Informele Raad Buitenlandse Zaken Ontwikkeling van 8 en 9 oktober 2026

Brontekst

Mevrouw Maes (VVD): Dank u, voorzitter. De informele Raad Buitenlandse Zaken over ontwikkelingssamenwerking is altijd een goed moment voor vergezichten. De VVD ziet mogelijkheden om het versnipperde beleid van de lidstaten om te vormen tot een meer gezamenlijke Europese ontwikkelingssamenwerking, om zo met behulp van de EU Global Gateway een tegenwicht te bieden aan het Belt and Road-initiatief van de Chinezen — laat, maar toch. Als ik de minister goed gehoord heb tijdens het debat over de beleidsbrief, sprak hij zelf de ambitie uit om meer te doen aan EU-coördinatie op het gebied van hulp. Wat de VVD betreft is dat een goede route. Het liefst zouden we zien — ik zei dat net al — dat we de hulp sowieso meer gezamenlijk besteden als EU. Is de minister dat met mij eens? Is hij bereid om daar tijdens de aankomende RBZ het gesprek over aan te gaan? Hoe verwacht hij dat andere lidstaten hierin zitten? En is dit onderwerp aan de orde gekomen tijdens de AVVN van vorige week? Tijdens de vorige RBZ OS heeft de minister, zo lazen wij in het verslag, het belang benadrukt van duurzame partnerschappen gebaseerd op gedeelde belangen en waarden, en gezegd dat de Europese middelen gericht moeten blijven op ontwikkelingsdoelen en armoedebestrijding. In het verslag las ik ook dat de Raad sprak over de noodzaak om het bedrijfsleven meer te betrekken. Wat de VVD betreft moet dat voortvarend worden opgepakt, want wij vinden dat we hier zowel voor ontwikkelingslanden als voor bedrijven voordeel uit kunnen halen. We zien het bedrijfsleven als een essentiële partner, die ook gebruik moet kunnen maken van het instrumentarium van de EU. Is de minister dat met mij eens? En zo ja, hoe gaat de minister dat doen? Ik zou de minister willen uitdagen om nog dit jaar met een aantal Nederlandse bedrijven die actief zijn in laten we zeggen de MENA-regio, naar Brussel te gaan om te spreken over hun mogelijkheden om gebruikt te maken van de EU Global Gateway en andere NDICI-instrumenten. Is de minister van plan om tijdens de aankomende RBZ met voorstellen te komen om het bedrijfsleven meer te betrekken bij Europese ontwikkelingssamenwerking, en waar denkt hij dan aan? Dan humanitaire hulp. Het is duidelijk dat ook deze vorm van hulp wereldwijd onder druk staat, onder andere door de huidige Amerikaanse regering, die ervoor heeft gekozen om het budget voor USAID te minimaliseren. Het is goed dat de EU hierop inspeelt. Ik wil graag van de minister weten hoe hij kijkt naar de voorgenomen hervormingen van het humanitaire systeem, onder de noemer van de Humanitarian Reset. Bij een reset denk ik aan een scherp onderscheid tussen landen of regio's waar echt humanitaire hulp nodig is vanwege een conflict of een natuurramp en landen die baat hebben bij ondernemerschap en ontwikkeling van hun landbouw, maar niet per se geholpen zijn met voedselhulp. Is de minister dat met mij eens? Als ik de mededeling lees, krijg ik het idee dat voor de EU humanitaire hulp en investeren in voedselzekerheid in elkaar overlopen. Hoe kijkt de minister hiernaar, mede in het licht van zijn wens om een gelijkwaardige relatie met partnerlanden te hebben? Voor mijn fractie geldt dat voedselzekerheid en water bij uitstek onderwerpen zijn waarvan wij zouden willen dat het bedrijfsleven er nauw bij betrokken is, niet allen vanwege de expertise die Nederlandse bedrijven hierop hebben, maar ook vanwege de kansen die het biedt voor bedrijfsleven in ontwikkelingslanden. Veel ontwikkelingslanden hebben uitstekende landbouwgrond, maar missen de skills om die om te zetten naar een winstgevend bedrijf. Dan het programma PROSPECTS in onder andere Egypte en Libanon en de wens van de minister om dat programma uit te breiden met andere Europese landen of de Europese Commissie. Zijn er lidstaten die interesse hebben getoond om zich bij ons aan te sluiten? Het zou wat ons betreft een uitstekend voorbeeld zijn van meer samengevoegde Europese hulp. Wat doet de minister om lidstaten daartoe aan te sporen? Is er toenadering geweest van de Commissie om hierin samen op te trekken? Als dat niet zo is, wat gaat de minister dan de komende Raad en de komende periode doen om dat porgamma uit te breiden? Tot zover.

Versie 043b6c0b3a430f79ed73f80c0cdfd5d43cca0c49af6d596d679be20a2ba2883e · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.