Herstel Groningen

Brontekst

Staatssecretaris Van Marum: Dank u wel, voorzitter. Allereerst wil ik graag een groot compliment maken aan de bijna 65 mensen op de diverse departementen die zich bezighouden met de beantwoording van de vragen die jullie allemaal gesteld hebben. Een groot compliment aan hen dus. Dank ook aan de leden van de Tweede Kamer voor het stellen van deze vragen. We zijn met het nieuwe kabinet nu ongeveer een maand of vier bezig. Het is goed om hier weer te zijn. Ik vind de samenwerking met u ook heel erg belangrijk. Ik ben daarom blij met de vragen, ook met de kritische. Die laten namelijk zien dat het onderwerp u raakt en het raakt mij ook. Voordat ik overga tot het beantwoorden van de vragen, wil ik stilstaan bij een paar belangrijke thema's. Voorzitter. De plek waar je woont, speelt een rol bij de kansen die je krijgt in Nederland. Ik heb het hier al vaker gezegd: heel Nederland heeft de afgelopen tientallen jaren geprofiteerd van de gaswinning, maar de Groningers en de Noord-Drenten te weinig, veel te weinig. Erger nog, zij droegen, en dragen, de gevolgen. Te lang luisterde de overheid onvoldoende. Voor het gevoel van veiligheid en vertrouwen van deze mensen wil ik de maatregelen uit Nij begun in hun geheel uitvoeren. Het daarvoor beschikbare geld blijft staan, dus ook het geld op de separate begrotingen. Daar gaat dit kabinet dus niet op bezuinigen. De opdracht om Groningen en Noord-Drenthe weer vooruit te helpen, gaat verder dan deze kabinetsperiode. Zoals u weet, leggen we de generatielange betrokkenheid vast in de wet. U ontvangt het wetsvoorstel naar verwachting begin volgend jaar. In april volgend jaar ontvangt u ook een nieuwe Staat van Groningen, zoals in Nij begun is toegezegd. Het kabinet zal elk jaar de vorderingen monitoren en daarover met de Kamer in gesprek gaan. In begrijp dat u ook graag wilt debatteren over de gaswinning uit de kleine gasvelden, maar daar is dit debat niet voor bedoeld. Voorzitter. Het kabinet zal de afhandeling van de schade en de versterking in Groningen en Noord-Drenthe koste wat het kost en zo lang als nodig blijven uitvoeren. De Groningers en de Noord-Drenten hebben daar recht op. Dit "koste wat kost"-principe geldt voor het vergoeden en herstellen van de schade en het zorgen voor de veiligheid. Dat zijn de taken van de overheid die in die wet zijn vastgelegd. Verder willen we bewoners zo veel mogelijk ondersteunen bij de verduurzaming van hun huizen. Naast een schadevrij, veilig en duurzaam huis is het bieden van toekomstperspectief aan mensen in deze regio van belang. Dat doen we met ministeries en de regio samen. We werken als één overheid aan een sociale en economische agenda. Er is voor de sociale agenda één generatie lang 3,5 miljard euro beschikbaar om het verschil te maken. Voor het economische perspectief is circa 4,5 miljard beschikbaar, waarvan 3 miljard voor een investering in sleutelprojecten voor economische structuurversterking. Dit alles heeft tot doel om in 30 jaar het welzijn en de toekomst van de inwoners structureel te verbeteren. Hoe dat moet, gaan wij niet alleen vanuit Den Haag verzinnen, maar dat gaat in samenwerking met de regio. In het Gronings volkslied staat: doar vuilt het haart, wat tonge sprekt, in richt- en slichte toal. Dat wil zoveel zeggen als: daar voelt het hart wat de tong spreekt, in directe en eenvoudige taal. Dat is precies wat ik van plan ben: geen mooie verhalen, maar eerlijkheid. Deze mensen verdienen een betrouwbare overheid. Laten we ervoor zorgen dat het in de toekomst