Herstel Groningen

Brontekst

De heer Bushoff (GroenLinks-PvdA): Dank u wel, voorzitter. Deze staatssecretaris zit hier nu één jaar en ja, er gaan dingen goed. Het voorbeeld van Appingedam werd genoemd: 88 woningen worden eindelijk aangepakt. Bewoners zijn daar terecht heel blij mee en de staatssecretaris is daar terecht ook blij mee. En ja, in één jaar tijd kun je ook niet alles wat er in Groningen over tientallen jaren fout is gegaan oplossen. Tegelijkertijd, als je doorgaat op een foute route — niet alle routes zijn fout, maar met een aantal routes van deze staatssecretaris heb ik wel moeite — zul je over een of twee jaar weer in dezelfde situatie zitten. Daarvan heb ik de afgelopen periode best veel voorbeelden gezien. Dan wordt er toch weer gekozen voor de verkeerde route. Wat is die verkeerde route dan? Zeggen dat je gescheiden blijft werken, dat je schade en versterken apart blijft behandelen, net als verduurzaming van woningen. Dat doe je dan niet met één overheidsaanpak of je doet het heel langzaamaan. Dat is toch een verkeerde route, denk ik. De tweede verkeerde route is deze, namelijk blijven redeneren vanuit wantrouwen jegens Groningers. De derde verkeerde route is budget als uitgangspunt nemen en pas daarna, nadat je eerst het budget hebt vastgesteld, gaan kijken wat voor regelingen je gaat optuigen. Als je die keuzes maakt, kan ik je op een briefje geven dat je de schrijnende situaties die we de afgelopen tijd vaak hebben gezien, ook de komende jaren nog ziet. Afgelopen vrijdag — ik woon zelf in Groningen; de staatssecretaris ook — was ik weer in Groningen. Dan zie je het resultaat van deze keuzes. In Delfzijl: in Robbeplaat zijn woningen gesloopt. Mensen woonden daar soms hartstikke fijn en wilden misschien helemaal niet weg, maar doordat de gaswinning hun woningen zo onveilig heeft gemaakt, moesten ze eruit. Vervolgens gaan ze naar een nieuwbouwwoning. Ik kom daar bij mensen over de vloer in hun nieuwbouwwoning. Dat huis blijkt nu alweer in de stutten, in de steigers te staan omdat zowel de voor- als de zijgevel eruit moeten vanwege scheuren. In de nacht ligt hun kind wakker vanwege het geluid: tak, tak, tak, als een soort mitrailleur, zo zei de bewoner. Wat is dat voor geluid? Dat zijn de scheuren die in die woning ontstaan als er weer een aardbeving is geweest. Dat is een nieuwbouwwoning! Hoe kan het toch dat mensen die nota bene hun woning hebben moeten verlaten, gedwongen, vervolgens in een nieuwbouwwoning terechtkomen en weer in de ellende zitten? Kan de staatssecretaris garanderen dat dit in de toekomst niet meer gebeurt? Ik zou ook van de staatssecretaris willen weten wat deze mensen van hem kunnen verwachten. Worden zij gecompenseerd voor de ellende waar ze tegen hun wil in, zonder dat het hun keuze was, opnieuw in terecht zijn gekomen? Voorzitter. En als we het dan toch hebben over fouten — dit is overduidelijk een bouwfout — die gemaakt worden: er zitten ook fouten in de versterkingsrapporten, zoals al veelvuldig aan bod is geweest. Er zitten hier mensen op de tribune die van alles kunnen vertellen over de rariteiten in die rapporten. Nu is onderzoek gedaan naar de fouten in die rapporten en eigenlijk is de conclusie als volgt. Alle huizen waarvan is verklaard dat ze op norm zijn, zijn goed beoordeeld. Er zijn wel een paar dingen fout gegaan. Maar ja, wat er fout is gegaan, is niet heel fundamenteel van aard. Daar komt het eigenlijk op neer. In dat onderzoek staat ook: "Wel moet worden aangetekend dat in veel gevallen sprake was van tekortkomingen, zoals onvolledige dossiers, ontbrekende opnamerapporten en niet-inzichtelijke keuzes in de berekening." Ook staat er dat "het door de beschikbare tijd niet mogelijk was om de opnamerapporten en diverse signalen over onjuistheden daarin te plaatsen en te toetsen en daarmee onze beschouwing van de opnamefase te kunnen completeren." Als dit het resultaat is, vraag ik me af of je wel de conclusie kunt trekken dat al die woningen die veilig zijn verklaard, waarvan is vastgesteld dat ze op norm zijn, dat ook daadwerkelijk zijn. Ik vond het niet heel geruststellend om dat te lezen. Ik hoop dat de staatssecretaris de zorg die ik daarover heb kan wegnemen. Voorzitter. Ik zie dat de tijd heel snel gaat. Ik ga staccato nog wat dingen noemen, te beginnen bij de mensen die eigen geld hebben ingelegd voor de sloop van hun woning. Die woningen staan er nota bene nog steeds. Die worden verhuurd. Ze moesten €10.000 inleggen. Ze hebben een afwijzing gekregen, maar hebben dat geld niet teruggekregen. Mensen die moesten betalen voor de nieuwbouw van hun woning, voor het aanbrengen van een vensterbank, voor het leggen van een pad naar de voordeur zodat ze niet door de modder hoefden te lopen. Ook zij hebben hun geld niet teruggekregen. Wat is de redenatie daarachter? Hoe is die ongelijkheid tussen mensen die wel geld hebben teruggekregen en mensen die dat geld niet hebben teruggekregen — vrijdag sprak ik deze mensen — te verklaren volgens de staatssecretaris? Voorzitter. Dan de schrijnende situaties van de stutten, waar mijn collega Beckerman ook al aan refereerde. Volgens mij was het deze staatssecretaris die bij zijn aantreden zei: "Ik wil snel werk maken van die stuttenlijst. Die stutten moeten we uit het landschap halen, want dit is zo'n pijnlijk voorbeeld van hoe het fout is gegaan in Groningen." Nu ligt er een aangenomen motie en komt er na heel lang wachten en heel veel getouwtrek eindelijk een stuttenlijst, maar ik zie nog geen begin van hoe die stutten uit het Groninger landschap gaan verdwijnen. Dat vind ik zo pijnlijk! Je ziet woningen die letterlijk op instorten staan, maar er is nog geen begin met een oplossing gemaakt. Ik ben benieuwd of de staatssecretaris kan zeggen wanneer die stutten uit het Groninger landschap zijn verdwenen. Voorzitter, tot slot. Er zitten hier ook mensen op de tribune die in een heel schrijnende situatie verkeren. Ze zitten met twee kinderen in een woning die niet verwarmd kan worden. Ze slapen in een caravan. Dat soort schrijnende situaties. Ik was er vrijdag. Zulke situaties mogen niet voortduren. Ik vind dat deze mensen voor de zomer uitsluitsel moeten krijgen dat ze in de winter kunnen rekenen op een fatsoenlijk, veilig en verwarmd huis. Het gaat wel om een gezin met twee kinderen. Ik hoop dat de staatssecretaris die duidelijkheid ook kan geven. Voorzitter. Omwille van de tijd sluit ik me aan bij mevrouw Beckerman als het gaat om de gaswinning bij Warffum. Het is ongekend dat die winning doorgaat. Het is echt wanstaltig dat Shell en Exxon, die heel veel geld hebben verdiend aan Groningen, achter gesloten deuren nóg meer geld van de Staat proberen af te troggelen.

Versie 0d0f7141dff214d615761b3ee49ac38afee1767be47380040b9939f4ce914086 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.