Sandra Beckerman

Pakket Belastingplan 2027

Mevrouw Beckerman (SP): Dat is nogal wat, wat D66 hier allemaal benoemt: alles wat ze niet hebben binnengehaald, maar wat wel heel noodzakelijk is voor het aanpakken van de wooncrisis en voor onze economie. Mag ik daar nog even op doorgaan? D66 hekelt hier eigenlijk die ongelijkheid op het gebied van wonen. In dit Belastingplan zitten maar heel weinig maatregelen om de wooncrisis op te lossen. Het kabinet heeft vrijdag ineens een klein bommetje gelegd onder een van die maatregelen die ervoor zorgen dat wooncorporaties meer kunnen bouwen, door te zeggen dat het daar eerst nog eens goed naar gaat kijken. Ondertussen zijn corporaties al wel aan het rekenen met die nieuwe belofte. Mag ik daarop een reactie van D66?

Mevrouw Beckerman (SP): Dit is natuurlijk iets dramatisch. D66 heeft vorig jaar campagne gevoerd met: kies ons, dan gaan wij die wooncrisis oplossen. Nu zien we het eerste belastingplan. Waar D66 beloofde iets te gaan doen aan de doorgeschoten hypotheekrenteaftrek, zeker voor mensen die deze niet nodig hebben, zien we nu het omgekeerde: een extra cadeau. Als het gaat over de bouw van betaalbare woningen, zien we dat het investeren van miljarden jaren vooruitgeschoven wordt. Hetgeen nu wel gebeurt, niet komend jaar, maar over een jaar, is dat de afschaffing van ATAD, de belasting voor belastingontwijkende multinationals, wordt neergelegd bij sociale huurders, en dat is niet uit te leggen. Daarover heeft het kabinet vrijdag gezegd: we gaan eerst nog even een staatssteuntoets uitvoeren. Is dat nou echt noodzakelijk? Heel veel mensen zeggen namelijk dat dat gewoon pure onzin is en dat je daarmee de wooncrisis verder vergroot door extra onzekerheid in te bouwen.

Mevrouw Beckerman (SP): Mevrouw Beckerman doet niet alsof het niets is. Wij hebben altijd gezegd: je moet een belasting die bedoeld is voor belastingontwijkende multinationals niet neerleggen bij huurders en hun corporaties. Wat ik niets vind, is dat dit kabinet, D66, vooraf zei dat veel meer te gaan doen, en nu miljarden voor zich uitschuift. Mijn pijnpunt zit bij het volgende. Door de Autoriteit woningcorporaties is de afgelopen tijd tegen corporaties gezegd: ga rekenen alsof ATAD is afgeschaft. Dat was de mooie belofte van dit kabinet. Er werd gezegd: ga op die manier rekenen. Sinds vrijdag krijgen ze te horen: wacht nog even, want het kabinet zegt dat het eerst nog een toets gaat doen. Dat betekent dat corporaties die nu hun plannen moeten indienen, zeggen: wacht eens even, wij hebben geen zekerheid, dus wij gaan die beloofde 22.000 extra woningen misschien wel helemaal niet in dat tempo in de boeken zetten. Daar zit mijn pijnpunt. Daar vraag ik een reactie op van D66, want je hoeft dit niet op deze manier te doen.

Mevrouw Beckerman (SP): Ik denk dat de twijfel hier in de zaal een beetje bij het volgende zit. De spreker van D66, de heer Oosterhuis, begint met "ik wil wel wat doen aan de hypotheekrenteaftrek, ik wil de fossiele subsidies afbouwen en ik vind dat de economische dynamiek in dit land wordt tegengewerkt omdat we zo veel belasting heffen op arbeid en zo weinig op kapitaal" en heeft het over de erf- en schenkbelasting. Daar begint de heer Oosterhuis mee. Als hem vervolgens wordt gevraagd "hé, zullen we daar dan wat aan gaan doen?", zegt hij: nee, dat is levensgevaarlijk; laat ik toch maar instemmen met een Belastingplan dat precies het tegenovergestelde doet. Snapt de heer Oosterhuis dat deze kringverjaardag daar wat kribbig op begint te reageren? We hebben nu dus geen idee welke kant we eigenlijk op gaan.

