Pensioenonderwerpen

Brontekst

Mevrouw Inge van Dijk (CDA): Dank u wel, voorzitter. We hebben vijf minuten en een hele stapel stukken, waaronder het rapport van Niek Peters, de juridische analyse over de risico's van invaren. Ik kwam er bij de voorbereiding achter dat alleen al het onderwerp "het serieus nemen van de zorgen van mensen" mij meer dan vijf minuten gaat kosten. Daarom sloeg ik zojuist ook al erg aan op het signaal van collega Joseph, want als er inderdaad niet meer veilig gemeld kan worden vanuit de praktijk, dan is het nog erger dan ik had gedacht. Dit is dus een dilemma, want daarmee doe ik geen recht aan de andere onderwerpen, maar dit is voor ons belangrijk genoeg om daar toch al deze tijd aan te besteden. Voorzitter. De afgelopen twee debatten heeft het CDA zijn zorgen geuit over de uitvoering van het wettelijk vastgelegde hoorrecht voor verenigingen van gepensioneerden en voor verenigingen van voormalige deelnemers van pensioenfondsen. Daarbij hebben we steeds gezegd dat het nooit mag verworden tot een fluisterrecht. We constateerden dat de vormgeving van het hoorrecht niet overal op een manier gebeurt waarop mensen zich gehoord voelen. We verzochten daarom om een onderzoek naar hoe het hoorrecht tot nu toe wordt ingevuld bij verschillende fondsen, waaronder ook een groot aantal bedrijfstakfondsen en de Kamer hierover te informeren voor 1 juli. Deze motie is met algemene stemmen aangenomen. Dank daarvoor nog! Op 4 november hebben we een onderzoek naar de tevredenheid over het hoorrecht ontvangen, uitgevoerd naar aanleiding van de motie-Joseph en Vermeer. Mijn eerste vraag is dan ook wanneer onze motie wordt uitgevoerd. Ik heb het onderzoek gelezen en ik wil een paar dingen daarover zeggen. Ik ben er echt van geschrokken dat vier van de vijf mensen voor wie het hoorrecht bedoeld is, nooit van het hoorrecht hebben gehoord. Tot zover de effectieve communicatie over het hoorrecht, die wel was toegezegd! Een groot deel van de deelnemers aan het onderzoek sluit zich ook niet aan bij een vereniging van gepensioneerden. Pensioenfondsen lijken mensen daar niet actief op te wijzen bij pensionering, wat misschien een gemiste kans is. Als we dan kijken naar de tevredenheid over hoe het hoorrecht is uitgevoerd, dan is de populatie sterk verdeeld. Op de vraag of respondenten geïnformeerd zijn over hoe het hoorrecht bij hun specifieke fonds is toegepast, geeft ruim twee derde aan niet geïnformeerd te zijn over hoe het hoorrecht is toegepast. Dat hoeft wettelijk ook niet, maar ik zou met deze uitkomsten bijna gaan denken dat we een wet nodig hebben om fatsoenlijk met elkaar om te gaan en elkaar wél te informeren. Ik blijf het bijzonder vinden dat sommige partijen pas gaan horen als er al een concepttransitieplan ligt. Ik snap heel goed dat je niet zwart-wit "dit is fout" kunt zeggen, maar het is ergens ook wel weer logisch dat je gehoord wilt worden voordat er al iets voor je is bedacht. Ook wordt de betrokkenheid van het pensioenfonds als sterk sturend ervaren. Gestelde vragen worden niet beantwoord. Gevraagde berekeningen worden niet gemaakt. Mijn verbazing neemt toe naarmate ik het rapport verder doorlees. De conclusie van het rapport dat het hoorrecht goed kan werken mits alle betrokken stakeholders het willen laten slagen, is natuurlijk een open deur. Des te verdrietiger is de conclusie dat uit de casusstudies blijkt dat dit in de onderzochte casussen lang niet altijd het geval was. Deze punten gehoord hebbende, vraag ik de minister of hij onze mening deelt dat we niet langer kunnen zeggen dat het best goed gaat met dat hoorrecht en dat hij echt steviger moet gaan ingrijpen en bijsturen. Dan maak ik een bruggetje naar de juridische analyse door Niek Peters en gehoord worden. Juridische analyses zijn vaak vatbaar voor meerdere interpretaties vanwege de complexe en genuanceerde aard van rechtssystemen. Het recht is echter niet alleen een technische discipline, maar ook een kwestie van interpretatie en debat, waarbij verschillende perspectieven mogelijk zijn. Dat blijkt in dezen ook maar weer. De minister zegt dat de nieuwe analyse over invaren bevestigt dat het wetstraject zorgvuldig is doorlopen en hij ziet de analyse als aanmoediging voor een zorgvuldige transitie. Als je alle berichten vanuit diverse belangengroeperingen in de media leest, dan zie je ook totaal andere accenten die veel minder positief zijn. Ik wilde minister vragen om specifiek te reageren op twee punten in het advies. Het eerste is punt 80. Kan hij specifiek reageren op de zinsnede "Nochtans heeft de regering gemeend dat het beter is om het individuele bezwaarrecht buiten werking te stellen. Volgens de regering is hiermee de beste afweging gemaakt tussen inspraak voor de deelnemers en de meest optimale uitkomst voor de deelnemer, waarbij meespeelt dat de keuze van de individuele deelnemer gevolgen heeft voor het pensioenperspectief van de andere deelnemers"? Deelt de minister dit nog steeds, in de wetenschap van de manier waarop het hoorrecht momenteel uitgevoerd wordt? Dan kom ik op punt 92 over het hoorrecht en wel de zin die zegt dat het hoorrecht feitelijk niet kan worden aangemerkt als een tegenwicht voor het buiten werking stellen van het individuele bezwaarrecht. Het recht om gehoord te worden aan de ene kant, is een plicht om te luisteren aan de andere kant. Het CDA voelt zich verantwoordelijk om beter invulling te geven aan deze plicht. Ik hoor graag van de minister of hij dit met ons deelt en hoe hij daar verder stappen in wil gaan zetten. Tot slot, voorzitter, vooruitkijkend. Na het vaststellen van de transitieplannen ligt de bal bij de fondsbesturen. Bij de opdrachtaanvaarding zullen pensioenfondsbesturen tot een zorgvuldig oordeel moeten komen over de vraag of de transitie voor alle deelnemersgroepen evenwichtig uitpakt. Daarbij hebben de verantwoordingsorganen een adviesrecht. De gepensioneerden moeten volop meedoen aan die gedachtewisseling. Hoe gaan we dit goed vormgeven, met de opgedane kennis en ervaring over het hoorrecht in ons achterhoofd? Dank u wel, voorzitter.

Versie dc072faf0bd778b8d8669942a42cd541ca8ec96095146d9eb06cc2b91b5207c7 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.