Begrotingen Koninkrijksrelaties en BES-fonds 2027

Brontekst

Mevrouw Den Hollander (VVD): Dank u, voorzitter. Ik moet nog een beetje bijkomen van de vorige spreker, maar ik ga toch proberen om mijn verhaal te doen. Allereerst wil ik de heer Ceder feliciteren met de geboorte van zijn zoon. Dat is natuurlijk prachtig nieuws. Hij was vorige week al een beetje zenuwachtig. Het is mooi dat het uiteindelijk allemaal gelukt is. Daar heeft hij niet zoveel aan bijgedragen, behalve negen maanden geleden. Ik wens vooral zijn vrouw heel veel sterkte. Over naar de inhoud, voorzitter. De afgelopen jaren zijn stappen gezet om de bestuurskracht en de bestaanszekerheid in het Caribisch deel van het Koninkrijk te versterken, maar er blijven uitdagingen bestaan op het gebied van uitvoeringskracht, integriteit, overheidsfinanciën en zelfredzaamheid. We zijn er dus nog niet. De VVD zal erop blijven hameren dat hierin stappen worden gezet. Investeringen moeten hand in hand gaan met verantwoordelijkheid, resultaatgerichtheid en financieel gezond bestuur. Allereerst het bestuur op Bonaire. Er is daar sprake van inmiddels langdurige coalitie-instabiliteit, die de vraag oproept of het lokale bestuur nog voldoende in staat is om de maatschappelijke opgaven op Bonaire uit te voeren. Dit loopt inmiddels al zo lang dat zelfs de staatssecretaris zich ermee bemoeit. De politieke situatie in de CAS-landen en de andere BES-eilanden lijkt rustiger dan in eerdere jaren, maar de onderliggende problemen zijn niet verdwenen. Op 17 maart 2027 vinden eilandsraadverkiezingen plaats. Kan de staatssecretaris toelichten hoe eerlijke verkiezingen worden geborgd, hoe de eilanden weerbaar worden gemaakt tegen corruptie en welke ondersteuning er beschikbaar is voor een goede organisatie van die verkiezingen? Kan hij ook aangeven hoe het staat met de invoering van de Wet Bibob op de BES? Dan de veiligheid. De Caraïbische delen van ons Koninkrijk liggen in een geopolitiek onrustige regio. Vrijheid, veiligheid en rechtsstatelijkheid zijn daar, net als elders, niet vanzelfsprekend. Investeringen in weerbaarheid, grensbewaking en rechtshandhaving zijn noodzakelijk. Hoe beoordeelt de staatssecretaris de actuele veiligheidsontwikkelingen rond Aruba, Curaçao en Sint-Maarten en Caribisch Nederland? En welke maatregelen worden er genomen tegen grensoverschrijdende criminaliteit, mensensmokkel en ondermijnende activiteiten? Begin dit jaar hebben we nog gezien dat de eilanden kwetsbaar kunnen zijn bij onrust in de wereld, in dit geval rond Venezuela. Als eiland ben je sterk afhankelijk van import, wat direct impact heeft op inwoners. Als Nederland zijn wij dan ook bijgesprongen met hulp. Ook de Rekenkamer heeft gewezen op de kwetsbaarheid in de beschikbaarheid van essentiële goederen en het ontbreken van duidelijke afspraken over strategische voorraden. Als VVD hebben wij altijd het belang onderstreept van continue samenwerking binnen het Caribisch gebied, zodat zaken als crisisbeheersing, weerbaarheid en zelf- en samenredzaamheid op orde zijn. Onrust in de wereld is helaas niet morgen verholpen. Daarom heb ik samen met mevrouw Nanninga van JA21 een amendement ingediend om in 2027 incidenteel €200.000 extra beschikbaar te stellen voor de weerbaarheid van het Caribisch deel van het Koninkrijk. Die middelen kunnen worden ingezet voor strategische voorraden, bescherming van essentiële voorzieningen, alternatieve logistieke aanvoerlijnen en verdere samenwerking via het Caribbean Civil Protection Mechanism. Op deze manier zijn de eilanden beter voorbereid op eventuele toekomstige onrust en onzekerheid. Deze impuls is in het belang van de weerbaarheid en de zelf- en samenredzaamheid. Voorzitter. Ook de landspakketten vragen om duidelijke keuzes. De verlenging van de samenwerking is geen doel op zich maar een middel om noodzakelijke hervormingen af te ronden. De VVD steunt die samenwerking zolang die aantoonbaar bijdraagt aan beter bestuur, sterkere overheidsfinanciën, economische ontwikkeling en een weerbare rechtsstaat. Welke concrete hervormingen moeten in de komende twee jaar worden afgerond en welke meetbare resultaten verwacht het kabinet? En hoe wordt voorkomen dat er na 2029 opnieuw verlenging nodig is?

Versie ff160007e7c06cbccb4a5ac7396a2a6424fe02401f4aa362a8db7d5e73f093aa · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.