Begrotingen Koninkrijksrelaties en BES-fonds 2027

Brontekst

De heer Vlottes (PVV): Voorzitter, veel dank. De landen en de gemeenten in het Caribisch gebied blijven je dan toch verbazen: er zijn een hoop toestanden en er is een hoop gedoe, maar wat eigenlijk jaar op jaar hetzelfde blijft, is dat er toch zo bar weinig verandert. Allereerst wil ik het eventjes hebben over de landen en de evaluatie van de landspakketten. De hervormingen hadden in 2027 al afgerond moeten zijn. Vorige maand maakte de staatssecretaris bekend dat de landspakketten worden verlengd tot eind 2029. Maar wat is nou het nut van het maken van afspraken en het stellen van deadlines als deze deadlines toch weer vanzelf opgeschoven gaan worden, en dan ook nog eens een keer met de maximale termijn van zo'n twee jaar? Welke sancties gaan hier nou toch uit volgen? Welke gaan er opgelegd worden op het moment dat de resultaten weer niet gehaald worden? Wat gebeurt er als ook 2029 weer niet wordt gehaald? Daar krijg ik graag een reactie op. Voorzitter. Zo goed gaat het allemaal niet. Zo schrijft de commissie over Sint-Maarten: "De hervorming kostte meer tijd dan gedacht. De concrete resultaten en successen blijven achter bij de verwachtingen." Ook het College financieel toezicht maakt zich ernstige zorgen. Rapportages zijn onvolledig, cijfers spreken elkaar tegen en zijn vooral een papieren werkelijkheid. Oftewel, het is allemaal niks. Het is gewoon een puinhoop. De lokale sportclub heeft nog een beter financieel beheer. Desondanks wil de staatssecretaris met nota bene een extra ondersteuningspakket komen. Welke ondersteuning is er dan nog meer nodig om hier nog iets van te kunnen maken? Voorzitter. Neem Curaçao. Vorig jaar was er nog sprake van wantoestanden bij de Landsontvanger van de belastingen met cadeautjes aan hoge ambtenaren en speciale gunstige regelingen voor politici. Terwijl het onderzoek van het OM nog liep, checkte de Landsontvanger uit en ging die ergens op een strand liggen om even uit te rusten van het hele gebeuren; hij zei het echt zelf. Inmiddels zijn we een jaar verder en dan vraag je je toch af hoe het hier nu eigenlijk mee staat, want het toeval wil dat de belastinginkomsten in 2026 veel hoger zijn uitgevallen dan verwacht. Het gaat om een meevaller van maar liefst 95 miljoen gulden. Is bekend waar deze meevaller dan zoal vandaan komt? Waar is deze uit ontstaan? Graag een reactie. Curaçao rekent zich inmiddels namelijk al wel rijk met deze meevaller; de begroting stijgt met maar liefst 187 miljoen in 2027, waarvan 82 miljoen komt door de invoering van een nieuwe belasting, een zogenaamde "tourist entry tax". Let wel: dit is dus een belasting die nu al is aangekondigd, die vertraging oploopt, die überhaupt nog niet is ingevoerd en waarvan de budgettaire opbrengst op de achterkant van een bierviltje is vastgesteld. Alles kan op de eilanden. We hebben het hier dan dus wel over landen die nota bene in de top tien staan van de rijkste landen in de regio. Ik zou dus zeggen: zorg er alstublieft voor dat de eindeloze leningen als de wiedeweerga geïncasseerd worden en wens ze daar verder veel succes. Voorzitter. Dan kom ik op de BES-gemeenten. Volgens de meest recente cijfers van het CBS hebben de investeringen op de BES-eilanden geleid tot een forse toename in koopkracht van gemiddeld toch zo'n 10%, terwijl de mensen in Nederland het in het komende jaar moeten doen met een koopkrachtdaling en er helemaal niets wordt gedaan aan de rekeningen van de mensen hier thuis; de mensen hebben nu al heel veel moeite hebben om die rekeningen te betalen. Dan wil dit kabinet ook nog eens 30 miljoen euro structureel over gaan maken naar de BES-eilanden. Dat is een schande. Terwijl de mensen hier in Nederland worden geconfronteerd met onbetaalbare energie, onbetaalbare boodschappen en onbetaalbare brandstof, waar nauwelijks iets aan gedaan wordt, en de koopkracht alleen maar verder achteruitholt, stijgt de koopkracht op de eilanden naar ongekende hoogten. Voorzitter. Die eilanden buitelen dan ook over elkaar heen voor de besteding van deze 30 miljoen structureel. Maar het feit is dat er helemaal niets gebeurt. Neem Bonaire. Het bestuurscollege is vooral bezig met elkaar de tent uit vechten. Inmiddels zit er sinds deze zomer dan een nieuwe coalitie, de derde inmiddels, maar een week na de installatie heeft de coalitiepartij haar steun alweer ingetrokken en is er weer een nieuwe crisis ontstaan. Ondertussen stapelen de problemen op Bonaire zich gewoon nog even wat verder op. Begrotingen en financiën voor 2027 zijn voor het zoveelste jaar op rij onrealistisch en onnavolgbaar en bij vuilverwerker Selibon is al jarenlang sprake van branden, verontreiniging, giftige stoffen en totale verwaarlozing, met als gevolg dat er tientallen miljoenen betaald moeten worden om het probleem rond die vuilstort op te gaan lossen. Dit geeft eigenlijk de kern aan van het beleid rond Caribisch Nederland: zalvende woorden, halve maatregelen. Zo kabbelt het dan maar jaar na jaar nog wat door. Wat Selibon betreft: het Rijk gaat dit dossier overnemen. Het bestuurscollege staat erbij en kijkt er vooral naar. Eigenlijk is dit toch wel een indeplaatsstelling van het bestuurscollege; alleen wordt dat nu "een samenwerkingsverklaring" genoemd, alles om de tere zieltjes van die eilandsraad en het bestuurscollege vooral niet te kwetsen. Dat geeft te denken, want waarom gebeurt zo'n indeplaatsstelling niet bij alle besluiten die zouden moeten worden genomen op Bonaire? Waarom niet gewoon het algehele gezag naar het Rijk? Het is dan ook tijd dat Bonaire als het ware onder curatele wordt gesteld. Dat is een veel beter idee, bijvoorbeeld door de Rijksvertegenwoordiger, zodat hij bepaalt en het bestuurscollege volgt. Wat is hier mis mee? Kan de staatssecretaris hierop reageren? Wat de PVV betreft gebeurt dit nog liever gisteren dan vandaag, want in het verleden hebben we al genoeg gezien dat er helemaal niets van terechtkomt als je het aan de eilanden zelf overlaat, met als uiteindelijk gevolg dat Nederland er weer voor opdraaien en betalen mag. Wie weet werkt dit wel zo goed dat we dit nog kunnen uitbreiden naar Statia en Saba. De PVV is klaar met de zalvende woorden en halve maatregelen die de problemen vooral in stand houden, waarvoor Nederland en de Nederlandse belastingbetaler dan mogen gaan opdraaien. Het is een schande dat de miljoenen ons om de oren vliegen in het Caribisch gebied, terwijl het geld er al tegen de plinten klotst, en dit allemaal terwijl de mensen hier in Nederland het nakijken hebben. Ik zou dus zeggen: schrap die 30 miljoen extra voor Caribisch Nederland en besteed dit geld in Nederland. Dank u wel.

Versie ff160007e7c06cbccb4a5ac7396a2a6424fe02401f4aa362a8db7d5e73f093aa · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.