Mevrouw Beckerman (SP): Oké, laten we dan inderdaad naar een breder plaatje kijken en kijken waar grote meerderheden zitten. Een heel grote meerderheid heeft gezegd het Belastingplan niet te gaan steunen als dat zo scheef is dat je zo veel geld ophaalt bij de werkenden en zo weinig bij kapitaal. Dat moet D66 aanspreken. Een meerderheid heeft dat voorstel gesteund. Als we naar het grotere plaatje kijken, is wat de heer Oosterhuis zegt ook een waarheid. Als je hiermee doorgaat, is het slecht voor de hele economie om zo veel te vragen van de werkende klasse en zo weinig te vragen van het kapitaal. Dat is het bredere plaatje. Welke richting wil de heer Oosterhuis dan op om te voldoen aan dat al aangenomen en ook breed gedragen — zoals de heer Oosterhuis wil — voorstel?

Mevrouw Beckerman (SP): Sorry, maar dit kan toch niet? Het betoog van de heer Oosterhuis was als volgt, en ik geloof dat ik de woorden letterlijk heb opgeschreven: "De economische dynamiek wordt tegengewerkt door hoge lasten op arbeid." Dat is een vrij redelijk citaat, geloof ik. Vervolgens is er een voorstel aangenomen om te zeggen: laten we schuiven, zodat het minder wordt; laten we zorgen dat werken moet lonen. En dan gaat de heer Oosterhuis betogen: nee, maar het is eigenlijk allemaal prima; het zijn gewoon wat schuifjes her en der. Die twee zijn toch niet met elkaar te rijmen? Je kunt toch niet eerst in je bijdrage zeggen "de hele economie wordt hierdoor tegengewerkt en de economische dynamiek staat onder druk", om vervolgens te zeggen: maar ik vind het eigenlijk wel prima, want als je het een beetje afbreekt, valt 7,8 miljard extra lasten op werk allemaal wel mee.

Mevrouw Beckerman (SP): Daar zat wel een bommetje in. Terwijl corporaties al de oproep hebben gekregen om erop te rekenen dat ATAD wordt afgeschaft, krijgen zij ineens te horen: wacht eens even; we gaan eerst nog even onderzoek doen. Dat leidt tot onzekerheid en potentieel tot de bouw van minder woningen. Ik ben trouwens van mening dat je het zonder dat onderzoek alsnog kunt doen. Maar stel nou dat D66 daar niet van overtuigd is. Is D66 dan bereid om dat bedrag via een andere route beschikbaar te stellen, zodat we voorkomen dat we de wooncrisis nog groter maken?

Mevrouw Beckerman (SP): Ja, maar dit blijft natuurlijk een beetje het wrange. D66 heeft vorig jaar een enorm punt gemaakt van hoe snel ze de wooncrisis zouden oplossen, wat ze allemaal wel niet zouden doen. Denk aan die tien nieuwe steden; daar wordt vaak aan gerefereerd. Het enige wat we dan in het Belastingplan zien, is een verhoging van de hypotheekrenteaftrek voor mensen die het niet nodig hebben; dat is iets heel pijnlijks voor D66 om te slikken. Ik neem aan dat dit voor D66 toch ook iets pijnlijks is: het ene beetje geld dat er nu, in plaats van over een paar jaar, voor woningbouwcorporaties zou zijn, wordt nu misschien weer uitgesteld. Ik zoek echt met D66 naar een oplossing, want dit lijkt me voor D66 toch ook niet heel erg makkelijk om uit te leggen.

