Pakket Belastingplan 2027

Brontekst

De heer Hoogeveen (JA21): We kennen dan de inflatiecijfers. Beide Kamers kunnen dan zelf besluiten over de maatregel en de dekking, desnoods en wat ons betreft het liefst in een andere vorm; dat zal u niet verrassen. Mijn vraag aan de staatssecretaris is of hij bereid is om de besluitvorming over de vrijheidsbijdrage voor 2028 te verplaatsen naar het Belastingplan 2028 en daarbij alternatieve dekkingsmogelijkheden inzichtelijk te maken. Dan de btw-verhoging op bloemen en planten. Vanaf 2028 gaan die van 9% naar 21%. Volgens onderzoeksbureau Decisio verdwijnen hierdoor 1.800 tot 2.200 voltijdbanen, vooral in de detailhandel. Het kabinet noemt de maatregel toch doelmatig, zelfs als er rekening wordt gehouden met het verlies aan werkgelegenheid. Maar hoe zeker is het kabinet van deze berekeningen? Het rekent op een opbrengst van 305 miljoen euro, maar Decisio komt uit op 267 miljoen en zelfs nog maar 216 miljoen als ook gedragseffecten worden meegenomen. Het kabinet erkent de verschillen maar rekent zelf niet met afzonderlijke gedragseffecten. Ook lagere inkomsten uit de inkomsten- en vennootschapsbelasting worden niet uitzonderlijk geraamd. Mijn vraag aan de staatssecretaris: hoe betrouwbaar is de geraamde opbrengst van 305 miljoen euro als de onderzoeken zo uiteenlopen? Het kabinet gaat de effecten vanaf 2028 monitoren, maar heeft geen criteria voor heroverweging vastgesteld. Bij hoeveel verloren banen of lagere belastingopbrengsten is de staatssecretaris bereid om de maatregel alsnog te heroverwegen? Wat betreft de pseudo-eindheffing voor fossiele zakelijke auto's, waar collega Van Eijk al aan refereerde, wil het kabinet werkgevers ontzien die kort een huurauto aan een werknemer meegeven. Dat is goed bedoeld, maar de uitzondering geldt per auto, één keer per jaar en maximaal zeven dagen. Werkgevers moeten dus per kenteken bijhouden of zij die huurauto al eerder dat jaar hebben gebruikt. Dat is een administratieve rompslomp. De Nederlandse Orde van Belastingadviseurs stelt voor de uitzondering per werknemer te laten gelden. Dat zou aansluiten bij de bestaande administratie. Maar ook dit wijst het kabinet af. Ondertussen erkent het kabinet dat de Belastingdienst extra controlewerk krijgt. De mkb-toets, waar het Adviescollege toetsing regeldruk om vroeg, komt pas volgend jaar, als de heffing al geldt. Waarom voeren we eerst een belasting in en onderzoeken we pas daarna of ondernemers ermee uit de voeten kunnen? Mijn vraag aan de staatssecretaris: waarom neemt hij het voorstel van de NOB niet over? En als de mkb-toets laat zien dat de regeling onwerkbaar is, is hij dan bereid om deze alsnog aan te passen? Dan de fiscale stimulering van start-ups en scale-ups. Dat is een mooie verbetering. Jonge, innovatieve bedrijven hebben vaak nog niet de financiële middelen om met salarissen van grote ondernemingen te concurreren. Met aandelenopties kunnen zij werknemers toch mee laten profiteren van hun toekomstige succes. Het kabinet regelt dat werknemers in beginsel pas belasting betalen wanneer zij hun aandelen daadwerkelijk verkopen. Bovendien wordt slechts 65% van het voordeel belast. Dat is de verbetering van het fiscale vestigingsklimaat waar Nederland om schreeuwt. Een werknemer die op papier rijker wordt, heeft immers nog niet automatisch geld op zijn bankrekening. Tegelijkertijd wijst de Raad van State erop — volgens mij wees de heer Oosterhuis