Terrorisme/extremisme

Brontekst

Mevrouw Coenradie (JA21): Voorzitter. Voordat ik die uitspreek, wil ik even genoemd hebben dat normaal gesproken mijn collega Joost Eerdmans dit debat zou doen, maar ik hem vandaag vervang. Voorzitter. Het Dreigingsbeeld is glashelder. Jihadistisch terrorisme vormt nog altijd de grootste terroristische dreiging voor Europa. Driekwart van de geregistreerde aanslagen en verijdelde plannen in Europa komt nog steeds uit jihadistische hoek. Daarom mijn eerste vraag: gaat deze Europese tendens ook op voor Nederland of wijkt Nederland hierin af? Wie het Dreigingsbeeld leest, ziet bovendien een zorgwekkend patroon. Nederlandse uitreizigers vormen nog steeds een gevaar. Online jihadistische netwerken kunnen opnieuw ontstaan. Jongeren radicaliseren sneller via sociale media. Ondertussen heeft de overheid nog altijd onvoldoende grip op personen die daadwerkelijk een risico vormen. Voorzitter. Zelfs wanneer mensen met een terroristisch profiel worden afgewezen of hun verblijfsrecht verliezen, blijven ze hier vaak hangen. Landen van herkomst werken niet mee, procedures slepen zich voort en vervolgens grijpt het EVRM weer in. Het resultaat is dat illegale, potentiële terroristen vrij rondlopen in Nederland. Een land dat de veiligheid van zijn inwoners echt serieus neemt en de mond vol heeft van preventie, zou hier veel kordater op moeten handelen. Juist daarom moeten we veel harder inzetten op controle en beheersing. Het nieuwe beheersregime biedt daar eindelijk mogelijkheden voor. Mijn vraag aan de minister: krijgen personen met een jihadistisch of terroristisch risicoprofiel hierin prioriteit? Voorzitter. In juli 2025 werd een Tadzjiek in Nederland veroordeeld tot vijfenhalf jaar cel voor het ronselen van IS-leden. Een beschamend lage straf voor iemand die actief mensen werft voor massamoord. Hoe kijkt de minister aan tegen minimumstraffen voor dit soort terrorismefeiten? Het vorige kabinet schreef in februari: "Het kabinet hanteert als uitgangspunt nadrukkelijk dat berechting van uitreizigers en de tenuitvoerlegging van gevangenisstraf in de regio moet plaatsvinden." Inmiddels hebben we een kabinet van een andere signatuur. Daarom de vraag: is dit nog altijd de lijn die het kabinet hanteert en sluit u uit dat er nog een IS-man, -vrouw of -kind wordt teruggehaald in de toekomst? Waarom blijft Nederland worstelen met een terughaalbeleid waarvan de veiligheidsconsequenties nog jarenlang voelbaar kunnen zijn? Uit onderzoek van de Rekenkamer blijkt dat asielzoekers gemiddeld pas na twee jaar worden onderzocht op mogelijke banden met terrorisme, terwijl dat binnen twee weken zou moeten gebeuren. Dat is geen administratieve fout. Dat is een direct veiligheidsrisico. Schandalig! Hoe kan het kabinet uitleggen dat de basiscontrole op terrorisme zo structureel faalt? Is de minister bereid om een verplichte versnelde veiligheidscontrole in te voeren voordat iemand toegang krijgt tot Nederland? Voorzitter. Een tweede punt betreft online radicalisering van jongeren. Het dreigingsbeeld laat zien dat minderjarigen steeds sneller radicaliseren via algoritmes, propaganda en online netwerken. Dat gebeurt soms niet meer in jaren, maar in weken. De NCTV zegt dat er geen directe aanwijzingen zijn voor nieuwe jihadistische aanslagplannen door het conflict in Gaza, maar ondertussen zien we wel aanslagen op Joodse instellingen in Europa, intimidatie van Joodse Nederlanders, bekladdingen van monumenten en een explosie van antisemitische incidenten. Hoe kan de minister dan volhouden dat deze ontwikkeling geen radicaliserende impact heeft? In Europa lopen gesprekken met platforms over extremistische content, platformmigratie en online radicalisering. Dat klinkt goed, maar leveren die gesprekken ook daadwerkelijk iets op? Kan de minister concreet aangeven hoe die onderhandelingen, waar platforms zich tegen verzetten, verlopen en wanneer de Kamer harde resultaten kan verwachten? Voorzitter. Dan het derde punt: extremistische organisaties en netwerken. De Kamer spreekt al langer haar zorgen uit over organisaties die extremisme verheerlijken, antisemitisme verspreiden of sympathiseren met terroristisch geweld. Toch is Nederland voor de zoveelste keer het land dat niet daadkrachtig kan of wil ingrijpen. Samidoun is daar een voorbeeld van. Het kabinet schrijft zelf dat landen als Frankrijk en Duitsland sneller optreden via bestuursrechtelijke maatregelen. JA21 vindt het daarom positief dat het kabinet er serieus naar kijkt om dit pad ook te gaan volgen. Voorzitter. De rode draad is duidelijk: de dreiging ontwikkelt zich sneller dan de overheid handelt. Nederland reageert te vaak met trage procedures en juridische terughoudendheid en dan roepen we vervolgens allemaal in koor: onze democratische rechtsorde wordt bedreigd! Tja.

Versie ce4f86241aa24dacc27292971181408ef96efddaa42bf3b24132ccd6d2371dc5 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.