Leefstijlpreventie

Brontekst

Mevrouw Van Meetelen (PVV): Voorzitter, dank. Leefstijlpreventie: van informeren naar sturen, van advies naar normering en van preventie naar leefstijlpolitiek. Dat is wat hier wringt voor de PVV. Natuurlijk is het prima om mensen goed te informeren over gezondheid. Betrouwbare informatie beschikbaar maken is ook prima, maar een vrije samenleving trekt wel een grens. De overheid is er niet om burgers stap voor stap via leefomgeving, prijsprikkels, supermarkten en werkplekken in de gewenste leefstijl te duwen. Toch is dat precies de beweging die uit de stukken op de agenda van vandaag naar voren komt. Steeds weer lezen we dezelfde formule: de gezonde keuze moet de makkelijke keuze worden. Dat klinkt vriendelijk, bijna onschuldig, maar achter die nette zin schuilt wel een politieke keuze, want wie bepaalt straks wat gezond genoeg is, wat wenselijk genoeg is en wat verantwoord genoeg is? En vooral, wie bepaalt dat voor een ander? De minister zegt niet achter de voordeur te willen komen, maar intussen schuift beleid wel steeds verder die kant op. Ik vraag de minister daarom heel concreet: waar ligt voor haar de harde grens tussen informeren en normeren? Wanneer is preventie voor haar nog hulp en wanneer wordt het gedragsbeleid? Graag een uitgebreide reflectie hierop van de minister. Ik ga naar het onderdeel misinformatie. Niemand is voor onjuiste informatie of misleiding, maar ook hier geldt dat een juist uitgangspunt kan ontsporen in verkeerd beleid. Wie wantrouwen wil bestrijden met meer centrale regie, loopt namelijk het risico juist meer wantrouwen te veroorzaken. Dat geldt zeker als de overheid zich gaat gedragen als scheidsrechter voor de vraag welke opvattingen nog acceptabel zijn en welke opvattingen bestreden moeten worden. Mijn vraag aan de minister is dus simpel, maar wel wezenlijk. Hoe voorkomt zij dat afwijkende opvattingen niet meer worden bestreden met argumenten, maar via politiek beleid onder controle worden gebracht? Wetenschap is altijd in beweging. Inzichten veranderen en discussies ontwikkelen zich. Juist daarom moet de overheid terughoudend zijn. Is de minister bereid zich er helder over uit te spreken dat de overheid nooit de scheidsrechter van het gezondheidsdebat mag worden? Dan ga ik naar de transitie naar meer plantaardig. Ook daar zie je dezelfde verschuiving. Voedingsadvies is één ding, maar voedselpolitiek is iets anders. Zodra gezondheid, duurzaamheid en een gewenste voedseltransitie in één pakket worden samengevoegd, krijgen burgers niet alleen te horen wat gezond voor ze is, maar ook wat zij geacht worden te eten in het belang van politiek-ideologische doelen. Ook hier is mijn vraag dus: is de minister het met de PVV eens dat voedingsvoorlichting geen verpakte heropvoeding mag worden? Wat weegt voor haar uiteindelijk zwaarder als er een keuze moet worden gemaakt: individuele gezondheid en vrijheid enerzijds of politieke ideologie anderzijds? Dat is hier namelijk de vraag. De voorbeelden stapelen zich op. De voorgenomen suikertaks is pure Haagse geldklopperij. Het is een strafmaatregel voor hardwerkende Nederlanders die hun boodschappen nu al nauwelijks meer kunnen betalen. De overheid gebruikt gezondheid als excuus, maar in werkelijkheid gaat het gewoon om meer belasting, meer dwang en meer bemoeienis. Vervolgens wordt de nieuwe Schijf van Vijf gepresenteerd, waarin klimaatideologie overduidelijk wordt verpakt als gezondheidsadvies. Een volwassen vrouw die invult dat zij vlees en vis eet, krijgt van het Voedingscentrum alsnog een advies dat neerkomt op ongeveer 200 gram koolhydraten per dag, sojamelk drinken en slechts één keer per week dierlijke producten zoals vlees en eieren. Als je nog maar één schamel plakje kaas per dag mag eten, omdat de impact op het milieu even groot zou zijn als varkensvlees eten … Ook zou het goed zijn als fabrikanten de grootte van de plakjes zouden aanpassen. Dat staat letterlijk in de tekst. Dan zijn we echt niet meer een advies over gezondheid aan het geven maar dan wordt er ideologisch gestuurd. Voorzitter. Als voedingsvoorlichting zichtbaar wordt misbruikt om klimaatdoelen en ideologische gedragsverandering te verkopen als een gezondheidsadvies, dan past daar ook een financiële consequentie bij. Dan moet de minister de subsidie van het Voedingscentrum vanuit VWS stopzetten. Geld van Volksgezondheid hoort namelijk naar echte gezondheid te gaan en niet naar klimaatactivisme in een gezondheidsjasje. Als het kabinet koste wat het kost aan deze voorlichting wil vasthouden, haal de subsidie dan niet langer uit VWS maar uit het potje van Klimaat. De nieuwe Schijf van Vijf hoort thuis in de categorie Klimaat en zeker niet bij het ministerie van Volksgezondheid. Betaal dit maar uit het Klimaatfonds. Voorzitter, ik rond af. De kern van mijn betoog is niet dat de overheid niets mag zeggen. De kern is dat de overheid moet weten wanneer zij moet zwijgen en mensen met rust moet laten. Op informeren zeg ik ja, maar op vrijheid inruilen voor leefstijlpolitiek nee.

Versie 348419c45bb11f5bee77fe62287076e71be43b1f39e38353a3e443331a570ebc · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.