Participatiewet

Brontekst

Mevrouw Moinat (Groep Markuszower): Dank, voorzitter. De Participatiewet heeft een helder doel: mensen die kunnen werken, helpen om weer mee te doen op de arbeidsmarkt. Maar als we naar de praktijk kijken, zien we dat gemeenten worstelen met de uitvoering, dat het systeem nog steeds te ingewikkeld is en dat veel mensen te lang in de bijstand blijven hangen. Groep Markuszower heeft het uitgangspunt "simpel zijn". De bijstand is tijdelijk, werk staat centraal en dus zou de kernvraag simpel moeten zijn: werkt dit systeem nog voor de mensen voor wie het is bedoeld? In de stukken voor dit debat lezen we veel over programma's, monitors en trajecten, maar uiteindelijk gaat het om de resultaten. Komen mensen daadwerkelijk aan het werk? Dat lijkt niet het geval. De uitstroom uit de bijstand blijft maar beperkt en de complexiteit van het systeem groeit alleen maar verder. Ik sprak al eerder over de taaleis. Voor Groep Markuszower is het principe helder: wie in Nederland woont en een beroep doet op de bijstand, moet er alles aan doen om de Nederlandse taal te leren. Zonder het beheersen van de Nederlandse taal is het onmogelijk om werk te vinden, om mee te doen in de samenleving en om zelfstandig vooruit te komen. De taaleis is niet vrijblijvend, maar staat gewoon in de wet. De praktijk laat echter zien dat de handhaving van deze taaleis nog altijd zwak is en dat gemeenten verschillend omgaan met de regels. Waarom lukt het nog steeds niet om de taaleis consequent toe te passen? De wet is namelijk de wet, en gemeenten ondermijnen hiermee niet alleen het draagvlak onder Nederlandse belastingbetalers, maar houden zich niet aan de wet die zij behoren uit te voeren. Wat vindt de minister van de suggestie om gemeenten te korten op middelen die zij ontvangen van het Rijk, wanneer zij de taaleis niet uitvoeren? Heeft de minister zicht op de cijfers? Weet hij hoe vaak er gekort wordt door die taaleis? Hoeveel mensen ontvangen een bijstandsuitkering terwijl zij de Nederlandse taal niet beheersen? Graag een reactie. Groep Markuszower vindt dat statushouders die een bijstandsuitkering ontvangen, direct ingezet moeten worden voor werk of voor een maatschappelijke activiteit, en dat niet pas na maanden van trajecten en onderzoeken, maar gewoon zo snel mogelijk. Daarom vraagt onze fractie de minister: hoe gaat hij ervoor zorgen dat gemeenten sneller inzetten op werk vanuit de bijstand? De bijstand is geen hangmat, maar een vangnet. Voorzitter. Dan ga ik naar de plannen voor een fundamentele herziening van de Participatiewet. Op papier klinkt het ambitieus, maar het risico bestaat dat we opnieuw jaren praten over stelselwijzigingen, terwijl mensen nu duidelijkheid nodig hebben. Groep Markuszower wil dat het uitgangspunt simpel blijft: werken moet altijd lonen en afhankelijkheid van de bijstand moet tijdelijk zijn. Dat betekent drie dingen. Ten eerste. Minder bureaucratie voor werkgevers en gemeentes, zodat mensen sneller aan het werk kunnen. Ten tweede. Duidelijke verplichtingen voor mensen die een uitkering ontvangen. Wie kan werken, moet werken of zich maximaal inspannen om werk te vinden. Ten derde. Betere ondersteuning voor mensen die echt niet zelfstandig kunnen meedoen, bijvoorbeeld via beschut werk of sociaal ontwikkelbedrijven. We kunnen eindeloos nieuwe programma's bedenken, maar uiteindelijk telt maar één resultaat: meer mensen uit de bijstand en aan het werk. Voorzitter, tot slot. Voor mensen die door een beperking en/of ziekte niet zelfstandig kunnen werken, moeten we natuurlijk goede voorzieningen hebben, zoals beschut werk en ondersteuning via sociaal ontwikkelbedrijven. Maar voor iedereen die wel kan werken, moet de boodschap duidelijk zijn: meedoen is de norm. De Participatiewet moet uiteindelijk leiden tot minder afhankelijkheid van een uitkering en meer mensen die hun eigen inkomen verdienen. Dat begint met een eenvoudige aanpak: werk, taal en verantwoordelijkheid. Dank u wel.

Versie c44e2db5245ebeabbff46a36540785f35284ad8b91bd841a750f65f44b672c2a · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.