Verzameldebat BES

Brontekst

De heer Van Haasen (PVV): Bedankt, voorzitter. Vandaag voeren we een verzameldebat over de BES-eilanden, Bonaire, Sint-Eustatius en Saba. Officieel zijn het drie openbare lichamen van Nederland, in feite bijzondere gemeenten. Bijzonder zijn ze zeker, bestuurlijk, geografisch, maar vooral door de mensen die er wonen. We hebben vijf minuten spreektijd gekregen, terwijl er vijftien punten op de agenda staan. Dat betekent gemiddeld zo'n 20 seconden per onderwerp. Dat is erg krap, dus ik zal een keuze moeten maken en proberen zo min mogelijk "eh" te zeggen. De PVV vindt goed bestuur op de eilanden van cruciaal belang. Juist door de kleinschaligheid is integer en degelijk bestuur essentieel. Gisteren tijdens de technische sessie van het WODC-rapport bleek dat er strafrechtelijk niet veel schokkends naar voren kwam. Toch blijven er vragen, bijvoorbeeld over de soms onverklaarbare verleningen van bouwvergunningen en benoemingen, waarbij financieel gewin mogelijk toch een rol speelt. Bewustwording is daarom ontzettend belangrijk, zowel top-down als van onderaf. Ik begin bij de jeugd. Daar begint de vorming van het te maken onderscheid tussen goed, een beetje goed, een beetje slecht of slecht. Dat kan alleen goed functioneren als het bestuur zelf het juiste voorbeeld geeft. Door de kleinschaligheid en de ons-kent-onscultuur op de eilanden worden benoemingen en aanbestedingen regelmatig aan bekenden gegund. Uit de presentatie van gisteren bleek ook dat men vaak zelf niet eens doorheeft wat er gebeurt. Daarom moeten we werken aan een cultuur van transparantie en integriteit, zodat dit in de toekomst minder voorkomt en er meer vertrouwen ontstaat in het bestuur. Mijn partij betwijfelt of uitbreiding van het bestuur de oplossing is. De voormalige PVV-staatssecretaris Szabó had de eerder genomen beslissing van zijn demissionaire voorganger terecht uitgesteld. Nu voert de nieuwe staatssecretaris toch het "vernuftige" beleid van meer, meer, meer uit. Wij kiezen liever voor kwaliteit dan voor kwantiteit. Zelfs aan de kwaliteit schort het nog weleens, zoals de politieke gebeurtenissen deze zomer op Bonaire laten zien. Zet in op verbetering van kwaliteit. Dit zal automatisch de integriteit ten goede komen. De nieuwe staatssecretaris heeft gelukkig Szabó's beslissing overgenomen om de Rijksvertegenwoordiger te behouden. Zijn bevoegdheden worden zelfs uitgebreid. Uit de presentatie van de DSP-groep gisteren bleek ook dat dit, gezien de grote opgave, een verstandige keuze is. De discussie over de Rijksvertegenwoordiger wordt, volgens mij, vooral gevoed door zijn status als "waarnemend". Laat daar nu eindelijk een einde aan komen. De benoeming loopt gewoon gelijk met die van een commissaris van de Koning. De PVV vindt het onwenselijk dat deze functie zou vervallen, juist omdat de uitdagingen op de eilanden groot zijn. Het belang van deze functie werd nogmaals duidelijk bij het debacle rond Selibon, de vuilstort. Daar stonden de Rijksvertegenwoordiger en het college lijnrecht tegenover elkaar. Zonder deze functie had de gezaghebber, die zelf voorzitter is van het bestuur, moeten ingrijpen. Dat is uiteraard ongewenst. Ondertussen praten we wel over klimaattafels en rechtszaken tegen de Nederlandse Staat over klimaat, terwijl men zelf op Selibon een enorme ecologische puinhoop veroorzaakt. Voorzitter. Het is te zien dat mijn spreektijd alleen al aan het onderwerp "goed bestuur" opgaat. Toch wil ik benadrukken dat integer en degelijk bestuur essentieel is, niet alleen voor het vertrouwen in de overheid, maar ook voor de economische zelfredzaamheid van de BES-eilanden. De PVV hecht daar net zo veel waarde aan als aan een gezonde financiële huishouding. Ondanks enkele verbeteringen in de financiële huishouding, blijven er grote uitdagingen. De eilanden zijn sterk afhankelijk van rijksbijdragen en hebben een beperkte mogelijkheid om eigen inkomsten te genereren. Daarnaast blijven er zorgen over de uitvoering van projecten. Er zal efficiënt moeten worden omgegaan met de beperkte uitvoeringscapaciteit. Voorzitter. Het is hoog tijd dat er niet alleen wordt gepraat over plannen en rapporten, maar dat er daadwerkelijk daden volgen. De PVV zal scherp blijven toezien op goed bestuur, integriteit en het waarborgen van bestaanszekerheid van de inwoners van de BES-eilanden. Dank u.

Versie 0500ae1369e1ffb0618c6cba4502a8979f77088c7bbea289c1d6972d29d33e17 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.