Mevrouw Beckerman (SP): Ja, behalve dat wij het niet enkel als vraag zien, maar ook als budgetrecht van de Kamer. Wij hebben het budgetrecht. Dat betekent dat als we willen dat er zekerheid is dat die woningen gebouwd gaan worden … Misschien zit daar wel een verschil tussen onze partijen; wij vinden dat er veel meer sociale huur gebouwd moet worden, terwijl dat voor D66 misschien wat minder geldt. Maar het budgetrecht ligt hier. We kunnen dus ook in de Kamer zoeken naar die zekerheid. Dan hoeven we niet te vragen: zou je er nog een keer naar willen kijken? We kunnen als Kamer ook een garantie betrachten wat betreft dit deel van de woningen, dat in heel veel toonaarden beloofd is, ook door u tijdens de campagne. Daar kunnen we een garantie op geven.

Mevrouw Beckerman (SP): Ik denk dat dat terechte vragen zijn. Wij hebben hier ook een punt van gemaakt bij de Financiële Beschouwingen. Het gaat niet alleen om de aftrek van de zorgkosten. Sommige mensen die daar gebruik van maken, raken niet alleen die aftrek kwijt. Omdat hun inkomen daarmee fictief omhooggaat, raken zij bijvoorbeeld ook huurtoeslag of zorgtoeslag kwijt. Er zijn al berekeningen gemaakt: er zijn voorbeelden van mensen die er €1.100 op achteruitgaan. Gaat het voor de VVD puur om de compensatie van de fiscale regeling of gaat het ook om de inkomensval die deze groep mensen dreigt te maken?

Mevrouw Beckerman (SP): Daar zit natuurlijk het gevaar in. We hebben allemaal gezien wat deze regeling kost en wat de afschaffing kost. Tegelijkertijd wordt de compensatie bij gemeenten neergelegd. Ik denk niet dat dat logisch is. Zij kunnen dat niet voor deze groep mensen compenseren. Je hebt een groep werkenden die precies hierdoor veel inkomsten misloopt. Ook gepensioneerden lopen hierdoor veel inkomsten mis. Daarom sluit ik aan bij de vraag van de heer Stultiens. Hij zei: we kunnen nu een hele grote fout maken als je dit laat staan. Wat is de gewenste logische volgorde voor de VVD?

Mevrouw Beckerman (SP): Ik sluit nogmaals aan bij de vragen van de heer Stultiens. De worsteling zit 'm ook in het volgende. Dit is een enorme klap voor mensen die hier gebruik van maken. Er moet een betere regeling komen. Tot je dienst. Tegelijkertijd ga je nu mensen om €1.100 vragen. Dat kunnen ze gewoon niet betalen. De vraag is: stem je daarmee in en zien we later hoe het goed komt, of zeg je dat we deze regeling niet op deze manier in het Belastingplan laten staan? Is "het plan niet weggooien voordat je iets beters hebt bedacht" een oplossing waar de VVD mee kan leven?

Mevrouw Beckerman (SP): Mevrouw Van Dijk weet ook dat dit punt mijn fractie nogal raakt. Jimmy Dijk heeft daar ook al veel over gezegd. Ik vond het inderdaad ook wel heel erg karig wat daar vrijdag over in stond, zeker omdat dit zo breed gedragen wordt in de Kamer. Voor ons is het ook een probleem dat mensen niet alleen maar de aftrek zorgkosten verliezen, maar dat ze daarmee soms ook andere toeslagen verliezen. Deelt het CDA onze mening dat je niet alleen moet kijken naar een vervangende regeling, maar dat je ook moet zorgen dat dit probleem niet alsnog blijft bestaan?