niet meer uitmaakt waar je wieg gestaan heeft in Nederland, dat de inwoners van Groningen en Noord-Drenthe net zo veel kansen en mogelijkheden krijgen als andere Nederlanders en dat ze weer trots zijn op hun regio. En ze zijn trots. Dat is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid. Dan zal ik nu overgaan op de behandeling van de vragen. Ik heb ze verdeeld in de blokjes schade, versterken, sociaal, economie, financiën inclusief Van Geel, en overig. Ik herhaal: schade; versterken; sociaal; economie; financiën inclusief Van Geel; overig. Als iedereen zo ver is met meeschrijven, zal ik dan maar beginnen? Ik begin met de Staat van Groningen en algemeen. Ik kreeg deze vraag van PVV, D66, CDA, SP en BBB: is er een totaalaanpak voor het herstel van Groningen mogelijk, parallel aan toeslagen? Er zijn zo veel organisaties en regelingen, wat is de visie van de staatssecretaris Herstel Groningen? Hoe gaat hij zijn stempel drukken op het herstel van Groningen? Welke rol kan de staatssecretaris spelen om de eenoverheidsrol verder te brengen, zodat het beleid, zoals dat in de startgebieden, verder wordt gebracht? In september heb ik u een brief gestuurd met mijn ambities en daarbij focus ik op een goede uitvoering, minder papierwerk en geen stapeling van loketten en regels. Ik weet dat dit bij de Partij voor de Dieren misschien wel wat gevoelig ligt, maar ik ben dus op jacht naar de blauwe vinkjes, blauwe vinkjes die de goede uitwerking in de weg staan. Er moeten namelijk heel veel vinkjes gezet worden voordat je tot uitvoering komt. En er zijn ook wel een aantal van die blauwe vinkjes die van het dak kunnen. Ik wil ervoor zorgen dat bewoners zich veilig voelen in hun eigen woning en daarvoor hebben zij behoefte aan snelle duidelijkheid. Daarom zet ik niet in op een structuurwijziging, maar op een aanpak met nauwere samenwerking tussen regio, IMG, NCG en het Rijk. Daarover gaat deze agenda voor herstel. Hierin werken we samen als één overheid om de bewoners zo veel mogelijk proactief te ondersteunen. Het doel is daar waar mogelijk een individueel plan te leveren voor de versterking, de schadeafhandeling en de verduurzaming van de woning. Dit is nu nog te versnipperd. We zijn in vier startgebieden pas gestart met de agenda voor herstel. De uitgangspositie kan per bewoner verschillen. Daarom kent die aanpak geen blauwdruk. We moeten er ook voor zorgen dat we die openheid houden, want niet elk gebied is hetzelfde en niet elk dorp is hetzelfde en niet elke wijk is hetzelfde. Je moet daar ook een stukje ruimte in houden. Gezien de primaire beleidsverantwoordelijkheid van de provincie en de gemeente voor de ruimtelijke inpassing en de leefbaarheid vervult de regio een belangrijke voortrekkersrol in deze agenda. De eerste resultaten worden in 2025 verwacht. Ik wil daarvan leren om samen met de regio het vervolg van deze agenda te bepalen. Ik heb nog een aanvulling. Ik heb de afgelopen tijd IMG, NCG, gemeenten en provincie bij elkaar gehaald en daar maken we dit ook bespreekbaar. We zitten eigenlijk heel vaak in een ivoren toren, waar iedereen met de beste bedoelingen zijn eigen ding doet. Maar zonder te wijzen naar een schuldige gaan we nu kijken wat er nodig is om het goed te laten lopen en hoe we dat als één gezamenlijke club kunnen trekken. Die gesprekken lopen in de startgebieden en ik hoop dat we daar de komende tijd mooie resultaten van kunnen laten zien.

Versie 1175631ccb3465d30fd7d7dc0a11ad5cdffbee90b95aa187f8a3755410d465dc · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.