Digitaliserende overheid en toezicht

Brontekst

Mevrouw El Boujdaini (D66): Voorzitter, dank u wel. Een overheid is er voor mensen. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar daar moeten we elke dag scherp op blijven. Loketten, gemeentehuizen en IDO-punten blijven belangrijk. Voor steeds meer mensen is de digitale ingang de snelste en soms de enige weg naar de overheid. Die systemen zijn de toegangspoorten van onze samenleving. Van wie wij daarbij afhankelijk zijn en hoe wij dat inrichten, is geen technisch detail. Daarom ga ik het vandaag hebben over digitale soevereiniteit, IT-inkoop, de digitale werkplek en de wallet. Voorzitter. Gisteren lazen we in het AD dat door gemeenten aan Microsoft 185 miljoen euro wordt uitgegeven. Voor de hele overheid wordt dat geschat op 2 à 3 miljard euro per jaar. Dat geld kan ook naar Europese tech, maar dan moeten we weten waar we staan. Is het kabinet daarom bereid om een nulmeting te doen op het gebied van digitale soevereiniteit, te beginnen bij de overheid zelf, zodat we daadwerkelijke, meetbare doelen kunnen stellen voor de weg vooruit? Kan daarbij meegenomen worden waar die afhankelijkheid binnen de overheid zit, zodat we ook strategische keuzes kunnen maken? Dan weten we wanneer we het wel of niet gewenst vinden om niet-Europese IT-systemen te gebruiken. Voorzitter. Inkoop is een van de krachtigste instrumenten van de overheid. De overheid is een enorme klant. Waar wij ons geld aan uitgeven, bepaalt dus ook van wie we afhankelijk zijn. In het vorige debat vroeg ik om een overzicht van de grote IT-contracten die de komende twee jaar aflopen. Dat hebben we gekregen, waarvoor dank. Leveranciers als Microsoft zie ik daar echter niet in terug, maar wel tussenpartijen die hun producten leveren. Zo blijft onduidelijk wat we uitgeven aan niet-Europese IT-leveranciers en wat voor contracten dat zijn. Daarom de volgende vragen. Hoe krijgen we een beter overzicht van grote contracten met bedrijven zoals Microsoft inclusief de indirecte contracten daarmee? Welke rol kan de Nederlandse Digitale Dienst spelen bij het beter en meer gecoördineerd inkopen van Europese IT? Heel concreet: kan Linux bijvoorbeeld ingekocht worden? Kunnen we daar niet binnenkort voor een deel mee beginnen, zodat we dat in ieder geval vast kunnen uitproberen, en dat bijvoorbeeld in de plaats stellen van één van de contracten die de komende twee jaar aflopen? De overheid kan sturen op aanbestedingen. Open standaarden en open source als criteria in aanbestedingen kunnen in de toekomst het verschil maken.

Versie 9f26aef5644db748139bfea8f20de3262344ff27e6f3d9e4539b988e656bda62 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.