Eurogroep/Ecofin-Raad d.d. 9 en 10 maart 2026

Minister Heinen: Vanzelfsprekend. Ik handel altijd op basis van hetgeen waarvan ik weet dat daar een meerderheid voor is. Weet ik dat niet, wat het geval is bij nieuwe opties die voorbijkomen, dan moet ik uiteraard naar het parlement om die aan u voor te leggen. Dat moet ook tijdig gebeuren, zodat u mij daarop kan bevragen, daarover moties kan indienen et cetera. Dat zullen we dus zeker doen. Overigens is daar nu geen sprake van; dat zeg ik er gelijk bij. We zijn nu niet naar alternatieven aan het kijken. Voorzitter. Dan ga ik in op de kapitaalmarktunie en de interne markt. Daar zijn onder anderen door u, voorzitter, als woordvoerder van de VVD, vragen over gesteld. Onder andere werd gevraagd welke dossiers op het gebied van de interne markt in Europa prioriteit hebben. Voorzitter, u vroeg als woordvoerder — ja, je moet via de voorzitter spreken, maar dat is even lastig — in dit verband ook naar de kopgroep die voor dit soort zaken is gevormd. Even in algemene zin. Ik vind het van groot belang om met de ministers van Financiën van de zes EU-landen met de grootste economie te spreken over de toekomst van Europa. Ook de geopolitieke ontwikkelingen verlangen dit. We hebben tegen elkaar gezegd dat besluitvorming in Europa met de 27 lidstaten moet plaatsvinden. Wij hebben wel samen met een aantal andere lidstaten uitgesproken dat wij vinden dat het te traag gaat. We zien allemaal dat we simpelweg de tijd niet hebben om nog tien jaar een boom op te zetten over hoe de interne markt er idealiter uit zou moeten zien. Dat geldt zeker gelet op de speeches die een jaar geleden zijn gegeven in München, waar de Verenigde Staten hebben aangegeven dat Europa er echt zelf voorstaat: u moet uw investeringen in veiligheid gaan opschroeven; wij kunnen uw veiligheid niet meer continu garanderen. Die kritiek was gewoon terecht. Europa investeerde veel te weinig in de eigen veiligheid, en Groenland is daar nog overheen gekomen. We zien de onvoorspelbaarheid van het handelsbeleid van onze bondgenoot. We zien de wereld in geopolitieke zin steeds onrustiger worden. De situatie in het Midden-Oosten onderstreept dit. Europa moet dus echt aan de bak. We moeten investeren in onze eigen veiligheid, maar die veiligheid is niks waard als je de onderliggende economie niet versterkt, want je bent zo sterk als de sterkte van je economie. De ministers van Financiën zien hierin dus een bijzondere rol. Wij hebben die kopgroep gevormd, maar het is nog zoeken naar precies wat dan. We doen het heel voorzichtig, want we willen niet landen kwijtraken. Dat zien we ook wel. We willen echt een besluitvorming van de 27 lidstaten, maar we zien wel een verantwoordelijkheid: kunnen wij, in termen van agendasetting, het zoeken naar compromissen of het aanjagen van dossiers, hierin een voortrekkersrol spelen? Kunnen wij ook de Raad van regeringsleiders voeden, zodat zij niet elke keer als die er is geweest in algemeenheden vervallen, maar ook echt knopen kunnen doorhakken, waardoor ook weer wetgeving gemaakt kan worden en de Europese Commissie vervolgens met wetgevingspakketten kan komen? Wij zien die urgentie dus. Wij willen daar druk op zetten. Dat is het initiatief dat wij nemen. Tegelijkertijd zijn we nog aan het kijken wat onze rol hierbij precies is, want wij willen in dit proces ook geen mensen kwijtraken. We zijn nu twee keer bijeengeweest: één keer digitaal en één keer fysiek. Maandag zitten wij weer met deze zes lidstaten om de tafel. We hebben een aantal onderwerpen benoemd als zaken waar we in ieder geval over moeten spreken. Dat is de spaar- en investeringsunie; wij noemen dat nog steeds "de kapitaalmarktunie". De benaming is verschillend, maar wij doen daarbij hetzelfde. Verder zijn dat de internationale rol van de euro en het doelmatig verhogen van de defensie-uitgaven. De ministers van Financiën zien allemaal in dat je voor de euro's die je uitgeeft niet meer veiligheid krijgt als het verhogen van de budgetten alleen maar leidt tot prijsstijgingen. Hoe