JBZ-Raad (Luxemburg)

Brontekst

De heer Boomsma (JA21): Dank u wel, voorzitter. Asiel in Nederland moet geen recht zijn, maar een gunst. We moeten van het recht op opvang hier naar hulp buiten de EU. Dat is de enige manier waarop wij zelf weer kunnen gaan bepalen wie zich in ons land vestigt, zoals het hoort in een democratie. Dat is ook de enige echte oplossing voor het falende asielbeleid en de bijbehorende onvrede. De vraag is nu: hoe komen we daar? Dank aan Instituut Clingendael voor het rapport en dank aan de minister voor de uitgebreide brief over de juridische moerassen waarin we zitten. Clingendael stelt dat internationale verdragen het verplaatsen van asiel naar buiten Europa op dit moment in principe niet in de weg staan, maar ziet ook veel beren op de weg. Dus kabinet, schuif die beren aan de kant en ga volle kracht vooruit. Ik vind dat de minister in de brief wel erg benadrukt dat het allemaal heel ingewikkeld is: met stippen op de horizon en lange termijnen; het is moeilijk, moeilijk, en het gaat lang duren. Nee, dit is extreem urgent. Wij willen echt maximale daadkracht. Het bandencriterium wordt over twee weken afgeschaft. Wat is er tot nu toe gedaan, ook naar aanleiding van onze eerdere motie, om een plan te maken en om daarop voorbereid te zijn? Welke gesprekken lopen er nu, met welke landen, voorwaarden en kaders? Er komt dit jaar dus nog een concreet plan. Komt daar ook een stappenplan voor, met een budget en een tijdlijn? Kunnen we ruim daarvoor, desnoods vertrouwelijk, worden bijgepraat over hoe het gaat met zowel de returnhubs als het verplaatsen van de hele procedure? Wat wordt de inzet van het kabinet voor de ontschepingsplatforms? Er wordt gewezen op het belang van secundaire wetgeving. Het kabinet blijft zich richten op het hervormen van EU-regelgeving, met de Opvangrichtlijn, de procedure, de Kwalificatieverordening et cetera, om de complexiteit te verminderen. Dat lijkt ons heel erg goed, maar wanneer volgen er concrete voorstellen en met welke tijdlijn? Het idee dat mijn collega net heeft geopperd, namelijk dat er daarvoor ook een soort verklaring voor het Hof in Luxemburg moet worden gevonden, lijkt mij ook een heel goed idee. Voorzitter. Het plan van de coalitie is om uiteindelijk alleen nog asielaanvragen buiten de EU te behandelen, maar de opvang gebeurt dan nog steeds binnen de EU. We hebben al eerder aangegeven dat het dan veel makkelijker wordt om asiel aan te vragen en dat je daardoor dus ook veel meer aanvragen krijgt. Je kunt de aanvraag alleen elders doen als de opvang ook elders plaatsvindt, en dat is geen afdwingbaar recht. Graag dus een reactie van de minister. En wat doet het kabinet om die zogenaamde stip op de horizon te realiseren? Vergt dat volgens de minister nog wijzigingen van het internationaal recht en, zo ja, welke? Wil hij dat ook voorleggen aan Clingendael? Onderzoeken hoe meer buiten de EU kan, is natuurlijk wat anders dan alles alleen nog maar buiten de EU organiseren. Hoe dan ook, volgens JA21 blijft hervorming van internationale verdragen nodig. Je moet doorgaan met de fundamentele herziening van het hele stelsel. De brief toont juist ook hoe het juridische moeras grip op migratie frustreert. De complexiteit is enorm toegenomen. Je moet het primaat van de politiek gaan herstellen. Je moet de politieke ruimte terugpakken. Als je dat niet doet, zullen alle pogingen tot externalisering veel te kwetsbaar blijven voor activistische juristen en ngo's. Bovendien maak je je daarmee volledig afhankelijk van derde landen en word je chantabel, zoals nu bij de migratiedeals. Dan het EVRM. De EU moet zich als instituut in ieder geval niet aansluiten bij het EVRM. Kan de minister dat in Europa overbrengen? De politieke verklaring van Moldavië lijkt een stap de goede kant op, maar is echt volstrekt onvoldoende. Het is ook geen antwoord op de zorg over doorgeschoten jurisprudentie, want die wordt in de verklaring juist bevestigd. Het kabinet zegt dat het EVRM voor Nederland geen belemmering vormt, maar dat is het natuurlijk wel. Dat ook andere wetgeving, zoals het Handvest, in de weg zit, is natuurlijk geen argument dat het EVRM niet óók een probleem is. Als de rechter terugsturen naar België al kan verhinderen op grond van artikel 3 EVRM, dan is het natuurlijk ook op allerlei andere manieren een obstakel. Ik ben het dus niet eens met het kabinet, dat zegt dat dat niet nodig is. Er moet juist een interpretatieprotocol komen. De uitdagingen zitten niet alleen in de casuïstiek. Het zit juist in fundamentele wijzigingen in jurisprudentie door al die uitspraken van de afgelopen twintig jaar: Chahal, Saadi, Hirsi Jamaa enzovoort. Juist omdat het brede normen zijn, moet je die interpretatie beter kunnen inkaderen. We moeten daar nu mee doorpakken. Die verklaring is anders ook niet bindend. Heeft de minister gezien dat de Nederlandse rechter van het Hof zelf in een interview al letterlijk heeft gezegd: "Ik denk niet dat rechters anders gaan rechtspreken; we moeten het alleen beter gaan uitleggen"? Dat zegt toch al genoeg? Dat is ook het meest urgent ten aanzien van de Dublinoverdrachten. De hele werking van het Migratiepact hangt daarvan af. Ik sluit mij ook aan bij de vragen van mijn collega. Hoe schat de minister de kans in dat die overdrachten naar Griekenland, Italië en dergelijke op tijd kunnen worden hervat? Dan de herbeoordeling van Syriërs. Dank voor de uiteenzetting van de juridische analyse van hoe dat nu zit. Maar de jurisprudentie voor het begrip "voldoende ingrijpend en niet voorbijgaand" is niet uitgekristalliseerd. Dus we moeten het nu gewoon gaan doen. We moeten echt daadkracht tonen en daarnaast moeten we inzetten op een aanpassing van de Kwalificatierichtlijn om dat te vergemakkelijken. Nog één zin en wel de hamvraag, voorzitter. Overal rond ons daalt de instroom: in België, in Duitsland, heel veel in Polen, in Zweden en in Spanje. Maar in Nederland niet. In Nederland is deze juist met 30% gestegen. Hoe kan dat en wat gaat het kabinet daaraan doen?

Versie 8babc73ca7d70531b091fd06c87022ba1c6aa9903d0ae1f2f1c984ea44b64772 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.