van D66 hier ook al op — dat het grotere probleem van de gebrekkig functionerende Europese kapitaalmarkt hiermee niet wordt opgelost. Ook is de bestaande aandelenoptieregeling nog niet geëvalueerd, terwijl de nieuwe regeling pas na zeven jaar wordt beoordeeld. Mijn vraag aan de staatssecretaris is daarom: kan hij toezeggen eerder te onderzoeken of deze fiscale verbetering daadwerkelijk helpt om meer talent te trekken en te behouden bij Nederlandse start-ups en scale-ups? Voorzitter, ik rond af. Er moet me toch ook even een politieke bespiegeling van het hart. Ik hoor sinds de presentatie van dit Belastingplan vanuit de coalitie steeds vaker een merkwaardige redenering, namelijk dat Jesse Klaver en Luc Stultiens op links de slingers zouden ophangen, en dat wij op rechts vooral zouden zitten mokken. Wij zouden onze zegeningen moeten tellen: de accijnskorting en de vliegbelasting claimen en vooral dankbaar zijn voor wat het kabinet ons heeft gegund. Voorzitter. Laten we onder de streep dan even de balans opmaken. Op welke gebieden is er inmiddels aan links tegemoet gekomen? Op stikstof zoekt het kabinet volledig de steun bij PRO en Volt. De sociale hervormingen, en dus ook de dekkingen voor de sociale zekerheid, zijn van tafel gehaald. Voor ontwikkelingssamenwerking trekt het kabinet 1,1 miljard euro extra uit over 2027 tot en met 2029, boven op de 1 miljard uit het coalitieakkoord. Wat krijgt rechts daarvoor terug? Dan wordt er vooral gewezen naar box 3. Daar heb ik het vandaag voor de verandering, bewust, niet uitgebreid over gehad, omdat de staatssecretaris nog druk bezig is met de uitwerking van de dekking. Daar kijken wij naar uit. Maar laten we wel wezen: de dekking wordt volledig gezocht binnen box 2 en box 3. Dat is dus niet uitsluitend een concessie aan rechts. Die keuze komt ook flink tegemoet aan wensen van links. Voorzitter. Wanneer JA21 vervolgens weigert om dit allemaal als een soort historische overwinning te presenteren, duikt er in een praatprogramma, podcast of krantencolumn wel weer een partijprominent of coalitiesurrogaat op om te vertellen dat het allemaal aan JA21 ligt. Ik vind dat een wonderlijke voorstelling van zaken. Wij waren bereid om het financiële fundament van dit coalitieakkoord te steunen en mee te bewegen wat betreft sociale zekerheid en moeilijke keuzes rond het eigen risico en de indexatie daarvan. In onze gesprekken met het kabinet hebben wij echt niet alleen maar verteld wat wij niet wilden, maar ook alternatieven aangedragen voor de dekking. Sterker nog, de coalitie gebruikt inmiddels een aantal dekkingsvoorstellen die wij hebben ingebracht, maar dan voor andere doeleinden. Compromissen sluiten betekent dat je bereid bent onderhandelingen vervolgens altijd als een overwinning te verkopen. Als de coalitie van ons vraagt de slingers op te hangen, dan mag zij ook eerlijk zijn over de concessies die zij zelf heeft gedaan. Voorzitter. Ik begon mijn betoog met de grot van Plato. De gevangenen zagen de schaduw op de muur, maar buiten die grot bestaat een andere werkelijkheid. Ook buiten het inkomstenkader van dit Belastingplan bestaat een werkelijkheid, waarbij een overheid besluit minder geld uit te geven en een belastingverlaging niet altijd hoeft te worden betaald met een belastingverhoging voor iemand anders. Dank u wel.

Versie 23eecc80aaf2f91059d10d5e61a46267c0b3083fef411c9292c1d6257e96c85c · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.