Terrorisme/extremisme

Brontekst

Mevrouw Mutluer (GroenLinks-PvdA): Voorzitter. Laat ik ook maar beginnen met het halfjaarlijkse dreigingsbeeld. Daarin staat dat de terreurdreiging in Nederland weer licht is toegenomen. Jihadisme blijft de grootste dreiging. Een aantal van mijn collega's had het er net ook over: bij een aantal veroordeelde jihadisten met dubbele paspoorten heeft de rechter besloten hun het Nederlanderschap af te nemen. Dat is uiteraard aan de rechter. In het hoofdlijnenakkoord staat dat dit vaker moet gaan plaatsvinden, terwijl in mijn beleving iedereen weet dat dat niet altijd alles oplost. Sterker nog, het kan ook voor meer gevaar zorgen. Want die mensen kunnen in de meeste gevallen niet naar hun land van herkomst, waar ze nog wel een paspoort van hebben. Die landen zitten namelijk ook niet op hen te wachten. Dan verdwijnen ze dus in de illegaliteit en zijn wij het zicht op hen helemaal kwijt, met alle risico's van dien. Ik moest denken aan de eerdere oproepen van burgemeester Marcouch van Arnhem. Hij stelde voor om deze groep veroordeelden een tijdelijke verblijfsvergunning te geven, in plaats van hun hun paspoort af te nemen. Zijn redenering was namelijk dat er dan nog zicht op hen gehouden kan worden en dat verdere radicalisering dan beter kan worden voorkomen. Ik wil de minister vragen hoe zij hier zelf over denkt en welke ideeën zij eventueel aan haar opvolger wil meegeven. We zien ook een toename van het rechts-extremistisch gedachtegoed. Vooral online gaan steeds vaker en steeds sneller agressieve en opruiende berichten rond, vaak over de landsgrenzen heen. Daardoor komen mensen die vatbaar zijn voor dit soort foute uitingen er sneller dan voorheen mee in aanraking. Dat is riskant, want via internet radicaliseren mensen, in het bijzonder jongeren. Daar maak ik me enorm zorgen over. Hoe zorgen we ervoor dat wij die jongeren niet kwijtraken? Hoe houden wij hen hierbuiten? Hoe maken we hen weerbaar en minder vatbaar voor — excuses voor mijn woorden — alle drek die op het internet verspreid wordt? Ik weet het: deze minister, en ik denk ook haar opvolgers, gaat het heel erg hebben over criminaliteit en hoger straffen, maar ik wil ook een lans breken voor een sterkere rol van het onderwijs. Ik wil aan de minister vragen hoe zij daartegen aankijkt. Dan de extreemrechtse memes. We spotten ze steeds vaker online in de vorm van een foto, video of GIF waarmee bijvoorbeeld anti-overheidsdenken en omvolkingstheorieën worden verspreid. Dat ook mensen in dit huis dat aanhangen, helpt natuurlijk niet bepaald. Met memes kan extreemrechts jongeren bereiken die anders niet bereikt zouden worden. De fenomeenanalyse van de NCTV geeft wel enig inzicht daaromtrent, maar wat zijn de huidige mogelijkheden om te handhaven op memes die bijvoorbeeld oproepen tot geweld? Ik moest ook heel erg denken aan de recente discussie over inzet van de ATKM. Geldt dat hier bijvoorbeeld ook? Is er voldoende kennis en capaciteit bij de politie en jongerenwerkers om dit te herkennen? In mijn beleving moeten en mogen we niet naïef zijn, ook al lijken het op het eerste gezicht misschien onschuldige plaatjes. Een ander punt is het groeiende aantal zelfverklaarde soevereinen. Dat is een groep die de legitimiteit van de overheid ontkent en zichzelf onafhankelijk van de staat verklaart, met alle gevolgen van dien. Zij komen regelmatig in aanraking en in confrontatie met politie, deurwaarders en andere overheidsfunctionarissen. Soms gaat dat gepaard met agressie en geweld. Een kleine minderheid is zelfs bereid om offensief geweld te gebruiken tegen een vermeende kwaadaardige elite. Er zijn in de praktijk geluiden te horen dat je dat volledig moet negeren, maar ik denk dat het belangrijk is — dat wordt ook door de NCTV aangehaald — om met name de groep die hieraan ten prooi kan vallen, hiervoor te behoeden. Misschien wil de minister daar ook even op ingaan. Het gaat om een hele kwetsbare groep, die alleen maar kwetsbaarder wordt doordat ze geen belastingen, verkeersboetes et cetera betalen. Wat betekent dat voor de kinderen? Ik wil van de minister weten — dan sluit ik af — wat de rol van de gemeenten hierin moet zijn en welke handvatten zij aan hen zou kunnen bieden de komende tijd.

Versie 4531384da3a066b34b9ecc5917318c3151e2615b583b4aac1917b04adeab37de · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.