Bonaire, Sint-Eustatius en Saba

Brontekst

Mevrouw Nanninga (JA21): Voorzitter. In het vorige debat, over bestaanszekerheid in Caribisch Nederland, hebben we stilgestaan bij de kosten van levensonderhoud, koopkrachtmaatregelen, subsidies op energie, water en telecom en de inzet op voedselzekerheid via het CariFoodFund. Dat is een mooie lijn en in de afgelopen jaren is er ook veel gebeurd. Minimumlonen zijn verhoogd, uitkeringen zijn verhoogd en er zijn verschillende subsidies ingezet. Dat was ook deels noodzakelijk. Onze centrale boodschap uit dat debat wil ik hier wel nog herhalen: zorg ervoor dat de eilanden onafhankelijker en zelfstandiger worden. Geef ze geen vis, maar een hengel. Maak subsidies en gelden voorwaardelijk aan structurele verbeteringen en verantwoordingen. De staatssecretaris is wat JA21 betreft de goede richting ingeslagen. Wij hopen en verwachten dat hij deze lijn blijft doorzetten. Voorzitter. Ik wil het hebben over Bonaire en de klimaatzaak. Wij zijn deels blij met de kabinetsreactie. Het kabinet spreekt zelf over "zwaarwegende juridische redenen" om de uitspraak opnieuw te laten toetsen. Daar zijn wij het volmondig mee eens. JA21 juicht dit besluit toe. Relevante klimaatadaptatie en bescherming tegen concrete lokale problemen zijn natuurlijk prima en ook nodig, maar dat naar een oordeel van de rechter Nederland de inwoners van Bonaire op klimaatgebied zou hebben gediscrimineerd, is vergezocht. Er is de afgelopen jaren geïnvesteerd in natuurbeheer, infrastructuur, subsidies, verduurzaming en ondersteuning van de eilanden. Nederland heeft Bonaire altijd serieus genomen en substantieel ondersteund, ook op het gebied van klimaat en weerbaarheid. Voorzitter. Er wringt nog iets fundamenteels in dit verhaal. Je kunt binnen een land simpelweg niet iedere regio hetzelfde behandelen of voor iedere regio volledig maatwerkbeleid optuigen, alsof het een aparte staat is. Nederland kent nu eenmaal verschillen in ligging, schaalgrootte, economie en kwetsbaarheid. Dat geldt niet alleen voor Bonaire, maar ook voor Texel, de Achterhoek of andere eilanden en regio's. Het enkele feit dat er ergens andere omstandigheden gelden, betekent nog niet automatisch dat er sprake is van discriminatie. Als we die redenering gaan volgen, wordt het uiteindelijk onmogelijk om algemeen nationaal beleid te voeren zonder dat iedere regio via de rechter uitzonderingen of aanvullend beleid gaat afdwingen.

Versie 95eed84c2b287f74ac895c239d65f2ea66a6c8cdfa2f1692a25f9953e164ff14 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.