MIVD

Brontekst

De heer Nordkamp (GroenLinks-PvdA): Dank, voorzitter. We spreken vandaag over de algemene ontwikkelingen bij de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst en de verschillende onderzoeken uit de openbare jaarverslagen van 2024 en 2025. Allereerst een vraag die raakt aan de actualiteit. De MIVD en de AIVD kiezen er steeds vaker voor om informatie over geconstateerde dreigingen openbaar te maken om zo het veiligheidsbewustzijn te vergroten. Vandaag een week geleden, vorige week woensdag, heb ik zelf ondervonden dat het reizen met de trein één groot drama was: sein- en wisselstoringen, problemen met de bovenleidingen et cetera. Velen met mij hebben hier ernstige hinder van ondervonden. Ik kon mij niet aan de gedachte onttrekken dat dit mogelijk geen toeval kon zijn, gezien de NAVO-top in ons land. Die avond meldde ook EenVandaag dat het treinverkeer in Nederland ernstig ontregeld was. Mijn vraag aan de minister is: was dit nou het gevolg van een cyberaanval of een andere vorm van sabotage als gevolg van de NAVO-top in Nederland? Ik ben erg benieuwd naar het antwoord. Ik zou erg gerustgesteld zijn als het antwoord nee is. Maar als het antwoord ja is, zouden we hier dan niet breder over moeten communiceren? We worden vaker geconfronteerd met hybride dreigingen, maar voor velen is dit toch een abstract thema. Dit zou een voorbeeld kunnen zijn waardoor voor velen een hybride dreiging concreet zichtbaar wordt. Overigens ben ik überhaupt erg benieuwd naar de voorwaarden waaronder de MIVD overgaat tot het openbaar maken van dergelijke informatie met betrekking tot hybride dreigingen en welke afwegingen hier dan aan voorafgaan. De diensten zien de Russische dreiging tegen Europa toenemen. De MIVD benoemt een aantal zorgelijke ontwikkelingen die geconstateerd zijn. Denk aan de toegenomen dreiging van cybersabotage voor Nederland en zijn bondgenoten, met name voor vitale infrastructuur, en beïnvloedingscampagnes. Bij "dreigingen voor vitale infrastructuur" kan ik mij goed wat voorstellen, maar kan de minister misschien een aantal recente voorbeelden geven van de toegenomen dreiging in de vorm van beïnvloedingscampagnes? De kritiek van GroenLinks-Partij van de Arbeid op de veiligheidsaanpak van dit kabinet is bekend. Er is een te eenzijdige focus op militaire opbouw, terwijl wij in ons streven naar vrede en veiligheid, naast investeringen in defensie, ook zouden moeten investeren in conflictpreventie. De afname van het diplomatieke netwerk en de afname van initiatieven voor ontwikkelingssamenwerking betreuren wij in dit licht dan ook zeer. We zien dat de invloed van China en Rusland in Afrika steeds verder toeneemt, zowel op militair vlak als middels economische beïnvloeding. In de verslagen wordt niet ingegaan op de mogelijke impact van de Russische invloed in Afrika. Daarom de vraag wat volgens de minister de impact is van de terugtrekkende beweging uit Afrika van landen als Nederland. Wat is de impact van de Russische en Chinese invloed in Afrika? Moet er op nationaal of Europees niveau geen strategie komen om de negatieve effecten van deze invloeden te beperken? Misschien kan hij ook zijn inzichten geven in hetgeen daar nu al voor gedaan wordt. Uit het jaarplan 2025 blijkt dat er sprake is van onderbezetting bij de MIVD. De formatieplaatsen groeien sneller dan het personeelsbestand. Dit probeert men te ondervangen door naast werving van nieuw personeel in te zetten op inhuur en daarnaast te kijken naar het inzetten van reservisten of burgerpersoneel op militaire functies. Is de minister ervan overtuigd dat deze personeelsstrategie de problemen rondom de onderbezetting tijdig en voldoende zal oplossen? Vindt de minister deze aanpak, het inzetten van reservisten en burgerpersoneel op militaire functies, verstandig? Kan de minister mijn fractie geruststellen door te onderbouwen dat het nu gaat om externe inhuur enkel ter ondersteuning van de MIVD? Hoe wordt het risico weggenomen dat ook de MIVD op termijn mogelijk afhankelijk wordt van externe inhuur? En tot slot, wat ons betreft de hoofdvraag, over de hernieuwde focus op hoofdtaak 1: wat betekent dit nou precies voor de MIVD en is de MIVD hier wel voldoende op toegerust? Tot zover mijn eerste termijn.

Versie cd70cab94c640c25e73af105b0e8f807aafdca578ba570173f2339cd17390728 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.