Mevrouw Beckerman (SP): Tegelijkertijd zit er ook een beetje ongemak, want hoe lossen we dit nu op? Volgens mij wordt dat breder in de Kamer gedeeld. Want als we niks doen, blijft deze wel in het Belastingplan staan, terwijl er eigenlijk geen oplossing is. Dan kun je zeggen "hij gaat pas later in", maar tegelijkertijd is dat natuurlijk een heel onwenselijke situatie. Deelt het CDA onze mening dat we eerst maar eens tegen het kabinet moeten zeggen: "kom met een betere oplossing en laat het tot die tijd zoals het nu is"?

Mevrouw Beckerman (SP): Ik heb een vraag op dit punt. We zien eigenlijk een Belastingplan met grote cadeaus voor kapitaal zonder deugdelijke dekking. We zien enorme belastingverhogingen voor werkenden. Dan kom je bij een van de grote maatschappelijke problemen die moeten worden opgelost, namelijk wonen. Daarvoor vind ik het Belastingplan heel erg leeg, behalve dat het weer een cadeau bevat voor mensen die dat niet nodig hebben, in de vorm van de hypotheekrenteaftrek, en deze oplossing, waar ineens toch wel een bommetje onder ligt. Welke oplossing ziet het CDA hier eigenlijk voor? ATAD is toch een grote belofte die aan de corporaties is gedaan en waar sinds vrijdag toch weer een voorbehoud bij zit.

Mevrouw Beckerman (SP): Tegelijkertijd is er nu een reëel probleem voor corporaties ontstaan sinds vrijdag. Door de Autoriteit woningcorporaties zijn ze opgeroepen: ga nu alvast rekenen alsof dit is afgeschaft. Nu wordt er ineens vol op de rem getrapt. Dat kan gewoon betekenen dat woningbouwplannen, ook plannen die nu al in de boeken moeten worden gezet — want ze moeten dat nu doen — vertraging oplopen of gewoon voor nu niet doorgaan. Daar zit wel een probleem. Aedes zegt: volgens ons hoeft dit helemaal niet zo moeilijk te zijn. Wat zou de oplossing van het CDA zijn voor dit probleem?

Mevrouw Beckerman (SP): Alleen is het probleem hier als volgt. Eigenlijk alle voorstellen die geld kosten voor de bouw van betaalbare woningen, gaan pas over een heel aantal jaren in. Daarover is natuurlijk ook ongemak bij heel veel partijen. Er is een campagne gevoerd waarin we zeiden: we gaan de wooncrisis oplossen. D66 deed dat, het CDA ook. De wooncrisis was een groot thema. Heel veel maatregelen worden eigenlijk pas over een paar jaar genomen. Over die ene maatregel die nu in de boeken staat, niet eens voor komend jaar maar voor 2028, ontstaat nou alweer ruis. Ik denk dat het belangrijk is dat dit zo snel mogelijk opgelost wordt, maar ook dat als het niet op deze manier lukt, je corporaties wel zekerheid geeft, zodat die woningen wel gebouwd kunnen worden. Is het CDA het daarmee eens?

