OCW-begroting, onderdeel Cultuur
OCW-begroting, onderdeel Cultuur
statement · 19 jan 2026 · Tweede Kamer
De heer Martin Bosma (PVV): Voorzitter, dank u wel. "Civilisational erasure", kent u die uitdrukking? Die uitdrukking komt uit de National Security Strategy van de huidige Amerikaanse regering. Die regering wijst in dat stuk op de totale culturele implosie die men voor zich ziet in Europa ten gevolge van de massa-immigratie. Heel veel mensen in Nederland delen dat gevoel. We zien het voor onze ogen. We mogen niet meer "Gouden Eeuw" zeggen. De VOC is verdacht. In musea hangen allerlei bordjes waarop staat wat we moeten denken over de helden uit onze vaderlandse geschiedenis. De kerststol heet geen kerststol meer. De Michiel de Ruyter-school in Amstelveen kiest voor een andere naam, die "inclusief" is, zoals ze dat noemen. De kerststal in Brussel bestaat uit figuren zonder gezichten. Kerstmarkten worden afgelast. School De Schakel in Utrecht heeft geen sinterklaasfeest meer, want men wil daar "inclusief" zijn; zo heet dat dan. Meneer Segers van de ChristenUnie heeft al gezegd dat hij de kerkklokken wil opofferen, om ervoor te zorgen dat de moskeeën ook geen geluid maken. Voorzitter. Herkent de minister het beeld dat we in Nederland bezig zijn onze cultuur te verliezen? Heel veel Nederlanders vinden van wel. Heel veel Nederlanders hebben dat gevoel en zien het voor hun ogen gebeuren. Die betreuren dat. WNL had een mooie reportage. Daarin kwam iemand aan het woord die zei: je hebt tegenwoordig heel andere winkels en andere talen. Ik weet niet of de minister weleens in Amsterdam komt, maar probeer daar maar eens in het Nederlands een biertje te bestellen in de horeca; vaak spreken ze de taal niet eens. In diezelfde reportage komt een homoseksuele man aan het woord die zegt: ik loop niet meer hand in hand met mijn vriend, want het is gewoon te gevaarlijk. Dat is één observatie. Aan de andere kant hebben we de hoofdsocioloog van het CBS, mevrouw Traag, die zegt: waar ik woon, hoor je dat geluid veel minder. Dat is haar wetenschappelijke observatie, blijkbaar. Ze zegt ook: als je mensen voedt met een bepaald narratief, dan gaan ze dat als dusdanig beleven. Ze zegt dus: het wordt de mensen aangepraat en het is helemaal niet zo. Ik ben heel erg benieuwd wat de minister van Cultuur daarvan vindt, al is hij dubbeldemissionair en al staat het volgende kabinet bij wijze van spreken al om de hoek klaar. Raken wij onze cultuur kwijt? Een interessant vraagstuk voor de minister van Cultuur. Voorzitter. Er is ook goed nieuws: Zwarte Piet wordt steeds populairder. Twee derde van de Nederlanders zegt gewoon: Zwarte Piet is zwart en blijft zwart. Ondanks die acties van de Nederlandse overheid, van minister Asscher en van al die ongekozen burgemeesters om onze dierbare Zwarte Piet kapot te maken, blijven Nederlanders houden van Zwarte Piet. Vraag aan de minister: welke kleur heeft Zwarte Piet? Dat is mijn tweede vraag. Welke kleur heeft Zwarte Piet? Ik heb het al een beetje weggegeven, hoor. Ik had het net al even over Pieter de la Court. Wat er ook gebeurt in Nederland, is dat onze geschiedenis verwijderd wordt. Het doet heel erg denken aan het boek 1984. The mutability of the past heet het daar, oftewel de veranderlijkheid van het verleden. Heel veel mensen uit ons verleden hebben ineens niet meer bestaan. Pieter de la Court is een belangrijk denker uit onze geschiedenis, uit de tijd van de Republiek. Hij was een staatsgezinde. "Staats" heeft dan betrekking op de Staten-Generaal. Hij speelt in onze geschiedenis een belangrijke rol. Hij was een belangrijk liberaal denker. De Rijksuniversiteit Leiden heeft zijn naam recentelijk verwijderd. In 2018 was er nog een lezing over Pieter de la Court; toen werd hij de hemel in geprezen. Maar nu is hij blijkbaar verwijderd, onder invloed van de Black Lives Matter-mode. Dat gebouw heet nu Agora. Agora stamt uit het oude