Ouderenzorg (incl. ouderenhuisvesting)

Brontekst

Mevrouw Tijmstra (CDA): Dank u wel, voorzitter . De toekomst van de ouderenzorg is niet alleen een zorgvraagstuk, maar vooral een samenlevingsvraagstuk. We maken de beweging van "zorgen voor" naar "samenleven met", een beweging die al gaande is in de ouderenzorg en die het CDA van harte ondersteunt. Als we meer van de samenleving vragen, moeten we mensen daar ook toe in staat stellen. Mijn inbreng van vandaag gaat over de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn: investeren in gemeenschappen, passende huisvesting en ondersteuning van mantelzorgers. Ik begin met het eerste punt: investeren in gemeenschappen. Zorgzame gemeenschappen zijn belangrijk voor alle ouderen. Met of zonder lichamelijke beperking of dementie, meedoen aan en onderdeel blijven van de samenleving zijn ongelofelijk belangrijk. Gemeenschapszin ontstaat niet altijd vanzelf. Soms is daar een zetje voor nodig om mensen bij elkaar te brengen die elkaar nog niet kenden. Op dat gebied zijn er al heel veel mooie initiatieven. Denk aan de voorzorgcirkels die door het welzijnswerk worden opgezet of aan samenwoonconcepten, zoals de Lang Leven Thuisflats. We hebben daar in dit debat al veel over mogen horen. Ook zien we dat er tal van regelingen, akkoorden en programma's lopen die allemaal een incidenteel karakter hebben. Het CDA vindt dat we erover moeten gaan nadenken hoe we succesvolle initiatieven structureel kunnen borgen, omdat we daarmee het vertrouwen geven aan welzijns- en zorgorganisaties om langdurige samenwerkingen op te bouwen. Voor echte transitie is een structurele verschuiving nodig van zorg naar welzijn. Mijn vraag is: hoe kijkt de minister hiernaar? De Wet DOS, die dit jaar in werking is getreden, kan een belangrijke stap zijn. Het is goed dat zorgkantoren hiermee initiatieven binnen het sociaal domein mede kunnen financieren. Tegelijkertijd hoor ik terug dat de aanvraag- en verantwoordingslasten buitenproportioneel zijn. Ook is de financiering van de Wet DOS tot 2028 opgenomen in de begroting. Ik heb de volgende vragen aan de minister. Hoe ziet het toekomstperspectief hiervan eruit? Kunnen aanvraag en verantwoording makkelijker gemaakt worden? Ziet de minister deze wet bijvoorbeeld als een route om Lang Leven Thuisflats en voorzorgcirkels een structurele basis te geven? Dan kom ik bij mijn tweede punt, passende huisvesting. Ouderen wonen langer thuis, maar de stap tussen zelfstandig wonen en het verpleeghuis blijft groot. Om dit te verbeteren zijn nieuwe woonzorgconcepten nodig, gecombineerd met sterke sociale voorzieningen en ontmoetingsplekken in de wijk. We zien gelukkig steeds meer woonvormen en verbinding met de wijk ontstaan, bijvoorbeeld De Amandelbloesem in Wormerveer of het woonzorgcentrum Humanitas in Deventer. Hier heb ik een aantal vragen over aan beide ministers. Hoe zien zij de verdere opschaling van succesvolle woonvormen? Gaat het op dit moment snel genoeg, zodat we op tijd voor het groeiende aantal ouderen een passend aanbod hebben gerealiseerd? Bovendien helpt het ook bij de doorstroming op de woningmarkt. Zijn wet- en regelgeving rond woningtoewijzing voldoende toegesneden op het realiseren van dit soort wooninitiatieven of zijn hier nog aanpassingen voor nodig? Het succes ervan hangt immers vaak sterk samen met een goede, evenwichtige mix van bewoners. Mijn derde punt is de ondersteuning van mantelzorgers. Mantelzorgers zijn onmisbaar. Volgens de cijfers van het SCP is het aantal mantelzorgers gegroeid naar 5,5 miljoen. Tegelijkertijd groeit ook het aantal overbelaste mantelzorgers. Daar moeten we wel goed naar blijven kijken. Het CDA wil overbelasting voorkomen met betere ondersteuning en meer ruimte voor mantelzorgwoningen. Omdat ook de minister van Wonen vandaag aanwezig is, wil ik met name ingaan op die mantelzorgwoningen. Een mantelzorgwoning maakt het namelijk mogelijk om zorg dichtbij te organiseren en het daardoor langer vol te houden. Toch lopen mensen nu heel vaak vast in vergunningen, gemeentelijke procedures, fiscale regels, verzekeringen en gevolgen voor toeslagen. Ook ontbreekt het bij de betrokken partijen vaak aan voldoende kennis. Het vergunningsvrij plaatsen van zo'n woning onder de Wet versterking regie volkshuisvesting is straks een goede stap, maar dat is maar een van de vele stappen die nodig zijn om echt een versnelling voor elkaar te krijgen. Zouden we niet de mensen die zelf verantwoordelijkheid willen nemen voor het zorgen voor elkaar, meer ruimte moeten geven vanuit de woningbouwregels, is mijn vraag aan de minister. We willen meer woningen en we willen meer naar elkaar omzien, en dat komt hier volgens mij heel goed samen. Tot zover mijn eerste termijn.

Versie 6243957eb267e0791af77a393a758153ba7f715401aebd070c4badb9b3bedea8 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.