kunnen we daar dus slimmer mee omgaan? Verder noem ik nog de kritieke grondstoffen. Dit zijn zomaar vijf onderwerpen waarvan wij vinden dat we daar toch echt als eerste het gesprek over zouden moeten voeren. Dat geldt voornamelijk voor de kapitaalmarktunie. Tegelijkertijd leidt de actualiteit ertoe dat elke keer nieuwe onderwerpen de revue passeren; die kan je dan met elkaar oppakken om daarin een voortrekkersrol te spelen. Daarbij werken we nauw samen. Als deelnemer van deze groep zie ik ook een verantwoordelijkheid om hierbij elke keer andere, kleinere lidstaten te betrekken — onze Belgische partners en onze Luxemburgse partners in het Benelux-format of de Ieren — zodat meer gewicht in de schaal wordt gelegd dan wanneer we het houden bij alleen deze zes. Ik zie voor mijzelf dus een grote rol weggelegd om daar meer landen bij te betrekken. Dit is wat wij nu doen. Wij proberen op de kapitaalmarktunie echt wel stappen te zetten. De Europese Commissie heeft voorstellen gedaan, maar wij zijn ambitieuzer dan dit. Wij zien in het beter mobiliseren van het kapitaal in Europa wel de sleutel tot meer economische groei. Ik vind dit zelf de belangrijkste discussie om te voeren, want dat haalt de discussie over eurobonds, publieke investeringen — alles moet door de overheid gefinancierd worden — en hogere schulden weg. Er is ongelofelijk veel kapitaal beschikbaar in de Europese Unie. Wij zijn één van de rijkste continenten, maar het is zoals de heer Hoogeveen al zei: dat geld werkt niet voor ons; we investeren onvoldoende. Ik haal dan altijd het volgende mooie voorbeeld aan. In heel veel landen heeft het ook te maken met een gebrek aan pensioenvoorzieningen, maar als de Europeanen hun geld wél veel meer in durfkapitaal zouden beleggen, zoals de Amerikanen dat doen, dan zou zomaar 350 miljard per jaar aan durfkapitaal beschikbaar komen dat kan worden geïnvesteerd in innovatieve bedrijven, wat kan bijdragen aan de economische groei. Daarom is dit zo ontzettend belangrijk. Onze welvaart staat hierbij op het spel, en dit is één belangrijke sleutel om die te vergroten. Daarom werken wij in deze groep samen. In ieder geval voel ik in mijn termijn waarin ik deze rol mag invullen, een bijzondere verantwoordelijkheid om deze kar mede te trekken. Voorzitter. Mevrouw Van Eijk vroeg nog welke concrete stappen Nederland momenteel zet voor de integratie van de interne markt en specifiek de kapitaalmarktunie. Het kabinet hecht uiteraard veel belang aan het versterken van de interne markt. Mevrouw Van Eijk wees terecht op het wegnemen van belemmeringen en het verminderen van verschillen in regelgeving. Die zijn natuurlijk van belang om het groeipotentieel te verhogen. Het is natuurlijk een continue … Ja, hoe lang roepen we dit al? We worden wel enorm ongeduldig. Nogmaals, ook daarom hebben wij die kopgroep gevormd. Het kabinet verwelkomt uiteraard de vorig jaar uitgebrachte horizontale interne-marktstrategie en ziet ook een belangrijke rol bij het wegnemen van de belemmeringen en bij de onderwerpen die de Commissie met voorrang wil aanpakken. Verder werkt het kabinet aan de actualisering van de kabinetsbrede interne-marktagenda, waarover uw Kamer later dit kwartaal een brief ontvangt. Daarbij trek ik ook op met de minister van EZ, en wel specifiek op het gebied van de voorbeelden die mevrouw Van Eijk naar voren bracht. Ik ben wel verheugd te zien dat het onderwerp regeldrukvermindering nu zo veel meer prominent op de agenda staat dan in het verleden. In het verleden werd daaraan wel lippendienst bewezen, maar gebeurde er weinig. Ik zie dat de ergernis over de enorme regeldruk die we elkaar aandoen, bij heel veel lidstaten toeneemt. Ik zie ook de rem die deze regeldruk zet op de economische groei. Dat heeft niks te maken met noord-zuid of met linkse of rechtse partijen. Dit is "across the board", in het Engels gezegd. "Bipartisan", zeggen onze Amerikaanse bondgenoten dan. Dit is dus een breed gedeelde frustratie. Ik zie ook echt wel een grotere inzet van de Commissie om hier wat aan te doen.