Mevrouw Beckerman (SP): Dank u wel, voorzitter. Ik neem het over van Jimmy Dijk, die, zoals jullie allemaal weten, vader is geworden van Louise. Toen ik dit ging voorbereiden, dacht ik wel: wat ben ik eigenlijk aan het voorbereiden, wat is dit voor debat en wat zijn we aan het doen? Ik geloof dat alle sprekers daar al wel een klein beetje aan gerefereerd hebben. We weten aan de ene kant dat de VVD doordendert met haar twee grote cadeaus aan het kapitaal. Dat zijn de 20 miljard die ze wil geven aan vermogenden in box 3 en de 1,7 miljard of meer aan directeuren-grootaandeelhouders en anderen in box 2. Hoe ze dat wil dekken, gaan we pas eind deze maand horen. Ondertussen is het ook vooral de VVD die aangedragen dekkingen die ook maar enigszins rechtvaardig zijn blokkeert, die blijft hangen op dekkingen die niet werken of die een belastingverlaging probeert te verkopen als een belastingverhoging. Dat is inhoudelijk fout en politiek fout. Inhoudelijk zien we een Belastingplan dat de werkende klasse laat betalen en laat bloeden, tegelijkertijd kapitaal ontziet en miljardencadeaus uitdeelt aan vermogenden. Rechtvaardige dekkingen, zoals echt grote vermogens via een miljonairsbelasting mee laten betalen — kent u 'm nog uit het D66-programma? — een tweede schijf in box 3 of een aanpak van de hypotheekrenteaftrek voor de allerrijkste groep, worden allemaal geblokkeerd. Bovendien is dit plan politiek fout. We zijn het alweer vergeten, maar Michiel van Nispen, de laatste voorzitter van de parlementaire enquête over fraude, werd net nog genoemd. De letterlijke titel van hoofdstuk 4 was: Slechte kwaliteit wetgeving legt de basis voor veel (potentiële) ellende. Nu dreigt dat weer te gebeuren. De wet die nu wordt voorgelegd aan de Raad van State is eigenlijk alweer achterhaald. De uiteindelijke wet gaat mogelijk niet vooraf naar de Raad van State voor advies. De Belastingdienst weet niet zeker of die het kan uitvoeren en of die het aankan, en banken hebben al laten weten dat het hen zeker niet gaat lukken, maar minister Heinen dendert door. Het kapitaal voor alles en alles voor het kapitaal. Erkent het kabinet dat een deugdelijke invoering van deze wetgeving eigenlijk niet meer mogelijk is? Is het verder verlagen van de belasting in box 2 nog steeds een reële dekkingsoptie voor dit kabinet? Dit lijkt bijna op een soort middeleeuwse aderlating: je weet dat het niet werkt, maar de werkende klasse mag er wel voor bloeden. Welke opties zijn voor dit kabinet nou wel serieus bespreekbaar?

