Wadden

Brontekst

Minister Van Essen: Dank u wel, voorzitter. Ik heb drie blokjes. Ik begin met UNESCO, dan de bewoners bij het Beleidskader Natuur Waddenzee en daarna kom ik op de BISI en op wat vragen over garnalen. Er was net nog iets van de wagen gevallen over de VHR en de terreinbeherende organisaties, dus dat pakken we daarna nog mee. Ik begin met de vragen over UNESCO. Dat waren vragen van u, voorzitter. U vroeg wat we gaan doen om te voorkomen dat de Waddenzee die status gaat verliezen. Laat ik ermee beginnen dat de Waddenzee ons enige natuurlijke Werelderfgoed is en dat ik daar hartstikke trots op ben. We zullen het niet laten gebeuren dat we die status verliezen. Samen met Duitsland en Denemarken nemen we de zorgen van UNESCO serieus. Ik heb daar op 30 september over gesproken met mijn Duitse collega in Berlijn. Ik ga binnenkort ook met mijn Deense collega praten. In de trilaterale verklaring, die ik binnenkort verwacht te ondertekenen, staat hoe we in de komende jaren omgaan met de bescherming van de Waddenzee. We investeren onder meer verder in de bescherming van iconische soorten, zoals de zeehond en trekvogels, en we stellen een strategisch planMER op voor het hele Waddengebied, over die drie landen heen. We hebben richting UNESCO al een belangrijke stap gezet door de gaswinning in Ternaard te voorkomen, zoals net werd aangegeven, en door het opnemen van de bescherming van het Werelderfgoed in de Omgevingswet. Ik werk momenteel aan het vertalen van de uitzonderlijke universele waarde in meetbare indicatoren en we investeren veel in het verbeteren van de natuur van de Waddenzee. Denk aan een vismigratierivier bij de Afsluitdijk of het herstel van de dynamiek op de Boschplaat op Terschelling. Tijdens de missie van UNESCO aan het Werelderfgoed de Waddenzee medio volgend jaar willen we UNESCO laten zien wat voor uitdagingen we hebben en welke oplossingen we zien. We richten ons echt op de dialoog met UNESCO. Dan de vraag hoe het staat met de voortgang van het cumulatierapport, waar UNESCO om vraagt. De uitvoering van de trilaterale strategische planMER is dit voorjaar opgestart. We doen dat samen met de andere landen en we zijn voor de voortgang ook afhankelijk van de afstemming met die landen. Het klopt niet dat de deadline van UNESCO overschreden zou zijn. We zijn juist in goed overleg met UNESCO over de planning. Naar verwachting zal de planMER, die we over drie landen heen uitvoeren, begin 2028 afgerond worden. Dat is op tijd voor de gestelde deadline van 1 februari 2028. Dan een vraag over de zoutwinning door Frisia. De staatssecretaris van KGG gaat, zoals u weet, over die zoutwinning. Hij heeft een ontwerpbesluit genomen over de wijziging van het winningsplan. Als er een natuurvergunning moet worden verleend, dan ben ik daarvoor inderdaad het bevoegd gezag. Op dit moment ben ik in overleg met Frisia om te bekijken of de wijziging van het winningsplan ook leidt tot een aanpassing van de natuurvergunning. Frisia mag geen zout winnen zonder geldige natuurvergunning; dan kan ik handhavend optreden. Er is nu alleen geen aanleiding om het vergunningsproces on hold te zetten. De natuurlijke waarden van de Wadden zijn een belangrijk uitgangspunt voor mij bij de beoordeling van de natuurvergunning. Dan heb ik het blokje over het betrekken van bewoners, waarover het CDA een vraag had. Zoals net al is uitgelegd, is Rijkswaterstaat de voortouwnemer om te komen tot nieuwe Natura 2000-beheerplannen. In dat kader worden verschillende gesprekken gevoerd met relevante partijen, zoals stakeholders, het omgevingsberaad en gebruikers. Dat heeft de minister van IenW net aangegeven. Die partijen worden geïnformeerd en betrokken. Ik ben verantwoordelijk voor het beleidskader natuur. Voordat hierover besluiten worden genomen, zullen de sociaal-economische effecten gewogen worden. Dat heeft het Kamerlid Koorevaar nadrukkelijk als toezegging gevraagd. Daarvoor ben ik zelf in gesprek met bijvoorbeeld organisaties als Wij zijn de Wadden. Ik ben volgens mij een maand of anderhalf, twee geleden naar Terschelling geweest om met twee mensen van die organisatie te spreken. We hebben daar ook de afspraak gemaakt dat we hen in het traject van het beleidskader gaan kennen. We spreken gemeenten en andere stakeholders, maar het is mij heel duidelijk geworden dat ook deze groep en andere groepen er gewoon nadrukkelijk bij betrokken willen worden. Dan heb ik vragen van mevrouw Wiersma over de BISI en garnalen. Hoe worden de toestand van de natuur en de oorzaken van achteruitgang vastgesteld? Welke rol speelt de BISI-methode daarbij? De toestand van de natuur in de Waddenzee wordt periodiek vastgesteld via het geldende monitoringsprogramma onder de Vogel- en Habitatrichtlijn. In de zomer van 2025 zijn er weer VHR-rapportages ingediend bij de Europese Commissie en heeft de staatssecretaris u hierover geïnformeerd. In het commissiedebat van 16 juni heb ik uitgebreid met uw Kamer over de BISI-methode gesproken, naar aanleiding van een reactie op het positionpaper van emeritus hoogleraar Jaap van der Meer. We hebben daar toen hele debatten over gehad. Ik heb daarbij benadrukt dat ik groot belang hecht aan een gedegen wetenschappelijke onderbouwing van ons natuurbeleid. Daarom hebben we naast het eerder georganiseerde gesprek dat ik toen heb genoemd, met wetenschappers en sectorpartijen ook een kennisvraag uitgezet bij Wageningen Marine Research. WMR is ook gevraagd om een analyse te maken van BISI in zijn huidige vorm, met daarbij de bezwaren die wetenschapper Van der Meer daarop heeft geuit. Bij deze analyse worden ook weer externe deskundigen betrokken, waaronder experts van de Rijksuniversiteit Groningen, het NIOZ en het CBS. Professor Van der Meer is zelf ook betrokken bij dit proces.

Versie e9e2828ff63c32a110684301bbfd808f8358b910a8deae9467a4e3a3793609c8 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.