Griekenland. Daar werden slaven verhandeld en vrouwen waren daar niet welkom. Blijkbaar voelt de Rijksuniversiteit Leiden zich daar wel senang bij. Wat vindt de minister daarvan? Voorzitter. Dan de gouden koets. Een voorganger van deze minister, mevrouw Uslu, heb ik daarover ondervraagd. Mevrouw Uslu is een gepromoveerd kunsthistorica. Na veel trekken en duwen heeft zij ook gewoon toegegeven dat de afbeeldingen op de gouden koets niets te maken hebben met slavernij. Ze zei dat het goed zou zijn als die gouden koets weer gaat rijden. Kan de minister ons daar iets over vertellen? Gaat de gouden koets weer rijden met de oorspronkelijke illustratie daarop? Hoe staat het met de diversiteitsvoorwaarden? Dat was natuurlijk heel pijnlijk. Kunst moet vrij en ongeremd zijn, maar in plaats daarvan hebben allerlei politiek correcte ministers en staatssecretarissen allerlei diversiteitsvoorwaarden opgelegd aan kunstinstellingen. Ze moesten die ondertekenen, want anders kregen ze geen geld. Gelukkig is er in de vorige zittingsperiode een motie geweest om die diversiteitsvoorwaarden te schrappen. Hoe staat het daarmee? Is dat gebeurd? Of worden kunstinstellingen nog steeds het mes op de keel gezet om de diversiteitsideologie te omarmen? 300 culturele instellingen in Nederland en België boycotten Israël. Ze boycotten niet Iran, niet Qatar en niet Azerbeidzjan; ze boycotten Israël, de enige democratie in het Midden-Oosten. Ik heb er het kerstreces mogen doorbrengen. Het is een bloeiend land met een sprankelende cultuur. Maar allerlei culturele types in Nederland willen uitgerekend dat land boycotten. Hoe staat de minister daartegenover? Het kan toch niet zo zijn dat die kunsttypes buitenlands beleid gaan voeren? En vindt hij — dat is een beetje een retorische vraag — dat deze kunstinstellingen nog steeds recht hebben op ons belastinggeld? Moet men niet gewoon van het subsidie-infuus afgehaald worden als er wordt meegedaan aan een dergelijke actie? Opvallend bij de actie van die 300 culturele instellingen is dat niet één Nederlandse kunstenaar ertegen geprotesteerd heeft. De kunstenaars vinden het allemaal weer best. Dat is denk ik ook weer eens een illustratie van hoe eenzijdig de kunstwereld in Nederland is opgebouwd, namelijk: intens links. Daar zijn, tot mijn grote spijt, geen uitzonderingen op. Hoe staat de minister tegenover het afgelasten van de chanoekaviering in Het Concertgebouw? Dat is toch wel heel pijnlijk, want het Concertgebouworkest — dat is natuurlijk niet hetzelfde als Het Concertgebouw; dat weet ik ook wel — kreeg vanaf 1942 subsidie van de nationaalsocialisten. We hebben kunstsubsidies te danken aan de NSB, aan het nationaalsocialisme, aan Tobie Goedewaagen. Het is toch wel heel pijnlijk dat het Concertgebouworkest zich nu bezighoudt met dergelijke zaken als het afgelasten van de chanoekaviering. Dan de sensitivity readers. Dat is ook een groot probleem. Heel veel uitgevers hebben sensitivity readers in dienst, die ervoor moeten zorgen dat er een politiek correct sausje over boeken, en over literatuur in het bijzonder, heen gaat. Een mooi voorbeeld is Roald Dahl. Die moest, zoals men dat noemt, bij de tijd gebracht worden. In Sjakie en de chocoladefabriek wordt daarom niet meer gesproken over dat iemand "dik" is, maar "enorm". Ook is mevrouw Griezel niet meer "lelijk". Dat is minder kwetsend of zo, denk ik. Heel veel uitgeverijen werken met die sensitivity readers. Dat zorgt ervoor dat de literatuur in Nederland zo volslagen oninteressant is geworden en dat er helaas nooit meer iets uitkomt wat echt de moeite waard is. Hoe staat de minister daartegenover? Het is namelijk eigenlijk een vorm van censuur. Voorzitter, dank u wel.
Versie f8a62de12b69fdc7ce13524d4af4af9207f35a476d62afac2c051d7810550a49 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.
OCW-begroting, onderdeel Cultuur
Er zijn hier nog geen bijdragen.
Er zijn hier nog geen bijdragen.