Mevrouw Beckerman (SP): Ik kijk er niet naar uit, maar het is altijd goed om medische kennis te horen. Is dat voldoende? Dat is het. Ik noemde het trouwens niet voor niets "de middeleeuwse aderlating". Voorzitter. Ik ga door naar het kopje arbeid versus kapitaal. Er zijn dus twee grote cadeaus voor vermogenden en ondertussen gaat de werkende klasse meer en meer belasting betalen. Het valt op dat het kabinet ook in dit Belastingplan zijn uiterste best doet om belastingverhoging niet al te sterk op te laten vallen. Het zit een beetje verstopt, maar als je scherp kijkt, zie je een dramatisch beeld. Het is vandaag al vaker genoemd: de werkende klasse gaat 7,8 miljard meer belasting betalen. De lastenverzwaringen in het Belastingplan komen voor een groot deel bij werkenden terecht. Als je kijkt naar de tabel waarin ook de economische effecten van beleid meegenomen zijn, dan zie je dat het bijna geheel bij werkenden terechtkomt. Dat is niet solidair en maakt ons toch al zo oneerlijke belastingsysteem nog oneerlijker. Ondertussen lopen voor hen de kosten voor levensonderhoud, voor huren, boodschappen, energie en vervoer op. Maar de Kamermeerderheid die eiste dat dit kabinet met een koerswijziging moest komen om ervoor te zorgen dat werken meer gaat lonen, wordt voor nu nog genegeerd door het kabinet. We krijgen het pas voldoende maand. Welke opties overweegt het kabinet om de aangenomen motie om werken meer te laten lonen uit te voeren? In het D66-verkiezingsprogramma vinden we een heel aantal opties om kapitaal een rechtvaardiger deel te laten betalen. Wordt daarnaar gekeken? We zagen een belasting van 1% extra voor vermogens boven de 1 miljoen, 2% voor vermogens boven de 2 miljoen. We zagen een progressieve belasting in box 3. We zagen een grondwaardebelasting voor bedrijven. Zijn deze opties nog in beeld? Erkent het kabinet dat de vrijheidsbijdrage — mijn buurman had het er net ook over — bijna geheel door werkenden wordt betaald? Het deel dat zogenaamd via werkgevers wordt betaald, gaat via de Aof-premie. Dat zorgt ervoor dat er een lagere loonruimte is, dat er lagere lonen zijn en dat het uiteindelijk door de werkenden zelf wordt betaald. Hiermee draai je mensen toch een rad voor ogen? Dit is toch gewoon misleiding, net als de belastingverlaging in box 2 die wordt verkocht als een belastingverhoging? Voorzitter. Niet alleen wordt kapitaal minder belast en arbeid meer, ook is de verdeling binnen de werkende klasse scheef. Schijf 1 en schijf 2 in de inkomstenbelasting gaan wel omhoog, schijf 3 niet. Dat leidt tot meer ongelijkheid. Erkent het kabinet dit? De zogenaamde koopkrachtmaatregelen maken het nog schever. Gingen de 20% laagste inkomens er eerst 0,2% op vooruit — dat is al dramatisch — nu wordt dat 0,1%. Erkent het kabinet dat uitvoering van een aangenomen motie om werken meer te laten lonen juist ook moet bijdragen aan ondersteuning van lagere inkomens? Voorzitter. Er worden een enorm tempo en hoge tijdsdruk opgelegd om geld te vinden om maatregelen te nemen voor vermogenden. Tegelijk verloopt het oplossen van de wooncrisis heel traag. Dat was misschien wel een van de grootste thema's van de verkiezingen vorig jaar. D66 liep erin voorop en wilde bekendstaan als de partij die de wooncrisis zou gaan oplossen. En nu is het toch wel erg stil. Echte maatregelen worden jaren en jaren vooruitgeschoven, zoals de miljardeninvesteringen die nodig zijn voor betaalbare woningen. Deze komen te laat en zijn te gering. Wel zijn er nu huurverhogingen voorgesteld en wordt extra geld beschikbaar gesteld voor juist de huizenbezitters die het minder of niet nodig hebben. We zien meer markt en minder huurrecht en daarmee wordt de wooncrisis alleen maar groter. In dit Belastingplan zit een mooie maatregel, een begin van een oplossing voor een van de meest bizarre belastingen die huurders via hun woningbouwcorporatie betalen, de ATAD. Dit is een belasting voor belastingontwijkende multinationals, zoals die is bedoeld, die we in Nederland dan gek genoeg opleggen aan sociale huurders en hun corporaties. Eindelijk zou die