Informele Raad Buitenlandse Zaken Ontwikkeling van 8 en 9 oktober 2026

Brontekst

Mevrouw Van Ark (CDA): Dank u wel, voorzitter. In een wereld waarin ontwikkelingssamenwerking steeds meer onder druk staat, moet Europa laten zien waar het voor staat. De slogan van het Ierse voorzitterschap is: Strength with unity. Een mooie slogan, die wat het CDA betreft betekent dat Europa een betrouwbare partner moet zijn en blijven. Voorzitter. De komende maanden staan onder andere in het teken van de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader. Wat het CDA betreft is de doelstelling een sterke en effectieve unie. Kan de minister aangeven wat de Nederlandse inzet is voor het budget voor internationale partnerschappen? Juist Global Gateway, een instrument van soft power, moeten we nu gebruiken in onze relatie met het mondiale Zuiden om een continent als Afrika een alternatief te bieden tegen de macht van China en Rusland. Dat betekent nu doorzetten en niet afbouwen, want anders verliest Europa zijn geloofwaardigheid. Voorzitter. Het CDA pleit al langer voor gelijkwaardige partnerschappen, zoals met landen in Afrika. Het kabinet spreekt nu ook over een strategischere inzet van ontwikkelingssamenwerking. Dat klinkt goed, maar wat betekent het concreet? Wanneer is volgens de minister sprake van een werkelijk gelijkwaardig partnerschap? Voorzitter. Op de agenda staat ook de kabinetsreactie op de Europese plannen voor humanitaire hulp. De humanitaire nood groeit door conflicten en klimaatrampen, terwijl grote donoren juist minder bijdragen. Tegelijkertijd worden hulpverleners vaker aangevallen — mijn collega, mevrouw Dobbe, zei het ook al — en wordt de toegang tot mensen in nood beperkt. Het CDA steunt daarom de Europese inzet op hervormingen van het humanitaire systeem. Positief hieraan is wat ons betreft de inzet op meerjarige en flexibele financiering, meer ruimte voor lokale organisaties en betere bescherming van hulpverleners. Ik heb daarover drie vragen. Kan de minister aangeven welke concrete stappen Nederland tijdens deze raad wil zetten om deze punten Europees verder te brengen? Twee. Hoe gaat de EU landen buiten Europa, die nu relatief weinig bijdragen, bewegen om meer verantwoordelijkheid te nemen? Drie. Hoe versterken we Europese samenwerking tegen straffeloosheid wanneer hulpverleners worden aangevallen of het humanitair oorlogsrecht wordt geschonden? Voorzitter, tot slot. Het kabinet geeft aan het niet langer verantwoord te vinden dat er EU-ontwikkelingsgeld gegeven wordt aan de overheid in Sierra Leone. Nederland probeert immers al sinds februari 2025 de veroordeelde drugscrimineel Jos Leijdekkers uitgeleverd te krijgen, oftewel Bolle Jos. Maar eventuele maatregelen moeten natuurlijk wel gericht zijn, want de lokale bevolking mag hier niet onder lijden. Over welke Europese geldstromen spreken we precies? Klopt het dat dit ook programma's raakt die op kinderen gericht zijn, zoals het programma voor schoolmaaltijden en onderwijs? Het klinkt als een krachtig signaal van Nederland en het is ook goed dat we alles op alles zetten om drugscriminelen niet te laten wegkomen, maar laten we tegelijkertijd ook de realiteit onder ogen zien dat ontwikkelingssamenwerking van de EU niet was bedoeld om in de zakken van de overheid van Sierra Leone te belanden.

Versie 043b6c0b3a430f79ed73f80c0cdfd5d43cca0c49af6d596d679be20a2ba2883e · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.