De heer Bushoff (GroenLinks-PvdA): Dank u wel, voorzitter. Ik zal daar in mijn eigen inbreng wellicht nog wat woorden aan wijden, ook in reactie op de heer Oosterhuis. Voorzitter. Ik sluit mij aan bij de vorige sprekers wat betreft de actualiteit, namelijk de situatie in het Midden-Oosten. Ik zou tegen de minister van Financiën willen zeggen dat we in het verleden hebben gezien dat dit soort grote stijgingen van de energieprijzen de inflatie kunnen aanwakkeren. Hoe ziet de minister van Financiën dat? Zijn we daarop voorbereid? Gaat het daar de komende tijd over? Welke stappen kunnen we eventueel verwachten om bij hoge inflatie zo veel mogelijk te beperken dat mensen in hun portemonnee geraakt worden? Voorzitter. Zoals mijn collega van D66, de heer Oosterhuis, al aangaf wil je op de lange termijn toewerken naar een zo duurzaam mogelijke economie met minder afhankelijkheid van fossiele energiebronnen. Laat ik dan ook gelijk de koppeling maken met het ETS-systeem. In mijn interruptiedebatje met de heer Hoogeveen had ik het daar al over. Het ETS-systeem wordt namelijk herzien door de Europese Commissie. Tegelijkertijd gaan er ook stemmen op om de afbouw van die ETS-rechten on hold te zetten, naar aanleiding van een lobby van de industrie. Ik zou heel graag een duidelijke positie willen van deze minister van Financiën. Het is namelijk een van de meest succesvolle systemen die we hebben. Het is goed voor het klimaat en voorspelbaar voor de industrie. Op het moment dat je hier echt van af zou stappen, zou je juist de bedrijven die hebben geïnvesteerd in verduurzaming pakken. Dat zou niet rechtvaardig zijn. Tot slot levert het de Nederlandse schatkist in 2025 ook nog 923 miljoen euro op. Als de lobby van de industrie zijn zin krijgt, zou dat dus niet alleen onvoordelig uitpakken voor het klimaatbeleid en de voorspelbaarheid van bedrijven, maar ook voor de schatkist. Ik zou dus een heldere positie daarin willen vernemen van de minister van Financiën. Voorzitter. Er is toch nog een ander punt waar ik graag bij stil wil staan. Het is er al vaker over gegaan met deze minister van Financiën. Dat was nog in een vorige periode, dus laten we het deze nieuwe periode opnieuw proberen. Dat gaat tóch over de grote uitdagingen waar de Europese Unie voor staat als het gaat om defensie-uitgaven, infrastructurele uitgaven, netcongestie, het elektriciteitsnet, et cetera. We hoorden de oud-president van De Nederlandsche Bank zeggen dat als je dat allemaal wilt financieren, je dan in ieder geval geen morele blokkade moet leggen op bijvoorbeeld eurobonds. Het toverwoord schijnt eurobonds te zijn. Als we het anders noemen, ontstaat er wellicht meer ruimte bij deze minister van Financiën om naar een dergelijk instrument te kijken. Ik zie hem lachen, dus ik hoop dat dat een positieve lach is. In het verlengde daarvan zou ik de minister van Financiën ook willen vragen wat zijn visie is op het feit dat de dollar zwakker wordt en dat de VS zich isoleren van het wereldtoneel. Als je zou willen dat Europa en de euro daarin een stevigere positie innemen, is het dan niet zinvol om ook in dat licht te kijken naar bijvoorbeeld eurobonds en het versterken van de euro? Ik ben benieuwd hoe de minister van Financiën daarnaar kijkt. Ik weet dat hij er prat op gaat dat wij als Nederland nu voor een laag rentetarief kunnen lenen. Ik denk dat de twee voordelen die ik net noemde misschien wel opwegen tegen dat lage rentetarief. Maar goed, ik hoop dat de minister van Financiën daar toch nog enige bewegingen in zou kunnen maken. Ik ben van harte bereid om dan het woord "eurobonds" niet meer te gebruiken in de toekomst! Voorzitter, tot slot. Even kijken … Ik weet niet hoeveel tijd ik nog heb.