Financiële markten

Minister Kaag: Veel dank. Ik zal meteen even de blokjes introduceren: koop nu, betaal later oftewel buy now, pay later, toegang betalingsverkeer en contant geld, crypto, duurzaamheid, ESRB en een kopje overig. Het blokje koop nu, betaal later. Er zijn een aantal vragen gesteld. De eerste is van mevrouw Van Dijk van het CDA over het Actieplan Consumentenkeuzes: wanneer worden de resultaten van het onderzoek verwacht? De onderzoeken in het actieplan hebben een looptijd van maximaal een jaar. De resultaten van het initiatief private lease worden in de loop van 2023 verwacht. Wij nemen ook zeker de suggestie van mevrouw Van Dijk van het CDA mee om te kijken naar koop nu, betaal later. Wij zullen dit bespreken met de deelnemers aan het Actieplan Consumentenkeuzes. Het bredere plaatje is natuurlijk een van grote zorgen, die ik met u deel, omtrent de ontwikkeling wat betreft BNPL, buy now, pay later. Gevraagd is of de minister hier paal en perk aan kan stellen. De rente is niet wettelijk gemaximeerd; wat gaan we daaraan doen? Er zijn een aantal vragen. Ik loop ze even af, misschien als één blokje. In eerste instantie de stand van zaken nu. De maximale kredietvergoeding is van toepassing op consumentenkrediet. Deze betaaldiensten vallen er inderdaad nog niet onder. Die vallen buiten de reikwijdte van de toezichtwetgeving op basis van een uitzondering voor uitgestelde betalingen tot 90 dagen tegen onbekende kosten. Dat is natuurlijk heel slim, zou je zeggen. Het was heel slim, maar wat mij betreft heel onwenselijk. Wij hebben ons als Nederland ervoor ingezet bij de herziening van de Europese richtlijn consumentenkrediet om juist ook deze betaaldiensten onder de reikwijdte van de richtlijn te brengen, want dan is een maximale kredietvergoeding van toepassing. Die heb ik ook bevestigd: 10% sinds de start van dit kabinet. Er is een voorlopig akkoord bereikt om dit te gaan regelen. Het kan ook nog zijn dat de Hoge Raad zich buigt over het vraagstuk of BNPL geen consumentenkrediet is. Het gaat nu natuurlijk meteen over de looptijd binnen Europa: hoelang gaat het nog duren? Zoals ik net zei, is er een politiek akkoord tussen de Europese Commissie, de Raad en het Parlement. We hebben nog niet alle details gezien, maar ik herhaal dat wij vinden dat BNPL echt binnen de reikwijdte van de richtlijn moet komen. Wij vinden ook dat bijvoorbeeld de informatieverstrekking en de toetsing van de financiële positie van de consument van toepassing moeten worden op BNPL. En er moet ook nog toezicht geregeld worden. Dit gaat natuurlijk niet zo snel als we zelf zouden willen, maar we zetten nu alle druk op de herziening van deze nieuwe richtlijn. Ik houd u daarover graag op de hoogte. Als het niet snel genoeg gaat, dan moeten we natuurlijk kijken naar een plan B. Dat gaat misschien wel via de Hoge Raad, die zich er ook nog over buigt. Ik heb mijzelf recentelijk ook laten informeren tijdens een werkbezoek aan de AFM. Daar is op basis van hun onderzoek en eigen inzichten heel duidelijk gecommuniceerd over de risico's, met name voor mensen uit kwetsbare groepen en de jongeren. Het is inderdaad heel makkelijk: op een knopje gedrukt, aankoop gedaan. Zeker voor jonge mensen, maar ook als je het geld niet hebt, geldt dat je soms liever vergeet dat die rekening er ligt. Ik ben het helemaal met u eens dat de rente die daarover wordt geheven ... Een aankoop is meestal niet € 10, maar € 20 à € 25, iets bij winkel X of Y. De incasso is ongeveer het dubbele. Van één bedrijf weet ik dat de AFM zei dat het om 40% ging. Dat is inderdaad een deel van het verdienmodel en dat is heel kwalijk. Dat kan niet de bedoeling zijn en daar willen wij ons ook enorm voor inzetten. Ik houd u daarover graag op de hoogte. Ik heb nog twee puntjes hieronder: de druk op de infrastructuur en de toegankelijkheid van het contant geld. Maar ik heb nog een kopje contant geld. Consumptief krediet, achteraf betalen; ik kijk nog even of er iets anders was. Nee, dit was even BNPL consumptief of eigenlijk pseudoconsumptief krediet, want het is niet op dezelfde manier geregeld.