Herstel Groningen

Brontekst

Mevrouw Beckerman (SP): Dank u wel, voorzitter. Gisteravond kwam er fantastisch nieuws voor de bewoners van Appingedam. Schimmelwoningen aan de Patrimoniumstraat en steenstripwoningen in Opwierde-Zuid krijgen eindelijk sloop-nieuwbouw. Actievoeren loont. Felicitaties aan de bewoners, maar bijvoorbeeld ook aan Kim Velleman, die eindeloos met deze bewoners gestreden heeft. Complimenten. Dit soort berichten zijn veel meer nodig, want talloze bewoners zitten vast. Een aantal van hen zit vandaag op de tribune. Voorzitter. Dat er nog steeds sprake is van systeemfalen lijkt nu ook de staatssecretaris te erkennen. In het Dagblad van het Noorden van vandaag lezen we zijn citaat. Ik citeer: "In Den Haag kost zo'n proces veel tijd. Ik hamerde op de menselijke maat. Deze mensen zijn murw van het wachten, zitten psychisch in de problemen. Dan heb ik geen tijd voor Haagse spelletjes." En: "Ik beland als bestuurder in een systeem dat niet mijn systeem is, maar waar ik wel mee moet werken." Wat bedoelt de staatssecretaris hiermee? Elk vorig debat waarin wij er ook maar op hintte dat het systeem niet zou werken, dat het bureaucratisch en te traag was en dat bewoners hierdoor de vernieling in gaan, kregen we direct een stroom van woorden: dat we echt, echt, echt niet het systeem moesten veranderen. Waar heeft hij het over als hij zegt dat het een systeem is dat niet zijn systeem is? Hij is toch verantwoordelijk voor het systeem? Hij is er toch verantwoordelijk voor dat er Haagse spelletjes worden gespeeld en dat de menselijke maat niet centraal staat? En waarom zegt hij dat dit besluit door de Eerste Kamer moet? Moet nu echt elk blokje huizen apart door de Kamers? Dat is toch geen werken? Voorzitter. Ik heb een paar voorbeelden van waar het misgaat, maar de lijst is langer dan mijn spreektijd, dus ik doe het staccato. Stutten. Alles gaat traag. Het kostte negen maanden om een lijst te maken van woningen die in de stutten staan. 150 woningen — 150! — blijken nog steeds zo onveilig dat ze in de stutten staan. Maar negen maanden na onze motie is dat niet alleen niet aangepakt, maar moet zelfs een gesprek over de aanpak nog gepland worden. Hoe dan? Dan de Aak in Uithuizen. Daar zouden alle huizenblokken worden gesloopt voor de versterking, behalve twee identieke blokken. Na acties in 2023 worden nu ook deze blokken opgenomen. Maar nu zitten de bewoners wéér in onzekerheid. In elke nieuwsbrief die ze krijgen, wordt weer teruggekomen van bestaande afspraken. Maatregelen 10, 11, 12 en 16 uit Nij begun worden niet nagekomen voor deze bewoners. Beloftes worden gebroken. De NCG staat niet naast de bewoners. Ze krijgen niet de €2.500 die iedereen krijgt voor het lange wachten. Ik vertel dit verhaal omdat het exemplarisch is, want heel veel bewoners zitten in deze situatie. De GBB publiceerde hier recent de Staat van het Kerngebied over. De grote ongelijkheid, de gigantische bureaucratie, maar ook het steeds maar weer niet nakomen van beloftes worden vaak gehoord. Graag een reactie. Nog zo'n uitputtende strijd is die van mensen uit batch 1588. Zij kregen te weinig geld voor de versterking van hun huis. Na lange strijd werd ons voorstel aangenomen om alle bewoners die eigen geld hebben ingelegd, te compenseren. Maar nu blijkt ook hier weer dat de ene het wel krijgt, de volgende niet en de derde een beetje. Wat denkt u, vragen we aan de staatssecretaris, dat dit met mensen doet? Waarom worden schades tot €60.000 nu zonder grote onderzoeken vergoed, maar gaan we bij deze mensen, die al jaren vastzitten, eindeloos onderzoeken, nog een keer onderzoeken en nog maar weer een keer? Het kost klauwen met geld om mensen hun geld uiteindelijk niet terug te geven. Nog een langslepend dossier betreft de mensen die eerder te weinig kregen van de NAM, onder wie mensen met onterecht afgewezen schades. Vorige week nam de Tweede Kamer opnieuw tegen de zin van de staatssecretaris een motie aan om al deze mensen te helpen. Hoe gaat de staatssecretaris die uitvoeren? Dan de gedupeerden die te maken hebben met fouten in hun rapporten. Er zit ook iemand op de tribune. Vorige week was het nieuws dat woningen terecht veilig zijn verklaard. Maar wat blijkt? Er heeft geen toetsing ter plaatse plaatsgevonden. Er zijn ook geen eigen berekeningen uitgevoerd. Waar is die conclusie nu echt op gebaseerd? Wat hebben mensen aan die conclusie? Wanneer volgen de daden? Uit gesprekken van Pointer met oud-medewerkers van de NCG blijkt dat ook zij vinden dat de werkwijze niet klopt. Wat gaat de staatssecretaris nu echt doen? Voorzitter. De directeur Nationaal Coördinator Groningen zei dat de instituten nu nog te verschillend werken. Met andere woorden: de overheid werkt niet in voldoende mate samen om gedupeerden daadwerkelijk te helpen, om daadwerkelijk eindelijk mensen centraal te stellen. Ik zei het al, de staatssecretaris zei gisteren dat hij als bestuurder in een systeem zit dat niet zijn systeem is en dat het in Den Haag te veel tijd kost. Mijn belangrijkste vraag in dit debat is: gaan we nog langer door op deze weg, waarbij we af en toe en met heel veel pijn en moeite een paar straten eruit trekken en het daar oplossen, zoals nu gelukkig, en terecht, in Appingedam gebeurt? Als we de staatssecretaris moeten geloven, is het ook voor hem een strijd. Of gaan we voor een systeem dat werkt voor mensen en waarmee voor elk huis en voor elke inwoner een oplossing komt? Wij roepen op om deze zomer te gebruiken om te komen tot een plan dat werkt. Voorzitter, ik ben door mijn tijd heen, maar voorts ben ik van mening dat het absoluut bizar is en niet te verkroppen dat nieuwe gaswinning in Groningen door dit kabinet wordt doorgedrukt en de motie om geen gas te winnen bij Warffum niet wordt uitgevoerd. Dank u wel.

Versie 0d0f7141dff214d615761b3ee49ac38afee1767be47380040b9939f4ce914086 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.