(Veiligheids)situatie op de buslijnen in Ter Apel

Brontekst

Minister Van den Brink: Goedenavond. Dank u wel, voorzitter. Ook dank voor alle vragen die aan mij gesteld zijn. Ik denk dat er een vrij grote, heldere rode draad in de inbrengen zat. Dat komt omdat verschillende sprekers hebben aangeduid wat we hebben gezien en wat we ook terughoren in allerlei verhalen, namelijk dat er in Ter Apel een cumulatie plaatsvindt van allerlei vormen van overlast. Dat de bus op enig moment gratis werd, bijna als een soort wanhoopsdaad in de hoop dat het daarmee over was, was exemplarisch voor de overlast die daar gaande was. Terecht heeft uw Kamer, en ook mijn voorgangster, gelijk gezegd dat dat niet de bedoeling kan zijn. Overlast kent namelijk geen enkele rechtvaardigheidsgrond. Dat is door de Kamer ook heel duidelijk uitgesproken. Juist van de mensen die hiernaartoe komen om asiel aan te vragen, verwacht je dat ze onze gastvrijheid omarmen op een manier die daarbij past. Overlast, in welke vorm dan ook, is daarbij niet passend. Dat heeft u vandaag heel duidelijk uitgesproken. Ik ga antwoord geven op een heel aantal vragen. Ik zal de vragen misschien niet helemaal per persoon beantwoorden, omdat er nogal veel overlap in zat. Eén ding vond ik zeer terecht, en daar heb ik zelf in de voorbereiding ook bij stilgestaan. Ik denk dat mevrouw Van der Plas en de heer Ellian dat het meest onder woorden brachten. Als je naar dit vraagstuk kijkt, is er een bus, een vervoerder, een minister van Asiel en een driehoek, maar wie gaat daar nu over? Dat is precies wat er in Ter Apel al een tijd speelt op dit onderwerp. Laat ik gewoon het volgende zeggen. Ik ben minister van Asiel. Als mensen die een asielaanvraag doen in die bus zitten en voor overlast zorgen, ben ik daarop aanspreekbaar. Ik zal de coördinatie daarover ook ter hand nemen, zodat de situatie verbetert. Tegelijkertijd ga ik tegen allerlei dingen aan lopen, waarvan u er al een heel aantal heeft genoemd. Ik werk natuurlijk samen met de collega's aan de politiekant, aan de IenW-kant en op lokaal niveau, maar ik ben daarop aanspreekbaar. Wij zullen daarmee doorgaan. Een van de manieren om daar invulling aan te geven, was het convenant. Dat convenant kan verbeterd worden, zoals een aantal van u ook heeft gezegd. Daar gaan we over in gesprek. We zijn daar al mee gestart. We willen dat meerdere partijen onderdeel van dat convenant worden en mee gaan tekenen. Het klopt dat wij samen met FNV de ondertekenaars waren, maar er waren ook andere partijen aan gecommitteerd, zeg ik tegen mevrouw Straatman. Die waren daar dus wel op de achtergrond bij betrokken. Maar we zullen daarmee aan de slag gaan. Ik denk ook dat een onderdeel van het convenant moet blijven dat we de registratie op die manier blijven doen. Mevrouw Van der Plas vroeg daarnaar. Ik kan nu niet toezeggen dat ik in heel Nederland de registratie van overlast op ov-plekken kan coördineren. Ik ben niet bij machte dat te doen. Dat gaat natuurlijk allemaal via aanbesteding. Maar op de plek waar we het hier over hebben, kan dat wel. De pendelbus wordt namelijk door ons gefinancierd, dus dat is mogelijk. We gaan in het convenant meenemen hoe we zorgen dat die registratie op orde is. Nog even over de overlastaanpak in zijn algemeenheid. Dan kom ik daarna op de gestelde vragen. De overlast wordt aangepakt via een aanpak die we al een tijdje in ontwikkeling hebben. Als er sprake is van overlast, komt het namelijk gelijk in beeld. Als daar melding van wordt gemaakt, kan de IND die oppakken door zo iemand, ongeacht de procedure waarin diegene tot dan toe zat, in een versnelde procedure te brengen. In die versnelde procedure komt daar een uitspraak over. Als daar een afwijzend besluit op heeft gevolgd, kan daar ook de terugkeer aan worden gekoppeld. Dan kan de Dienst Terugkeer en Vertrek daarmee aan de slag. Een aantal partijen hebben betoogd welke maatregelen ik zou moeten nemen, maar ik moet dit doen binnen het EU-recht dat hiervoor geldt. We hebben twee weken geleden een heel debat gehad over het EU-Migratiepact. De bepalingen die we daar met elkaar hebben bediscussieerd — of eigenlijk niet bediscussieerd, want het gaat om geldend recht — zijn in het nieuwe pact nog steeds geldig. Daarbij geldt dat om een asielverzoek niet meer te behandelen, er sprake moet zijn van een ernstig misdrijf. Hier is sprake van heel veel overlast. Soms is dat te kwalificeren als een ernstig misdrijf. Dan volgt ook gewoon standaard een afwijzing in de asielprocedure. Andere vormen van overlast of misdrijven moeten gewoon via het strafrecht worden opgepakt. Iemand krijgt dan een straf. Daarna komt die weer terug in beeld. Dan kan die ook weer vastgehouden worden in bewaring. Er zijn dus allerlei dingen die daarbij spelen. Maar er zitten hoge kwalificaties vast aan het intrekken of beëindigen van een vergunning of een asielaanvraag. Wat hierbij wel meespeelt, is dat een heel aantal van deze mensen die die overlast veroorzaken Dublinclaimanten zijn. Wij kennen natuurlijk de hele discussie over Dublinclaimanten van de afgelopen jaren en weten hoe slecht het Dublinsysteem heeft gefunctioneerd. Maar ook daar kunnen we misschien meer mee dan we in het verleden hebben gedaan. Dat is ook een onderdeel dat uit het coalitieakkoord spreekt. Vreemdelingenbewaring bij Dublinclaimanten die overlast veroorzaken, zal worden geïntensiveerd als wij daar nu mee aan de slag gaan. Dit was mijn inleiding. Ik wil nog gezegd hebben: een pendelbus die door ons gefinancierd wordt, zal nooit gratis worden. Een van de voorwaarden is namelijk dat die niet gratis kan zijn, omdat wij die financieren. Dat is dus gewoon een van de voorwaarden die wij daaraan verbinden. Dan ga ik zo door naar de vragen die zijn gesteld.

Versie 7d0ab3e8930a68954942642f4cffeb6182d4bfaccd329492f7a05bc107bd5339 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.