belasting worden afgeschaft, maar ineens is daar weer onzekerheid over. Het kabinet schrijft op 9 oktober eerst een staatssteuntoets te willen doen. Dat is problematisch, omdat die corporaties al de oproep hebben gekregen, ook van de autoriteit, om te gaan rekenen alsof die maatregel gaat gelden. En nu komt daar ineens weer onzekerheid bij. Dat kan ertoe leiden dat corporaties zeggen: ja, wacht eens even, als wij geen duidelijkheid krijgen, gaan wij nu die woningen ook niet in de planning opnemen, of uiteindelijk dus niet realiseren. Erkent het kabinet dat het door met een voorbehoud te komen corporaties weer onzekerheid geeft, terwijl ze nu hun meerjarenbegrotingen vaststellen? Het risico bestaat dat corporaties terughoudender worden. Klopt het dat de staatssteun voor sociale huisvesting op grond van het DAEB-Vrijstellingsbesluit 2025, mits aan de gestelde voorwaarden wordt voldaan, is vrijgesteld van voorafgaande aanmelding en goedkeuring door de Europese Commissie? Waarom, vragen wij het kabinet, wordt ineens weer een voorbehoud in het Belastingplan opgenomen? Is het kabinet bereid om, indien de maatregel voldoet aan de voorwaarden van het DAEB-Vrijstellingsbesluit, het staatssteunrechtelijk voorbehoud ten aanzien van de inwerkingtreding te laten vervallen en de beoogde inwerkingtreding per 1 januari 2028 rechtstreeks wettelijk vast te leggen? Zoals mijn buurman al zei, bereiden we daarop een amendement voor. Dus de staatssecretaris kan ook volstaan met het woordje "steun"; dat zou mooi zijn. Voorzitter. Tegelijkertijd is de ATAD-vrijstelling voor mijn partij niet goed genoeg. En dat zou het eigenlijk voor heel veel partijen niet moeten zijn, want er zijn veel grotere beloftes gedaan. Het is interessant dat zelfs volgens zijn eigen standaarden het kabinet te weinig doet om de wooncrisis aan te pakken. In april schreef de minister van Wonen aan de Kamer dat de winstbelasting voor woningbouwcorporaties moet worden afgeschaft en dat zelfs dat nog te weinig is om het grote gat te dekken, wat nodig is als je wel aan alle woningbouwafspraken wilt voldoen. Simpel gezegd: er is veel te weinig geld om die betaalbare sociale huurwoningen te bouwen. Zelfs van de eigen maatregelen moet de minister toegeven dat ze — dat zijn haar woorden — alleen in theorie, en dan nog slechts tijdelijk, zouden kunnen werken. Aedes becijferde dat er een gat van 20 miljard is voor de bouw van sociale huurwoningen door corporaties en 31 miljard voor de komende tien jaar. Dat tekort staat gelijk aan de bouw van 115.000 sociale huurwoningen of 880.000 verduurzaamde woningen. Daarom werkt de SP aan een amendement om de winstbelasting voor corporaties af te schaffen. Ook dat is zo'n bizarre belasting. Corporaties mogen helemaal geen winst maken, maar worden vervolgens wel aangeslagen voor winstbelasting. Erkent het kabinet dat het te weinig doet om de wooncrisis aan te pakken? Is het bereid om serieus te kijken naar ons voorstel om de winstbelasting voor corporaties te schrappen en in te zetten voor de bouw en verbetering van echt betaalbare huurwoningen? Zo nee, welke maatregelen wil het dan nemen? Ik kijk er nog niet naar uit, maar de herfst en de winter komen er weer aan. Terwijl de grote olie- en gasbedrijven miljardenwinsten maken, maken veel huishoudens zich nu al zorgen over de energierekening. Miljoenen mensen hebben al moeite met het betalen van de energierekening en de komende jaren wordt de energierekening alleen maar hoger. Dit is het moment om in te grijpen en de energiebelasting te verlagen. De Consumentenbond laat onderbouwd zien hoe dat kan. Waarom laat het kabinet de mogelijkheid liggen om de energierekening te verlagen? Heel vaak zie je dan in dit soort debatten dat het kabinet naar Europa wijst om te zeggen dat een verlaging van de energiebelasting niet zou kunnen. We zien dat het omgekeerde ook waar is: we kunnen de belasting op stroom verlagen naar het minimale toegestane Europese tarief van 0,001 cent per kilowattuur. Waarom kiest het kabinet niet voor een verlaging? De SP bereidt een eigen voorstel voor om de