Bart Van den Brink

Opvang Oekraïne (CD d.d. 02/07)

Minister Van den Brink: Misschien even in z'n algemeenheid: ik snap heel goed dat de uitspraak van het Hof en mijn reactie vandaag daarop op z'n minst ruimte geven voor een debat van een hele avond en misschien wel van een hele ochtend. De vragen die zijn gesteld, de implicaties daarvan en mijn antwoorden daarop leiden namelijk waarschijnlijk ook weer tot vervolgvragen. Ik kan dat natuurlijk niet allemaal in een tweeminutendebat doen. Ik ga er zo veel mogelijk recht aan doen, maar ik snap dat dit nog een flink vervolg zal krijgen. Ik begin met de eerste motie, de motie op stuk nr. 3662, van mevrouw Vondeling. Ik ontraad deze motie. Dat geldt ook voor de motie op stuk nr. 3663 van mevrouw Vondeling en de heer Wilders. Dat is namelijk echt een lokale afweging. Dan de motie op stuk nr. 3664. Wij zijn niet van plan om die mensen nu uit te gaan zetten. Ik ontraad de motie. De motie op stuk nr. 3665 van de heer Ellian gaat precies over die uitspraak van het Hof. Het lijkt heel dicht bij elkaar te liggen, maar ik zit er toch slightly different in. In de brief van vanochtend van het kabinet heb ik gezegd dat wij een prioritering hebben aangebracht door voorrang te geven aan het bijhouden van het Migratiepact en daarnaast aan afdoening van de openstaande asielaanvragen. Dat is mijn beleidsinzet en die heb ik zo ook met u afgesproken. Aan deze prioritering wil ik geen afbreuk doen. Dat is dus wat ik over mijn inzet heb gezegd in de reactie op de uitspraak van het Hof en dat is net iets anders dan: "verzoekt de regering om geen asielaanvragen van Oekraïense ontheemden te behandelen (...)". Om die reden moet ik 'm ontraden. Er ligt een uitspraak van het Hof, maar ik heb ook een beleidsverantwoordelijkheid en een uitvoeringsverantwoordelijkheid. En dat alles ga ik in mijn reactie, die langer is dan de brief van vandaag aan u, verder uitwerken.

Minister Van den Brink: Nou ja, precies. Laat ik het zo zeggen: er is een heel groot grijs gebied. Dat grijze gebied is nodig omdat — laat ik daarin scherp zijn — "140.000 aanvragen van Oekraïners" in het asielsysteem onhanteerbaar is in de uitvoering. Laat ik dat als vertrekpunt in ieder geval benoemen. De prioritering is zoals ik heb uiteengezet. Daarnaast ga ik met de IND in overleg hoe dan toch een vervolg kan worden gegeven aan de uitspraak en hoe dat er dan in fasering en prioritering uitziet, zonder dat dat dan weer ten koste gaat van die twee elementen die ik net noemde. De motie op stuk nr. 3666 van de heer Vermeer en mevrouw Van der Plas. De Oekraïense opvang kan meegenomen bij de PRT. Dat is dus al mogelijk. Dat kan binnen de Spreidingswet als zodanig niet op de locatie van de provinciale overlegtafel. Ik ontraad dus de motie op stuk nr. 3666.

Minister Van den Brink: De motie op stuk nr. 3667 van de heer Van Asten over de taal. Dat is absoluut een belangrijk punt voor Oekraïners die hier zijn. Op weg naar dat langetermijnbeleid gaan we hier zeker induiken en kijken hoe dat is vorm te geven. Met alle caveats die daar rondom financiering bij zijn komt dat in het voorjaar bij elkaar. Ik geef 'm oordeel Kamer.

Minister Van den Brink: De motie op stuk nr. 3668 en die op stuk nr. 3669 gaan allebei over de uitspraak en de dwangsommen. Het is altijd moeilijk: ik kan niks garanderen. Ik kan wel alles op alles zetten. Het woord "garanderen" maakt dus dat ik de motie op stuk nr. 3668 moet ontraden. Maar ik ga wel alles op alles zetten.

