Verzameldebat BES

Brontekst

De heer White (GroenLinks-PvdA): Dank, voorzitter. We spreken vandaag met een nieuwe bewindspersoon. Welkom bij deze portefeuille voor Caribisch Nederland. Er is veel te bespreken. Ik zal in de beperkte spreektijd van dit debat een aantal onderwerpen langsgaan. Ik begin met de bestaanszekerheid op de eilanden. Al geruime tijd vragen we hier Kamerbreed aandacht voor. Gelukkig zijn er de afgelopen jaren stappen gezet. Het is echter nog niet genoeg. Nog te veel mensen op de eilanden moeten rondkomen van een te laag inkomen en hebben nog steeds moeite met de hoge kosten van hun levensonderhoud. De langetermijnmaatregelen laten op zich wachten en de val van het kabinet zal helaas verdere vertraging opleveren. GroenLinks-PvdA heeft voor nu enkele concrete vragen. Wanneer wordt de werkloosheidsvoorziening voor de eilanden afgerond? Twee. Hoelang gaat het duren voordat de inkomensafhankelijke kindregeling wordt geïntroduceerd als in het najaar de verkenning naar de Kamer wordt verstuurd? Wat is de reden dat openbaar vervoer op Bonaire en Sint-Eustatius zo lang op zich laat wachten terwijl de budgetten beschikbaar zijn? Waarom heeft het kabinet er niet voor gekozen om de tegemoetkoming voor de nutsvoorzieningen, Telecom, drinkwater en elektra, structureel te regelen? Ook na 2026 blijft dit voor mensen op de eilanden van cruciaal belang. Voorzitter. Selibon. De problemen bij deze afvalverwerking op Bonaire zijn nog steeds niet goed opgelost. Omwonenden hebben er nog steeds last van en de natuur en het milieu worden ook nog steeds onvoldoende beschermd. Gisteren ontvingen we een stand van zaken van de staatssecretaris, waarvoor dank. Hierin staat dat een aantal grote vervolgstappen nog moet worden gezet. Ik zou graag van de nog te zetten stappen concreet van de staatssecretaris vernemen wanneer deze worden gezet. Kan hij aangeven hoe het staat met het versterken van de uitvoeringscapaciteit en het VTH-stelsel op de eilanden? Immers, zonder voldoende capaciteit zullen de verbeterstappen onvoldoende kunnen worden uitgevoerd. Dan een ander punt. Al langere tijd vragen wij vanuit GroenLinks-PvdA aandacht voor de gevolgen van de klimaatverandering op de eilanden. Er zijn klimaatplannen gemaakt en er is een Natuur- en Milieubeleidsplan Caribisch Nederland. Voor dat laatste hebben we recent een tussenevaluatie ontvangen. Hoe staat het met de uitvoering van de klimaatplannen? Zijn deze effectief? Wanneer krijgen we hier de volgende evaluatie van, waarbij wij eventueel kunnen bijsturen? Voorzitter. Dan over comply or explain. GroenLinks-PvdA maakt zich zorgen over het feit dat onder het principe comply or explain vooral nieuwe wetgeving valt, maar dat reeds bestaande wetgeving slechts stapsgewijs wordt aangepast. Ook zien we dat ministeries verschillend met comply or explain omgaan. Volgens de Rli schiet het met name in het fysieke domein ernstig tekort. Volgens de ROB moet het Rijk meer betrokken zijn bij grootschalige infrastructurele projecten. Dit alles vergroot de achterstand van de BES-eilanden ten opzichte van Europees Nederland. Wat gaat het kabinet hier concreet aan doen? Verder zien we dat de gevallen van explain vaak slechts summier worden gemotiveerd, zonder helder tijdspad of criteria, waardoor er vaak sprake is van afstel van modernisering van wet- en regelgeving. Dit heeft pijnlijke consequenties voor de mensen op de eilanden. Zo worden fundamentele rechten van mensen onvoldoende beschermd. Ik noem het verdrag van Istanbul tegen huiselijk geweld, het VN-verdrag voor mensen met een beperking, sociaaleconomische rechten die structureel achterblijven bij Europees Nederland en regelgeving ten aanzien van de verbetering van het milieu en klimaat. Dit moet, wat GroenLinks-PvdA betreft, echt snel verbeterd worden. Graag een uitgebreide reactie van de staatssecretaris. Hoe gaat het kabinet waarborgen dat de rechten van de eilanden snel worden versterkt? Wanneer gaan de eerdergenoemde verdragen nu eindelijk ook gelden voor de BES? Kan het kabinet toezeggen vanaf nu duidelijker en transparanter te zijn over wanneer er wordt gekozen voor explain? GroenLinks-PvdA wil graag op korte termijn een verbeterplan van het kabinet, zodat het principe van comply or explain op een goede manier wordt toegepast en de eilanden niet juist op een grotere achterstand worden gezet. Voorzitter. Ik heb ook nog een vraag over het feit dat deze staatssecretaris de functie van Rijksvertegenwoordiger wil voortzetten. Hierover is onvrede op de eilanden. Het vorige kabinet had, mede op advies van de RvS, niet voor niets gekozen voor het schrappen van deze functie. Heeft deze staatssecretaris hier met de eilanden over gesproken? Hoe gaat hij zich inzetten voor een breed gedragen oplossing? Voorzitter, tot slot een vraag over de spanningen in de Caribische regio. Onlangs kondigde de VS aan marineschepen te sturen naar de kust van Venezuela. Hierover was bezorgdheid op de Benedenwindse Eilanden. Kan de staatssecretaris ons hierover een update geven? Op welke manier worden de eilanden ook hierover geïnformeerd? Dank u wel, voorzitter.

Versie 0500ae1369e1ffb0618c6cba4502a8979f77088c7bbea289c1d6972d29d33e17 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.