Politie

Brontekst

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Voorzitter, dank u wel. Waakzaam en dienstbaar is de politie voor ons allemaal. Vandaag wil ik allereerst mijn dank uitspreken aan al die mannen en vrouwen die dit dag en nacht doen en ons veiligheid brengen in het land. We zien het gewoon gebeuren op heel veel plekken. Ik weet ook wat het van hen vraagt, juist in deze tijd — kijk naar het gewelddadige gebeuren in Overasselt — en wat het van hun gezinnen vraagt. Dus mijn medeleven gaat naar het complete politiekorps, en natuurlijk het allermeest naar de zwaargewonde agenten en hun families na het vreselijke geweld in Overasselt, en naar de nabestaanden van de beveiliger. De ChristenUnie is dankbaar voor agenten die hun leven riskeren en hier zelfs geriskeerd hebben om hun collega's in veiligheid te brengen. Dankzij de inzet van al deze politiemensen kon een enorm grote groep verdachten binnen 24 uur worden aangehouden. Dat verdient gewoon een heel groot compliment: dank jullie wel daarvoor. Maar het laat ook zien dat er iets grondig mis is in ons land. De drugscriminaliteit vestigt zich niet alleen op bepaalde plekken, maar is ook neergestreken in rustige, kleine plaatsen, in de haarvaten van de samenleving. De criminaliteit rondom drugs — we weten het al jaren — overspoelt steeds meer ons land. Het komt niet alleen in de grote steden voor. In augustus verscheen een heel nuttig rapport van The Hague Centre for Strategic Studies. Even overschakelen naar het Engels gaat niet best als ik een mooi Nederlands betoog heb, maar dit is nou eenmaal de naam van de club. Dit rapport waarschuwt voor de druk op gemeenten in het veiligheidsdomein. Het aantal meldingen over verwarde personen is gestegen van 44.500 in 2012 naar 169.000 in 2025. Steeds meer mensen buiten de grote steden zijn dakloos. Georganiseerde criminaliteit wordt steeds moeilijker te monitoren, vanwege digitale kanalen. Het leidt tot inadequaat handelen in crisissituaties en zorgt ervoor dat kleine vergrijpen structureel blijven liggen. Het geeft daders het beeld dat bepaald gedrag kennelijk wordt getolereerd en, misschien nog wel belangrijker, het geeft inwoners het gevoel dat de overheid niet in staat is om de openbare orde en de veiligheid te waarborgen. Dat raakt aan de fundamenten van de rechtsstaat, dat raakt aan de fundamenten van onze politie, die juist met zo veel inzet staat voor de veiligheid. Als wij dit niet op orde brengen, zetten we onze mannen en vrouwen op straat eigenlijk in een koude, gure, schrale wind. Daarom heb ik een aantal vragen aan de minister. In het coalitieakkoord staat omschreven dat burgemeesters meer mogelijkheden krijgen om zonder extra complexiteit en regeldruk aan de slag te gaan. Ik vind dat belangrijk, maar absoluut onvoldoende om de veiligheid te verbeteren in kleinere gemeenten. Hoe heeft het kabinet in gedachten om structureel de kennis en de capaciteit van kleinere gemeenten te verbeteren? Dan heb ik het zowel over de openbare-orde- en veiligheidskant als over de politiecapaciteit en de wijkagenten. Ik spreek te veel burgemeesters die gewoon uren kwijt zijn om maar door te blijven praten over een minimumaantal wijkagenten voor plattelandsgemeentes. Dat is daar net zo hard nodig. Welke voornemens heeft het kabinet nou, ook met de extra investeringen die worden gedaan, en wanneer gaan we dat terugzien? Eerlijk gezegd, ik ben nu vijf jaar Kamerlid en iedere keer hoor ik: nee, op een later moment komt dit wél op orde. Ik zou heel graag gewoon heel concreet gemaakt hebben wat dit betekent, ook als er tekorten zijn aan wijkagenten. Kan het ministerie van Justitie en Veiligheid veel beter inzichtelijk maken wat het betekent voor de grote steden, maar zeker voor het platteland? Voorzitter. Er blijven tienduizenden aangiften liggen. Ik heb meegeluisterd en gehoord dat een heel aantal collega's hier belangwekkende woorden over hebben gesproken. Ik sluit me volledig aan bij de woorden van collega Struijs. Zelfs bij zedenzaken, zelfs bij antisemitisme gebeurt het gewoon dat er zaken op de plank liggen. Het ondermijnt het vertrouwen in de rechtsstaat. Ik sluit me aan bij de vragen die daarover gesteld zijn. Ik wil de minister ook vragen om te reflecteren — dat mag ook bij de Justitiebegroting — op de grondoorzaken van dit alles. Als onze politie telkens druk moet zijn met bijvoorbeeld de drugscriminaliteit, omdat we niet normeren, met bijvoorbeeld overlastgevend gedrag, omdat we het in de ggz niet op orde hebben, met bijvoorbeeld demonstraties, waar telkens gedonder is omdat wetgeving maar uitblijft, hebben we een cultuur waardoor de politie telkens moet optreden tegen dingen waar we eerder als samenleving en als overheid hadden moeten normeren. Ik snap dat het een wat filosofische vraag is, maar volgens mij is het wel de grondvraag. Ik zou de minister willen vragen om daar uitgebreider op in te gaan. Dit mag ook op een later moment. Voorzitter. Ik kom terug …

Versie 23d5b3e09ffc307d50b42335328c742842b77c9cb26d70b208ba6f7118f396b4 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.