Minister Van den Brink: De motie op stuk nr. 3669 heeft … Ik moet het wel even noemen, al is de heer Van Dijk al naar buiten. Er zit volgende week een amendement in de wet die ik in de Eerste Kamer behandel die gaat over het afschaffen van de rechterlijke dwangsommen. In dat amendement heeft de heer Van Dijk een overgangsrecht opgenomen omdat dat hem waarschijnlijk juridisch geadviseerd is. Dat snap ik. Dat deel van die wet die dan mogelijk volgende week wordt aangenomen kan ik niet nu hier op een achternamiddag weer ongedaan maken. Ik moet dus toch echt verwijzen naar uw amendement, zeg ik dan tegen de Kamer. Daar ben ik aan gehouden. Ik kan dus niet in een week een wetsaanpassing vormgeven. Nadien hebben we dan natuurlijk eigenlijk de oplossing alweer voorhanden, want dan is op een gegeven moment de tijd dat dit relevant is, alweer voorbij. Dus ontraden.

Minister Van den Brink: De Kamer en ik hebben het amendement omarmd om afscheid te nemen van rechterlijke dwangsommen. Daar sta ik volledig achter. Dat gaan we mogelijk volgende week, nadat die wet is aanvaard, ook direct in werking laten treden. Maar daar zit een koppeling aan, en die geldt voor mogelijk lopende dwangsomverzoeken. Dat overgangsrecht zal ik gestand moeten doen, en daarna zo snel mogelijk overgaan tot de afwikkeling van al die verzoeken. Maar we gaan stoppen met het uitkeren van die rechterlijke dwangsommen op basis van de wet die volgende week voorligt. De motie op stuk nr. 3670 van de heer Ceulemans doet een verzoek over de zorgkosten. Dat is een discussie die al lange tijd loopt. De snelste route hiernaartoe is gewoon het transitiedocument, want daarin worden de zaken die u vraagt allemaal verankerd. Er is dus geen snellere route dan de wetgeving van het transitiedocument die nu bijna in consultatie gaat. Dus om die reden ben ik niet van plan om nog een ander kader neer te leggen. Ik ontraad dus de motie op stuk nr. 3670. De motie op stuk nr. 3671 van mevrouw Westerveld verzoekt de regering voor langjarige duidelijkheid voor gemeenten een kwaliteitskader op te stellen. Dat eerste ga ik zeker doen, maar ik ga niet nog een nieuw kwaliteitskader opstellen en daardoor de grote problemen die we al hebben om voldoende opvangplekken te vinden nog een keer extra verzwaren met een kwaliteitskader. Om die reden ontraad ik de motie op stuk nr. 3671. Maar ik ga die duidelijkheid wel bieden. Om die reden ontraad ik deze motie.

Minister Van den Brink: Dat moeten we de behandeling van de begroting Koninkrijksrelaties niet willen aandoen.

Minister Van den Brink: Mag ik één reactie geven? Ik moet met IND nog overleg voeren over de wijze waarop we omgaan met deze Hofuitspraak. Ik heb vandaag mijn inzet in de brief neergelegd en ik kom daar bij de begroting nog op terug. Dan kan ik dit soort vragen daarin meenemen, want die zullen mede onderdeel zijn van het gesprek dat ik ga voeren.

Minister Van den Brink: Ja. De termijn is net gegeven. Ik ga eerst het overleg met de IND voeren en dan kom ik bij u terug. Dat is niet komende dinsdag. Ik wacht uw procedures altijd af en ik reageer daar altijd netjes op als u andere verzoeken heeft. Ik wil kijken om de regelingen bij elkaar brengen, maar tegelijkertijd blijven er echt verschillen tussen asiel- en Oekraïneopvang. Die zijn nooit helemaal bij elkaar te brengen. Ik ga dat gesprek zeker nog een keer voeren, maar wil daar wel gematigde verwachtingen over wekken.

Minister Van den Brink: U bent te praktisch voor deze dag en voor mijn creatief vermogen. Dank u wel. Ik ga dat doen.