Uitvoering sociale zekerheid

Brontekst

De heer Van Oostenbruggen (NSC): Dank u wel, voorzitter. De enige manier waarop we het vertrouwen van de Nederlandse burger in de politiek en de overheid kunnen herstellen, is door betere publieke dienstverlening te bieden. In het kader van bestaanszekerheid gaat het dan over zekerheid: weten wat je krijgt, wanneer je het krijgt en dat je daarvan rond kunt komen. Ik sluit me ook van harte aan bij alle punten die mijn collega Flach net allemaal heeft aangestipt. Het is onbegrijpelijk hoe juist deze mensen, die kwetsbaar zijn, geconfronteerd worden met een bureaucratie die zelfs betrokken professionals niet kunnen ontrafelen. Nieuw Sociaal Contract heeft bij de grote hoeveelheid stukken enkele observaties en vragen. Het herwinnen van vertrouwen is alleen mogelijk door transparant te zijn over wat er niet goed gaat, signalen in de uitvoering snel boven te laten komen en op te pakken, en eerlijk te zijn over wat er wel en niet kan. Het is goed om hardheden proportioneel te maken en bovenal om snel actie te ondernemen op deze knelpunten. Voorzitter. Inzake de stand van de uitvoering. Het is een goede zaak om met deze standen te werken. De reacties op de knelpunten vanuit ministeries is wel wat te dun. Neem bijvoorbeeld: "SZW gaat graag in gesprek met het UWV om meer zicht te krijgen op het knelpunt", "ik streef ernaar uw Kamer te informeren" of "oplossingsrichtingen gaan we verkennen". De vele verwijzingen naar andere paragrafen en verbetertrajecten die zelf ook weer veel verwijzen naar stukken en processtappen, maken het moeilijk te volgen voor een beginnend Kamerlid. Ik wil de minister graag verzoeken om de toezegging te doen om juist op concrete knelpunten meer inhoudelijk in te gaan, een oplossing voor te leggen en als daar iets in gekozen moet worden, dat van ons te vragen. Voorzitter. In de kabinetsreactie beschrijft de minister dat het Instituut Maatschappelijk Innovatie aangeeft dat signalen over het overheidsoptreden niet altijd goed doorkomen. Voor de signalen die wel doorkomen, is er volgens het instituut geen centraal overzicht van terugkerende signalen. In de reactie van de minister daarop verwijst de minister naar invoeringstoetsen — die werken alleen bij nieuw beleid, zeg ik daar even bij — en de stand van de uitvoering, inclusief knelpunten, waar SZW al jaren mee werkt. Verwacht de minister dat dit voldoende is om signalen nu meer boven te laten komen? Kunnen we als Kamer concreter geïnformeerd worden over de signalen en hoe meer signalen gaan doorkomen? Kan de minister toezeggen dat signalen wél centraal worden opgeslagen, zoals het instituut adviseert? In gesprekken met het ministerie, uitvoeringsorganisaties en adviescommissies komt ook telkens de AVG naar boven als belemmering voor het delen en verwerken van gegevens, vaak gebaseerd op het afwezig zijn van een verwerkingsgrondslag. Recentelijk nog in het OCTAS-rapport, maar ook in de stand van zaken aanpak alleenverdieners worden aanbevelingen gedaan om enerzijds de AVG minder strak te interpreteren en anderzijds wettelijke grondslagen te creëren voor gerichtere gegevensverwerking. Is de minister bereid om in kaart te brengen welke te veilige interpretaties van de AVG er zijn binnen de domeinen die de uitvoering en de kwaliteit ervan kunnen verbeteren ten dienste van de Nederlander? Voorzitter. Kan de minister ons een brief sturen met daarin een top tien van gewenste verwerkingsgrondslagen waarmee wij als Kamer de uitvoeringsinstanties zouden kunnen helpen in hun verbeterambities? In ieder geval bij Nieuw Sociaal Contract is er wél de behoefte om daar te helpen in het maken van keuzes. In veel van de geagendeerde stukken wordt ook gesproken over gegevensuitwisseling, zo ook in de stukken over het programma Werk aan Uitvoering en de Wet SUWI. Opvallend vind ik het stuk met prioriteiten van het informatieplan 2024. Dat leest helemaal niet als een prioriteitenlijst, maar eerder als een alomvattende wensenlijst. Er zit geen tijdslijn bij, er is geen financiële paragraaf en er zit ook geen capaciteitsafweging in. Keuzes maken en prioriteren zijn hier echter wel degelijk van belang. Niet alles kan en zeker niet tegelijkertijd. Kan de minister hier wellicht wat prioriteiten, wat focus in aanbrengen gericht op dienstverlening aan de burger? We zijn namelijk voorstander van modernisering van de Wet SUWI en in het bijzonder van de Wet proactieve dienstverlening SZW. Kan de minister toezeggen dat er voldoende prioriteit wordt gegeven aan dit traject? Voorzitter. Graag maak ik ook van de gelegenheid gebruik om een zeer actueel thema te agenderen: de situatie rondom Atos. De SVB, een van onze belangrijkste uitvoeringsorganisaties, maakt veel gebruik van Atos als haar ICT-dienstverlener, onder andere in het AOW-domein. Vorige week werd duidelijk dat Atos op een heel dun lijntje balanceert. Vanuit het ministerie van SZW wordt aangegeven dat de situatie strak gemonitord wordt. Kan de minister de Kamer informeren over de risico's die ze ziet voor de continuïteit van de SVB-processen? En kan de minister ons een inschatting geven van de kosten die gepaard gaan met de mitigerende acties? Tussen haakjes: voorbereidend op een eventueel wegvallen van Atos. Voorzitter. Zowel Defensie als SVB is voor cruciale projecten en processen afhankelijk van Atos. Ziet u mogelijkheden om dit soort kennis en capaciteit intern op te bouwen? En wat zou de rijksoverheid wel of niet kunnen doen met dat budget als ze al deze kosten, al deze gelden niet voor externe inhuur zou gebruiken maar voor haar eigen formatie en het intern oppakken van dingen? Zijn er mogelijkheden om dit om te zetten in iets wat goed is voor de overheid? Dank u wel, voorzitter.

Versie ad19e022ffc21d2f0abc4b9f8069bd5d3257d9cb406518e53bbcc8453fdb4558 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.