Digitaliserende overheid en toezicht

Brontekst

Staatssecretaris Van der Burg: Natuurlijk moeten we daar beleid op ontwikkelen. AI is natuurlijk niet iets waar we de afgelopen 25 jaar fanatiek mee bezig zijn geweest. Het is een ontwikkeling die buitengewoon snel gaat en in die zin relatief recent is. Er zijn een aantal zaken die daarbij kunnen helpen. Zoeken is daar natuurlijk een heel belangrijk voorbeeld van. Ik kom met u, de Kamer, dus niet met u als woordvoerders maar met u, de Kamer, op een gegeven moment ook te spreken over de Wet open overheid, die natuurlijk feitelijk gaat over het ontsluiten van overheidsdata voor burgers. De zoekfunctie kan daarin belangrijk zijn. Maar denk ook aan het zoeken intern, het zoeken van informatie. Dat moet je soms niet doen via de gebruikelijke ChatGPT. Daar moet je je eigen interne variant op hebben, omdat je data hebt die niet op het open internet kunnen staan, maar die je wel intern kunt gebruiken. Dat is zoiets wat daarbij kan helpen. Denk ook aan risicoanalyse. In sommige gevallen moeten subsidies gecontroleerd worden. Met een risicoanalyse kun je het een en ander bepalen. Stel dat je 40.000 aanvragen hebt liggen. Gaan we die dan alle 40.000 controleren, of kunnen wij op basis van de data die wij vanuit AI krijgen constateren dat dit de 400 meest risicovolle zijn waar we naar moeten kijken? In het voorbeeld van die 40.000 hoeven we er dus 39.600 niet op die manier te controleren. Daarmee kunnen we tijd, geld en capaciteit besparen. En heel flauw: u weet dat ik ook verantwoordelijk ben voor Koninkrijksrelaties. Als ik het woord voer in het Nederlands en er een persbericht in het Nederlands uitgaat, moet dat ongeveer tegelijkertijd ook in het Papiamento en in het Engels verschijnen. Dat is een heel flauwe, kleine, maar het kan daar wel bij helpen. Dit zijn allemaal voorbeelden waarbij je AI moet gebruiken. Maar waarom moet er ook echt beleid op komen? Omdat we ook moeten zeggen: dit zijn de grenzen. We hebben ook voorbeelden gezien, niet specifiek in Nederland maar natuurlijk overal, waarbij we gebruikmaken van AI. Met "we" bedoel ik dan niet de overheid, maar "wij als samenleving". Daarmee hebben we feitelijk gegevens gegeven aan partijen waaraan we die niet moeten geven. Het gaat er ook heel nadrukkelijk om om daarin een grens te bepalen. Als het gaat over AI, komen we ook te spreken — dat zal in deze commissie zijn, maar op een ander moment — over het feit dat we AI niet de verkeerde dingen moeten leren. Want dan komt er op een gegeven moment uit dat we een steeds nauwere groep gaan bekijken. Die ziet er dan bijvoorbeeld wat eenzijdig uit op het gebied van etniciteit of op het gebied van sekse. U kunt de voorbeelden allemaal wel bedenken. Dus laten we het vooral als instrument blijven zien, maar laten we daarin de komende tijd ook wel de kaders bepalen.

Versie 9f26aef5644db748139bfea8f20de3262344ff27e6f3d9e4539b988e656bda62 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.