MIVD

Brontekst

De heer Olger van Dijk (NSC): Dank, voorzitter. De wereld is wel degelijk fundamenteel veranderd. De dreigingen die op ons afkomen zijn niet meer alleen fysiek, maar ook digitaal, hybride en vaak ook subtiel. Soms zijn ze nauwelijks zichtbaar, maar des te gevaarlijker. Vorige week nog was er een cyberaanval bij het ICC. Uit het jaarplan 2025 blijkt dat de MIVD zich bewust is van de steeds diversere en toenemende dreigingen. In dat jaarplan werd ook de NAVO-top genoemd. Collega Nordkamp refereerde er ook al aan. Om te beginnen maak ik een groot compliment aan alle diensten en betrokkenen, van de politie tot de KMar, die deze top tot een groot succes hebben gemaakt. Nu deze achter de rug is, is het misschien interessant om te weten of de minister iets kan melden over de specifieke dreigingen rond de top en wat daarmee is gedaan. En toch ook in navolging van de heer Nordkamp: wie zit er nou achter die kabelbranden bij het spoor rond Schiphol, dat het treinverkeer zo heeft platgelegd? Als dat nog niet helder is, kan de minister dan in ieder geval toezeggen dat de Kamer daarover direct wordt geïnformeerd als er meer bekend is? Voorzitter. Dan de veiligheidsonderzoeken. De toenemende dreiging maakt dat die onderzoeken steeds belangrijker worden. Dit uit zich onder andere in de steeds verder toenemende vraag en complexiteit. Er wordt gewerkt aan het wetsvoorstel voor de nieuwe Wet veiligheidsonderzoeken. Nu staat er eigenlijk heel veel druk op het afronden van die onderzoeken binnen de wettelijke termijn van acht weken. Hoe vaak wordt die termijn nu overschreden, is mijn vraag aan de minister. Wat kan eraan worden gedaan om de toenemende vraag en complexiteit ook in de toekomst echt op te gaan vangen? We zullen immers steeds meer van dit type onderzoeken moeten doen. Voorzitter. Dan de recente onthullingen over de Russische cybergroep, die ook wel "Laundry Bear" genoemd wordt. Die zijn schokkend, maar helaas geen verrassing. Het is inmiddels dagelijkse realiteit: buitenlandse statelijke actoren, waaronder Rusland, vallen onze digitale infrastructuur gericht aan. De AIVD en MIVD hebben eind mei een rapport over Laundry Bear uitgebracht. Dat gaat over de werkwijze, maar ook over welke beschermende maatregelen je als organisatie kunt nemen tegen aanvallen. Doelwit zijn vooral de krijgsmacht, specifieke overheidsorganisaties, defensietoeleveranciers, sociaal-maatschappelijke organisaties en digitale dienstverleners. Mijn vraag aan de minister is nu of organisaties die vallen onder deze sectoren ook echt op de hoogte zijn van die publicatie. Wordt er ook gekeken of de genoemde maatregelen uit het rapport worden opgevolgd? Het advies in het rapport is om, omdat het gaat om gangbare aanvalstechnieken, ook organisaties die buiten die sectoren vallen de voorgestelde maatregelen toe te laten passen. Kortom, voelt de minister een bredere verantwoordelijkheid naar die organisaties en is hij bereid die in te vullen? Voorzitter. Dan een ander punt van zorg: de destabiliserende invloed van Rusland, Iran en China in het Caribisch gebied via Venezuela. Kan de minister aangeven wat nu de actuele strategische risico's zijn voor het Caribisch deel van ons Koninkrijk? En belangrijker nog: welke maatregelen treft Defensie ter bescherming van onze eilanden, vooral tegen de hybride dreigingen? Voorzitter, tot slot. In de week voorafgaand aan de NAVO-top werd er in het nieuws gedeeld hoe escortbedrijven volle uren draaien tijdens de top, en dat er manieren gezocht werden om die escortvrouwen door de beveiliging te krijgen. De inzet van zogeheten "honeytraps" is geen verhaal uit spionageromans, maar een reëel en wat ons betreft onderschat veiligheidsrisico. Ja, ik zeg het toch maar: Mata Hari is nog onder ons. Dat zeg ik tegen niemand in het bijzonder. Zeker tijdens internationale toppen en uitzendingen van onze militairen zijn er risico's. De verwevenheid tussen de defensie-industrie en de diplomatie maakt bepaalde functionarissen het doelwit van buitenlandse inlichtingendiensten. Kan de minister aangeven of er voldoende bewustzijn gecreëerd wordt bij militairen en ambtenaren over die risico's? Wordt er overwogen om verplichte trainingen te ontwikkelen voor risicovolle functies op buitenlandse werkbezoeken? Hoe beoordeelt de minister de rol van Defensie in het herkennen en voorkomen van deze honeytraps? Zoals advocaat Michael Ruperti in de media al aangaf: als onze diensten druk bezig zijn met het screenen van escortbureaus, dan is er iets grondig mis met het bewustzijn van het risico zelf. Dank u wel.

Versie cd70cab94c640c25e73af105b0e8f807aafdca578ba570173f2339cd17390728 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.