Leefstijlpreventie

Brontekst

Mevrouw Coenradie (JA21): Voorzitter. Neem alleen al de vleesnorm in de vernieuwde Schijf van Vijf. Voor volwassen van 18 tot 50 jaar die vlees en vis eten, geldt nu: maximaal 300 gram vlees per week, waarvan niet meer dan 100 gram rood vlees. Dat is omgerekend slechts 14 gram rood vlees per dag. Met één plakje ham per dag zit je daar al overheen. Dat laat perfect zien hoe ver deze norm van het dagelijks leven van mensen af staat. Daar komt nog bij dat deze adviezen tegenwoordig dus ook gebaseerd zijn op milieubelasting. Daar zit precies het probleem. Als de overheid een voedingsadvies neerzet dat zo ver af staat van het eetpatroon van burgers, gaan mensen dat niet meer zien als nuchtere gezondheidsvoorlichting maar als onderdeel van een opgedrongen klimaatagenda. Dan groeit de weerstand en daalt juist de bereidheid om zo'n advies op te volgen. Zo verliezen we onnodig draagvlak voor het algehele preventiebeleid. Voorzitter. Wij hebben bovendien grote vragen bij het hanteren van de Schijf van Vijf als norm en als basis voor wetgeving. Hiermee dreigt namelijk niet alleen het voedingsadvies zelf gestuurd te worden door een politiek groene agenda, maar ook de hele wetgeving. Voor JA21 is dat onwenselijk. Ik zou graag van de minister horen of zij dit wel wenselijk acht. Gezondheidsbeleid moet toch gewoon op gezondheid worden gebaseerd? Hoe beoordeelt de minister de juridische houdbaarheid van het hanteren van de Schijf van Vijf als norm in het voorgenomen wetsvoorstel kindermarketing? Acht de minister het HFSS-model niet een veel geschikter en juridisch robuuster alternatief om wetgeving op te baseren? Dan de kindermarketing. Natuurlijk moeten kinderen worden beschermd tegen ongezonde verleiding, maar dan moet wetgeving wel effectief juridisch houdbaar zijn. Als Nederlandse aanbieders aan banden worden gelegd terwijl buitenlandse platforms buiten schot blijven, verplaatst reclame zich gewoonweg naar sociale mediakanalen, waar jongeren juist zitten. In dit licht vragen wij de minister of verankering in de Warenwet niet verstandiger is dan in de Mediawet. Voorzitter. Juist bij vapen moet de overheid niet preken maar handhaven. Zoete vapes zijn sinds 1 januari 2024 verboden, net als online verkoop en reclame, ook via sociale media. Toch komen jongeren er nog makkelijk aan. Daarom vragen wij de minister: zijn de aangekondigde extra middelen en bevoegdheden voor de NVWA wel voldoende? Wat zijn eventuele strengere maatregelen om de illegale handel echt te breken? Voorzitter, tot slot. Bij ouderen gaat preventie niet alleen over voeding of beweging, maar ook over sociale verbondenheid. Eenzaamheid maakt mensen niet alleen ongelukkiger, maar ook ongezonder. Wie ouderen zo lang mogelijk zelfstandig wil laten wonen, moet ook oog hebben voor de keerzijde: isolement, minder sociaal contact en fysieke en psychische achteruitgang. De zorgkosten stijgen wel 40% tot 50% door sociale isolatie. Daarom pleit JA21 voor meer ontmoetingsplekken voor ouderen, waar zij samen kunnen komen, dicht bij hun eigen woonomgeving. Want ook dat is preventie. Ik ben benieuwd hoe de minister daarnaar kijkt. Tot zover.

Versie 348419c45bb11f5bee77fe62287076e71be43b1f39e38353a3e443331a570ebc · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.