Vreemdelingen- en asielbeleid

Brontekst

De heer Van Nispen (SP): Dank u wel. Meteen ook mijn excuses aan de bewindspersonen, want ik moet er straks tussenuit om naar de plenaire zaal te gaan vanwege overlap van debatten. Voorzitter. Er is ongelofelijk veel onvrede over het asiel- en vreemdelingenbeleid en over het gebrek aan beleid en oplossingen. Er is onvrede bij ontzettend veel mensen, die bezorgd zijn. Er is enorme polarisatie. Ook is er grote onvrede bij gemeentes. Lokale bestuurders stuurden ons een noodkreet: het loopt uit de klauwen. Ze worden vol in de wind gezet. Er is gewaarschuwd, er is hulp gevraagd, maar er is niets geregeld en er wordt niets opgelost. Sterker nog, het wordt erger. Gisteren kregen we weer een brandbrief, nu van de gemeente Tilburg en andere gemeentes, over het gewijzigde beleid voor nareizigers. Dat leidt er bijvoorbeeld toe dat vijftien mensen in een kleine woning worden gepropt in bijvoorbeeld Tilburg. Dan vraag ik me af: wat denkt u dat dat doet met woonwijken? Hoe kan dit nou? Hoe kan dit nou het gevolg zijn van beleid? Is dit hoe we het voor ons zien? Het gebrek aan beleid en echte oplossingen voedt de onvrede en leidt tot meer polarisatie. Voorzitter. Het kan natuurlijk gewoon wel. De problemen zijn wel degelijk oplosbaar. Je kunt toe naar minder migratie om te zorgen dat het houdbaar blijft voor onze voorzieningen in de toekomst. De SP pleit dus ook voor een migratiesaldo van 40.000. Dat zijn drie keer minder migranten dan het nu zijn. Ik vraag me steeds af waarom jullie het daar niet over willen hebben. Volgens mij is dat omdat we het dan ook moeten hebben over het beperken van arbeidsmigratie, kennismigratie en studiemigratie, en dat misschien wel de belangen van grote bedrijven gaat raken. De opvang is compleet vastgelopen en kost inmiddels bizar veel geld. Belastinggeld verdwijnt in de zakken van commerciële beunhazen die profiteren van de politieke chaos. Het gaat om meer dan 1 miljard euro verspilling per jaar. In plaats van daar concreet iets aan te doen door onze motie uit te voeren of het COA de mogelijkheid te bieden meerjarige contracten af te sluiten, presenteren deze ministers eigenlijk een belachelijke begroting, waarmee ze iedereen weer voor de gek proberen te houden. We hebben een schrijnend voorbeeld. Er is een gemeente die het COA voor zeven jaar een contract voor opvang aanbiedt, maar het COA kan daar niet op ingaan omdat het op grond van die falende meerjarenbegroting geen meerjarige contracten mag afsluiten. Tegelijkertijd is er dan een hotel dat voor twee jaar, voor dezelfde prijs en voor hetzelfde aantal mensen ook een contract aanbiedt, en dat mag wel. Waar zijn we nou helemaal mee bezig? Dat vraag ik me echt af. Wat is dit nou weer voor belachelijke verspilling? Dit is het gevolg van wanbeleid. Hoe is dit nou te verantwoorden? Dit beleid kost de samenleving miljarden en maakt handige zakenjongens rijk. Ik zou zeggen: stop daarmee, met dit stuk. Een deel van de onvrede over de opvang en het gebrek aan draagvlak is soms — lang niet altijd, zeg ik er nadrukkelijk bij — te wijten aan een verkeerde verdeling over het land. De twintig rijkste gemeentes doen twintig keer minder aan structurele opvang dan de twintig armste. Waarom vraagt u niets van Bloemendaal, Blaricum en Castricum, en juist zo veel van bijvoorbeeld Zutphen en Ter Apel? Ook dat is niet houdbaar en leidt tot onvrede. U kunt dit oplossen, maar u weigert dat te doen. Over Ter Apel gesproken: ook de SP heeft eerder gezegd dat de overlast voor omwonenden en winkeliers moet stoppen. Behandel de kansloze aanvragen eerst, zet in op terugkeer van afgewezen asielzoekers, tolereer de overlast niet en compenseer de gemeenten en ondernemers die schade lijden. Daar ging het net, terecht, ook al over. Waarom lukt zelfs dit stukje niet, terwijl we het daar toch allemaal over eens zijn? Bij de behandeling van de veelbesproken asielwetten heb ik mijn zorgen uitgesproken over de eerlijke behandeling van mensen die vluchten voor oorlog en geweld en het afbreken van hun rechtsbescherming. Want het weghalen van gefinancierde rechtsbijstand in de cruciale beginfase, waarin de asielzoeker zijn verhaal vertelt en waarin bepaald wordt welke informatie van belang is voor het dossier, ondermijnt niet alleen de eerlijke behandeling en de rechtspositie van de asielzoeker, maar leidt ook tot onterechte afwijzingen, extra rechtszaken en een nog grotere druk op een toch al overbelast systeem. En die onredelijke bezuiniging op VluchtelingenWerk komt daar nog eens bovenop. Een deel van deze zorgen heb ik neergelegd in een motie, die uiteindelijk ook is aangenomen. In die motie staat dat in aanloop naar het EU-Migratiepact sprake moet zijn van uitvoeringstoetsen en een openbare consultatie, zodat we allemaal kunnen meekijken en experts kunnen nadenken over vragen als: is dat nou verstandig beleid, moet je dit zo doen, leidt dit tot onrecht, moeten we hier niet iets tegenover stellen? Precies de uitvoering van die motie lijkt nu niet plaats te vinden. Dat hoeven wij niet te accepteren. Aangenomen moties horen gewoon te worden uitgevoerd. Graag een toezegging dat dat alsnog gaat gebeuren, naar de letter en naar de geest. Kortom, wij willen een eerlijke behandeling van asielzoekers, van mensen die vluchten voor oorlog en geweld. Maar stop met die verspilling van belastinggeld. Ga toe naar een eerlijk migratiesaldo, stop de overlast en bevorder de terugkeer van afgewezen asielzoekers. Want die echte oplossingen voor een beter beleid kunnen gewoon wel. Stop met die politieke onwil. Dank u wel.

Versie 0b91a8655a0fbaf717a1add04f8dd6210934e8460ae7a9323751473fb184e460 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.