Start-ups en scale-ups

Minister Karremans: Yes. Dan kom ik bij financiering. Dan begin ik met ... Ja, de roep om de investeringsbank is groot; een punt van mevrouw Martens-America. Ook is de vraag aan mij om mijn oor te luister te leggen bij de start-ups en scale-ups, omdat daar ook bepaalde geluiden vandaan komen. Dat zal ik doen, dus dat kan ik toezeggen. Het is een terecht punt om op te pakken. De heer Van Lanschot vraagt hoeveel van de beoogde 600 miljoen tot 1 miljard inmiddels is opgehaald bij pensioenfondsen voor het fonds, en hoeveel daarvan is uitgezet. Op deze vraag moet ik schriftelijk terugkomen. We zoeken dat, met uw toestemming, even op en komen daar schriftelijk op terug. Dan kom ik op de vraag van de heer Vermeer. We moeten ervoor zorgen dat met die ETCI-initiatieven natuurlijk iedereen bediend wordt of zo veel mogelijk partijen bediend worden. Op zichzelf ben ik het daar helemaal mee eens. Je wilt natuurlijk zorgen dat start-ups en scale-ups in elke fase, van klein tot groot, bediend worden. We zien wel vaak een probleem in de follow-up investments. De iets grotere tickets zijn vaak alleen beschikbaar in de Verenigde Staten, niet in Europa. Dat heeft ook te maken met de markt. Het is daar wat makkelijker en er is ook meer financiering, omdat je in één keer veel groter kan gaan. Het heeft ook te maken met regelgeving en een aantal andere zaken. Daarom hebben we ook dat soort ETCI-initiatieven. ETCI is een fund-in-fundinitiatief. Het is wel bedoeld voor de grotere tickets. Dus dat is automatisch alleen bereikbaar voor de partijen die die grotere tickets ook verlangen. Dan kom je inderdaad uit op een beperkt aantal bedrijven, maar we hebben niet voor niets ook de ROM's, de regionale ontwikkelingsmaatschappijen, en we hebben Invest-NL. Zo is het mooi een trap die aansluit. Die samenwerking gaat daar ook steeds beter. Ik zie dat ook gebeuren. Er wordt veel makkelijker en beter naar elkaar verwezen; er wordt beter samengewerkt en makkelijker informatie gedeeld. Dus dat gaat de goede kant op; we kwamen wel van ver. Ik snap die zorg van de heer Vermeer dus wel en ik begrijp ook dat dat beeld ontstaat, maar daar zijn we echt stappen in aan het zetten. Het gaat de goede kant op en dat houd ik ook in de gaten. Dat was ook een deel van de vraag van de heer Vermeer die daarna kwam: hoe kunnen we zorgen dat we de investeringsbank nadrukkelijker laten samenwerken met de ROM's, zodat investeringsbesluiten beter aansluiten bij de regionale economische kracht? Een heel terecht punt. Daar zullen we ook aandacht aan besteden bij de implementatie ervan. De ROM's zorgen juist voor die eerstefasefinanciering. De heer Prickaertz had een terechte vraag. Hij zei: financiering is een probleem bij start-ups en scale-ups, maar ook bij het mkb. Een heel terecht punt. We hebben niet voor niets in het verleden debatten gehad over de financiering van het mkb. Onlangs is over onze voortgang daarop ook nog een brief naar de Kamer gestuurd. Dus ik deel de urgentie totaal. Of ik de non-bancaire financiering als een wenselijke ontwikkeling beschouw en daadwerkelijk als een oplossing voor deze financieringskloof? Ja, ik vind het een goede ontwikkeling dat de markt zich hierop ontwikkelt. Niet iedereen kan bij de bank terecht, omdat ze bijvoorbeeld minder zekerheden kunnen verstrekken. De bank verlangt vaak zekerheden. Daar hebben we ook al veel debatten met elkaar over gevoerd. Daarop proberen we ook allemaal zaken te regelen. Op zichzelf is het logisch, want uiteindelijk is het altijd een ... Ik kom zo nog even op het rentevraagstuk, de maximumrente. Het is altijd