Landbouw- en Visserijraad (maart)

Brontekst

De heer Van Duijvenvoorde (FVD): Het is een beetje wennen om in dezelfde rij te zitten. Ik weet niet goed waar ik naartoe moet kijken terwijl ik praat, maar dat komt vast goed. Voorzitter. Nederland is een land van de zee. Aan het einde van de zeventiende eeuw zijn we daar misschien iets te veel op gericht geweest, maar over het algemeen was het onze kracht. Van het verkennen van de wereld, langs de Kaap naar Indië om handel te drijven, tot de Urker, Volendammer en Katwijker die vis ving om onze bevolking te voeden en om ermee te handelen. Die traditie staat vandaag onder druk. Waar de Europese Unie de pulsvisserij slechts een kort bestaan heeft gegund — dat wordt in de toekomst beter, hopen we — staat nu ook de visserij in brede zin onder druk, met name de makreelvissers. Voorzitter. In een periode van sterke groei van de makreelpopulatie — ik geef even een korte geschiedenis — verschoof ook het leefgebied van de makreel. De vis trok naar wateren waar hij voorheen nauwelijks voorkwam, dicht bij de kusten van Noorwegen, IJsland en verder. Dat zij dus op makreel gingen vissen, werd geaccepteerd, maar die populatie daalde weer en trok zich terug. Voor deze landen was hij inmiddels een belangrijke inkomstenbron geworden die zij niet zomaar gewonnen gaven. Daar ligt de kern van het conflict dat ik nu even ter sprake wil brengen. Om die spanning te beheersen worden er internationale afspraken gemaakt over hoeveel er gevangen mag worden. Het wetenschappelijk instituut ICES adviseert daarbij over de totale toegestane vangst, het zogeheten TAC. ICES werkt daarbij met bandbreedtes en onzekerheidsmarges in de populatieschatting. Binnen die bandbreedte kun je conservatiever of minder conservatief rekenen. Voorzitter. In de huidige situatie heeft de ICES voor meerdere scenario's de totale toegestane vangst van makreel uitgewerkt. De EU kiest daarbij voor het negatiefste scenario, wat neerkomt op een krimp van de TAC van ongeveer 70%. Tegelijkertijd hanteren Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, IJsland en verder een minder negatief scenario, met een krimp van 48%. Voor de Nederlandse vissers betekent dit concreet een quotumbeperking van circa 69%. Daarmee ontstaat een fundamenteel ongelijk speelveld. Kotters, vissers, de verwerkende industrie, de scheepsbouw en hele kustgemeenschappen worden hierdoor geraakt. De Europese visserij wordt aanzienlijk zwaarder beperkt dan de concurrentie buiten de Unie. Het probleem zit 'm echter niet alleen in de omvang van de vangst, want tegelijkertijd staat de verdeling onder druk. Deze verdeling van vangstrechten is historisch gegroeid. Op basis daarvan heeft de EU een aandeel van ongeveer 23% in de makreelvangst. Wat zien we nu? Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, IJsland en de Faeröer hebben in onderlinge afspraak inmiddels 80% van de vangst naar zich toe getrokken. Daarmee blijft nog slechts 20% over voor onder andere de EU, Groenland en Rusland, dat natuurlijk ook veel meer vist dan is afgesproken. De EU heeft dus recht op 23% voor zichzelf en moet nu 20% delen met andere landen. De EU daalt feitelijk onder haar historische aandeel, terwijl andere landen daar ruim boven gaan zitten. De visserij wordt niet alleen zwaarder beperkt, maar krijgt ook nog eens een kleiner deel van de overgebleven vangst. Als vissers en bedrijven jarenlang hebben geïnvesteerd op basis van die historische rechten, als complete kustgemeenschappen daarop zijn ingericht, mag je verwachten dat de EU die positie ook verdedigt. Maar op 5 en 6 maart is er opnieuw overleg geweest, voorgezeten door de EU, en wederom was dat zonder resultaat. Ik ga afronden. Er zijn drie dingen nodig, maar ik ga gewoon gelijk naar mijn vragen toe, want die zijn het belangrijkst. Is de staatssecretaris bereid zich in Brussel in te zetten voor bijstelling naar het minder negatieve scenario? Is hij bereid vast te houden aan het historische aandeel van 23%? Is hij bereid, als andere landen dat blijven blokkeren, om ook zwaardere maatregelen te overwegen? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet? Nederlandse vissers hebben de afgelopen jaren al meer dan genoeg moeten inleveren. Nu is het moment om hun positie daadwerkelijk te verdedigen. Handhaaf dat historische aandeel, zorg voor een gelijk speelveld en voorkom dat de Europese visserij opnieuw eenzijdig de rekening betaalt.

Versie 5813b1420d0ba73357f2674d71bdecb8e212aa5f654cd8e910448eb2575968cd · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.