Staats- en bestuursrecht

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Dat deel ik ook. Je hebt de natuurlijk de noodsituatie. Dan moet het kabinet kunnen handelen. Dat is al even de eerste fase. Ik heb bijvoorbeeld gevraagd naar het voortduren van die maatregelen. Daar heb ik nu op ingestoken, maar ik ben het met collega Sneller eens dat het aan de ene kant gaat om waarborgen dat het wordt ingezet op het moment dat er daadwerkelijke nood is. Daar ging ook het eerste deel van mijn bijdrage over. Het moet niet over ervaren nood gaan, maar over daadwerkelijke, feitelijke nood. Dat zullen we dus nog beter moeten verwoorden, denk ik. In de tweede fase is de vraag op welk moment het parlement aan zet is, juist vanuit de democratische legitimatie en om te voorkomen dat er autocratische trekken ontstaan. Dat neemt niet weg dat de regering in noodsituaties moet kunnen handelen. Het moet niet zo zijn dat als er een dijk doorbreekt, de staatssecretaris eerst langs de Kneuterdijk moet fietsen en hier langs moet komen voordat hij de maatregelen kan nemen om mensen te evacueren. Dat is juist het spanningsveld. Maar het gevaar is dat we daar eindeloos papers over blijven schrijven en ondertussen met een volledig ouderwets, niet up-to-date verhaal zitten, terwijl we ook weten dat het nodig is om het aan te passen; dat hebben we gezien in de afgelopen tijd. Het derde punt, waarbij collega Sneller terecht verwijst naar het ministerie van Economische Zaken, is dat er verschillende wetgevingsregimes en omstandigheden zijn waarin het noodrecht van toepassing kan zijn. Ik heb er begrip voor dat je daarbij soms andere procedures bewandelt, maar soms is er evident overlap. Ik noemde het verplaatsen van de bevolking. Ik hoop niet dat dat voorkomt, maar als het nodig is, vind ik het evident dat je daarbij een eensluidend regime moet hebben. Ik zit er dus ook niet dogmatisch in en meer puzzelend, maar wel met de waarden van democratische borging, in kunnen grijpen als het nodig is en op tijd weer stoppen omdat het gaat om grondrechten. Zodra je die inperking kan stoppen, moet je die stoppen. Ik denk dat dat een beetje het veld is waarlangs ik het afwandel.