Financiële markten

De heer Van Weyenberg (D66): Dank u wel, voorzitter. Dit is altijd een debat met zo veel punten dat bijna iedereen zijn eigen accenten legt. Laat ik kortheidshalve aansluiten bij de vragen van de collega's van de VVD en het CDA over buy now, pay later en de mate van toezicht daarop, zeker wanneer het een verdienmodel wordt waarbij private schulden een verdienmodel worden voor de verkoper en de collectieve nadelen op de persoon in kwestie die in de schulden komt en daarna weer op de maatschappij worden afgewenteld. Voorzitter. Ik heb nog een paar andere punten. Het eerste gaat over toegankelijk betalingsverkeer. Wij hebben het vaker gehad over mensen die geen bankrekening kunnen krijgen. Ik denk bijvoorbeeld aan sekswerkers die alle banken rondbellen en dan te horen krijgen dat ze geen bankrekening of hypotheek kunnen krijgen. Dan is er zogenaamd geen sprake van uitzondering van een hele groep, maar als je bij elke bank als je je beroep noemt bij voorbaat nul op het rekest krijgt en dan ongeveer moet gaan liegen over wat je doet om een hypotheek of een bankrekening te krijgen, is dat gewoon in strijd met de wet. Je moet die bankrekening kunnen krijgen. Waar kun je als klant terecht als je dit gebeurt, dus wanneer je vindt dat je puur op basis van een groep, puur op basis van je beroep wordt uitgezonderd? Ik maak mij hier nog steeds grote zorgen over. We hebben het gehad over de meer risicogerichte benaderingen met witwasaanpak en zo, en daar gaan we het ook nog over hebben, maar ik vind het echt nog steeds onbestaanbaar dat bijvoorbeeld sekswerkers hier nu nog steeds elke dag mee worden geconfronteerd. Het maakt je namelijk kwetsbaar. Dan gaat men op zoek naar een andere manier om dingen te kunnen betalen en het huis te kunnen financieren. Dat maakt mensen juist kwetsbaar voor mensen met veel minder goede bedoelingen. Voorzitter. In dat verband zou ik nog expliciet heel veel aandacht willen vragen voor het wietexperiment en de telers, die in dat experiment een belangrijke rol hebben en die in de praktijk nu toch nog niet aan een bankrekening komen. Dat blijkt ook uit de laatste informatie die wij kregen over de voortgang van de wietexperimenten. Ik begrijp dat de minister hier druk mee bezig is, maar ik zou haar op dit punt willen aansporen. Dit mag natuurlijk niet de bottleneck van de experimenten worden. Ik doe nogmaals een beroep op banken om hierin mee te denken. Voorzitter. Dan een totaal ander onderwerp, namelijk het betalingsverkeer op de BES-eilanden. Collega's van mij hebben daar eerder aandacht voor gevraagd. Het minimumaanbod van bancaire dienstverlening is daar gewoon niet op orde. Uit het rapport blijkt nu ook dat de eisen aan het minimumaanbod en het digitaal aanbieden hiervan niet worden nageleefd. De voorganger van deze minister zei daarover in gesprek te zijn, maar wat ons betreft is het daarna wat stil geworden. Voldoet de bancaire dienstverlening op de BES-eilanden op dit moment inmiddels aan de minimumeisen die het ministerie van Financiën daaraan stelt? Wanneer gaan we de resultaten zien van de gekozen scenario's? Zou de minister willen toezeggen om voor het zomerreces echt maatregelen te nemen daar waar de kwaliteit van het betalingsverkeer op de BES-eilanden en het betalingsverkeer tussen de BES-eilanden en Europees Nederland nog onvoldoende is verbeterd? Voorzitter. Mijn derde punt gaat over innovatie in het betalingsverkeer. De heer Heinen had het daar ook al over. Ik pak een paar andere accenten, bijvoorbeeld in welke mate de toezichthouder hier ook echt een bijdrage aan kan leveren. Je hebt bijvoorbeeld de sandboxbenadering in het VK. Biedt die niet kans om ook in Nederland meer vanuit het toezicht innovaties te kunnen ondersteunen? Om juist innovaties in de toekomst sneller te kunnen verwelkomen, ben ik er heel specifiek nieuwsgierig naar welke lessen nu worden getrokken uit alle ervaringen rond de bunq-casus, en dan niet alleen rond de laatste rechtszaak, maar bijvoorbeeld ook rond de bankvergunning en het gedoe rondom de raad van toezicht. Hoe kunnen banken nou eventuele klachten over het toezicht vertrouwelijk delen om zo het toezicht te blijven verbeteren? In de rechtszaak van bunq hebben we gezien dat andere banken zich anoniem aansloten bij de kritiek. Maar als zij zich niet anoniem hadden kunnen aansluiten, hadden ze misschien hun zorgen nooit kunnen delen. Hoe ziet de minister dat? Heeft het ministerie van Financiën hier een rol in? Voorzitter. Last maar zeker not least de verduurzaming van de financiële sector. Daar heeft de minister op de klimaatconferentie ook over gesproken. Kan de minister toezeggen dat alle financiële partijen in Nederland voor het eind van de maand daadwerkelijk hun actieplan hebben ingediend om de uitstoot minimaal te halveren? De minister schrijft in antwoorden op het schriftelijk overleg en ook in andere Kamerbrieven dat als financiële partijen dat niet doen, ze zelfs overweegt over te gaan op normerend optreden. Ik begrijp dat ze begin volgend jaar de rapporten zal krijgen om daarover te oordelen. Wij roepen de minister vooral op om hierop een voortvarende aanpak voort te zetten. Hoe weegt de minister de uitspraken van de voorzitter van het Klimaatcommitment Financiële Sector, mevrouw De Vries, dat er echt nog een aantal achterblijvers is? Herkent de minister dat beeld? Dat zou natuurlijk zorgelijk zijn, omdat die achterblijvers geen achterblijvers moeten zijn, maar ook omdat het voor de voorlopers niet prettig is als andere partijen er de kantjes vanaf lopen. Kan de minister ook iets vertellen over hoe het nu staat met de stresstesten voor de milieu- en klimaatrisico's? Komen die er nu alleen voor banken of worden die veel breder ontwikkeld? Mijn laatste vraag is: wat zijn nu de eerste indrukken van de minister over de Sustainable Finance Disclosure Regulation, de SFDR? Dat is de regelgeving die sinds maart 2021 van kracht is en die financiers verplicht transparant te zijn over de wijze waarop duurzaamheidsrisico's en ongunstige effecten worden meegenomen in het beleggingsbeleid. Voorzitter. Ik wens de minister succes met de beantwoording van de potpourri van vragen die wij als Kamer vandaag stellen. Dat krijg je met een agenda als deze.