energierekening voor huishoudens te verlagen door de energiebelasting te verlagen. Voorzitter. Wij doen voorstellen voor betaalbaar wonen, voor betaalbare energie en ook voor betaalbare zorg. Het kabinet wil bijna 10 miljard bezuinigen op de zorg. Het eigen risico gaat door dit kabinet oplopen naar €520 per jaar. Het kabinet wil de zorg via de huishoudelijke hulp afbreken en schaft de aftrek van zorgkosten af. Bij dat punt wil ik nog wat langer stilstaan, zoals anderen voor mij al deden, ook in interruptiedebatjes. Honderdduizenden chronisch zieken en gehandicapten maken hier gebruik van. Uit rekenvoorbeelden blijkt dat het hun bijvoorbeeld tot €1.100 per jaar kost. Het problematische met het verdwijnen hiervan is dat het hun niet alleen maar die regeling kost, maar dat ze, doordat daardoor hun rekeninkomen omhooggaat, ook anders geraakt worden. Ze raken bijvoorbeeld zorgtoeslag kwijt, kunnen huurtoeslag kwijtraken en kunnen meer belasting moeten betalen. Er is brede steun in de Kamer om dat niet op deze manier te doen, maar we zien eigenlijk nog geen begin van een oplossing van het kabinet. Nou is eigenlijk de vraag: wat gaat het kabinet doen? Gaat het leveren? Gaat het de Kamer tegemoetkomen door met een regeling te komen die wel gaat werken? Of gaat het deze maatregel zoals die op dit moment in dit Belastingplan geformuleerd staat, nu schrappen? Bovendien wil het kabinet bijna een miljard bezuinigen op de Wet langdurige zorg. In dit Belastingplan zijn daarvoor al plannen opgenomen. Een bezuiniging van 120 miljoen op weer, wéér, de ouderenzorg. Dat kent wel een pijnlijke geschiedenis. Een paar jaar geleden werd gezegd: "We gaan de verzorgingshuizen sluiten, want het is veel efficiënter om de zorg bij mensen thuis te leveren. Dat kan veel beter en dat kan veel efficiënter. Dat gaan we thuis bij mensen doen. Blijft u maar langer thuis wonen en wij zorgen ervoor dat u thuis die zorg krijgt." Wat doet het kabinet nu? Het kabinet zegt nu te gaan bezuinigen op de zorg die mensen thuis krijgen. Dat is heel problematisch voor heel veel ouderen. De SP komt met een amendement op dit Belastingplan om dit niet te doen. Erkent het kabinet dat het uitermate wrang is om mensen eerst op te roepen langer thuis te blijven wonen om vervolgens hard te bezuinigen op de zorg die mensen thuis kunnen krijgen? Erkent het kabinet dat daardoor veel problemen kunnen ontstaan? Wil het kabinet ons voorstel steunen, waarbij we eerst kijken, en dat is cruciaal, welke zorg mensen nodig hebben? Zet dus wat ouderen nodig hebben echt voorop. Dat kan wat ons betreft thuis zijn, als dat voor hen het beste werkt, maar het kan ook op locatie zijn. Wij denken daarbij aan kleine geclusterde woonvormen, heel vaak het "zorgbuurthuis" genoemd. Is dat niet een veel logischere route? Niet nu weer zomaar snijden in de kosten, maar eerst kijken wat er nodig is. Wat is de beste zorg voor onze ouderen? Voorzitter. Daarmee heb ik de belangrijkste onderwerpen voor nu eigenlijk wel gehad. Ik vond het ook wel ... Ik heb twee keer eerder een deel van een belastingplan gedaan. Los van het feit dat ik het inhoudelijk vaak niet met kabinetten eens ben, waren het heel interessante debatten. Ik heb weleens een blok gedaan met de staatssecretaris en de minister van Financiën en de minister van Wonen, waarin we eindeloos discussieerden over wat er nodig was op Wonen. Hetzelfde gold voor de klimaatmaatregelen. Ik vind dit debat eigenlijk, als je het vergelijkt met een paar jaar geleden, een heel raar debat, in die zin dat we allemaal niet weten waar we aan toe zijn. Of je het nou eens bent met de voorstellen of niet, we weten niet waar we aan toe zijn, terwijl we al zover in de tijd zitten. Ik vind dat een heel vreemde debatvorm en ik heb ook niet het gevoel dat er vandaag op de cruciale thema's naar nieuwe meerderheden wordt gezocht. We gaan het zien de komende weken, maar ik vind dit een heel bizarre gang van zaken. Ik ben een beetje buitenstaander, maar ik vind het dus een hele bizarre manier om zulke cruciale wetgeving op deze manier te behandelen. Dank u wel.