rente versus risico. Sommige ondernemers willen graag veel risico nemen. Dat betekent dat daar een risicocompensatie tegenover staat in de vorm van rente. Soms kan een bank die niet altijd bieden, omdat er minder onderliggende bezittingen zijn waarop onderpand kan worden gelegd. Nou, dan is een non-bancaire financiering goed. Alleen moet je wel zorgen dat het transparant is, dat ook bijvoorbeeld rentepercentages transparant tot stand komen en dat er geen woekerrentes worden gevraagd. Daarvoor hebben we natuurlijk ook het Kifid; dat houdt daar toezicht op en daar kan je meldingen doen. Daarom zijn die keurmerken van Finankeurzo ontzettend belangrijk. Daarmee maken we inzichtelijk welke non-bancaire financiers zich netjes aan de regels houden en welke niet. Dan kom ik op de vraag van mevrouw Oualhadj, die bij een ander blokje hoort, denk ik. Maar ik ga hem toch nu wel beantwoorden. De vraag gaat over de bezuinigingen op onderwijs en welk effect die hebben gehad op de valorisatie en de specifieke innovatie. Even in het grotere plaatje: ik denk dat we nog steeds recordhoeveelheden geld uitgeven aan onderwijs. Voor het beeld van deze commissie, om even de boel in perspectief te zetten: Nederland geeft meer geld uit aan onderwijs dan het hele bbp van Letland. En dat heeft Wennink ook gezegd: het gaat niet alleen om de hoeveelheid geld, maar om wat je met het geld doet. Over die valorisatie gesproken: dat is een terecht punt. Hoe kom je daar nou verder mee? Ik ben blij dat daar veel aandacht voor is. Ik heb zelf onlangs ook met een aantal KVO's gesproken. Ik heb eind januari alweer een afspraak met ze als follow-up. Ik heb ze gevraagd om een plan te maken, want ze kwamen met een aantal vragen bij mij. Ik heb een aantal vragen teruggelegd, ook een aantal vragen die de commissie aan mij heeft gesteld, namelijk: hoe zorgen we ervoor dat het aantrekkelijke regelingen worden en hoe zorgen we ervoor dat die valorisatie beter gaat? Hoe krijgen we er meer inzicht in? Ik wil gewoon een dashboard hebben; ik wil zien hoe het gaat. De heer Van Lanschot had het daar ook over. Hoe zorgen we er nou voor dat we daar meer inzicht in krijgen? Dat zijn hele terechte punten. Je moet een benchmark doen met andere universiteiten in het buitenland, maar dan moet je ook andere dingen meenemen. Bijvoorbeeld: hoe makkelijk is het om daar aan kapitaal te komen? Niet alleen de Deal Terms zijn van belang als het erom gaat of mensen er uiteindelijk toe overgaan dat IP te gebruiken in een start-up of scale-up. Er zijn natuurlijk veel meer dingen van belang, bijvoorbeeld hoe makkelijk er toegang tot kapitaal is of welke andere regelgeving er is. Je moet naar het hele plaatje kijken. Misschien moeten we soms wel daaronder gaan zitten. Dat is volgens mij meer het punt dan wat bijvoorbeeld andere universiteiten in het buitenland doen. Dit is een gesprek dat wij hebben met de KVO's. Als het goed is, leggen zij een plan bij mij neer. Daar zal vermoedelijk — dat gebeurt vaak als ik mensen vraag een plan te maken — een bepaalde kostencomponent aan zitten. Dat zullen we dan met elkaar moeten bekijken. Maar ik vind het een heel terecht punt. Dat is natuurlijk ook door Wennink heel erg aangekaart. Dit is wel een belangrijk scharnierpunt voor de toekomst van onze economie, en we hebben de kennis. En eigenlijk, zoals het voor een deel ook georganiseerd is, is het nu ontwikkelingshulp aan de VS en China of aan Singapore. Het is echt eeuwig zonde als we dat zo in stand laten. Hier moeten we echt een paar belangrijke stappen in zetten. Veel dank voor die aandacht daarvoor en ik pak het op die manier op.