Staatsdeelnemingen

Brontekst

Mevrouw Teunissen (PvdD): Hartelijk dank, voorzitter. Het kabinet investeert in bedrijven omdat ze belangrijk worden gevonden voor onze maatschappij en omdat de overheid invloed wil uitoefenen op deze bedrijven. De Partij voor de Dieren vindt dat het kabinet ervoor moet zorgen dat deze bedrijven opereren binnen de grenzen van veiligheid, gezondheid en klimaat. Alle bedrijven moeten dat, maar zeker die van maatschappelijk belang en waar de overheid een voorbeeldfunctie kan hebben. Maar nu is het omgekeerd. Via staatsdeelnemingen verdedigt het kabinet bovenal economische belangen. Burgers, veiligheid en milieu hebben nog steeds het nakijken. Burgers moeten vaak via eindeloze procedures hun belangen verdedigen bij de rechter. Dat kost veel tijd en energie. Het wordt dus tijd dat de Staat eindelijk de belangen van veiligheid, gezondheid en klimaat beschermt in plaats van uitkleedt. Ik denk bijvoorbeeld aan KLM, volgens het kabinet zo belangrijk voor Nederland dat het bedrijf vrijwel onbeperkt staatssteun ontving in de coronatijd. Die staatssteun blijkt nu niet alleen mogelijk onrechtmatig, maar KLM blijkt ook alle gestelde voorwaarden aan de koninklijke blauwe laars gelapt te hebben. Juridische stappen hiertegen zijn niet meer mogelijk. En er gaat nog meer mis bij KLM. Een rapport over milieumaatregelen, bijvoorbeeld het schrappen van nachtvluchten, dreigt onder de pet gehouden te worden. Vorige week oordeelde de rechtbank dat KLM de consument misleidt door te claimen dat vliegen met die maatschappij duurzaam is. De herhaalde tikken op de vingers door de Reclame Code Commissie hadden KLM er niet van weerhouden het gewoon weer opnieuw en opnieuw te proberen. Erkent de minister dat ook KLM zich moet houden aan de grenzen van veiligheid, gezondheid en klimaat? En hoe gaat de minister dit beter borgen? Dan Schiphol. De rechter oordeelde vorige week over het aantal vluchten dat de Staat de belangen van omwonenden stelselmatig onvoldoende meeweegt: "De overheid heeft steeds gekeken naar het belang van de luchtvaartindustrie en pas in laatste instantie naar de belangen van omwonenden. Daardoor is er voor omwonenden te weinig overgebleven." Een verlaging van het aantal vluchten bij Schiphol is keer op keer uitgesteld. Gaat de minister nu eindelijk staan voor de gezondheid van omwonenden? En gaat de minister ervoor zorgen dat het aantal vluchten per direct zo veel mogelijk wordt teruggebracht, in ieder geval tot 400.000 vluchtbewegingen, die binnen het vigerende Luchthavenverkeersbesluit passen? Is de minister ook bereid eindelijk een vliegtaks in te voeren, gedifferentieerd naar afstand en reisklasse? Schiphol pleit daar inmiddels zelf voor en we hebben hier de EU niet voor nodig. De €29 vliegtaks die je nu betaalt op een ticket gaat er niet voor zorgen dat er minder mensen businessclass naar San Francisco of Singapore vliegen. Dan EBN. Energie Beheer Nederland roept op om te komen tot extra maatregelen om de gaswinning op de Noordzee te versnellen om de resterende gasvoorraden versneld naar boven te halen. Hoe verenigt de minister deze oproep met de constateringen en de conclusie van wetenschappers dat er geen ruimte is voor nieuwe fossiele projecten? Voorzitter. Dat economische belangen bij staatsdeelnemingen boven die van mens en natuur worden gesteld, is een patroon. Het blijft helaas niet bij de voorbeelden die ik hier genoemd heb. Nog steeds voldoen maar zes van de zeventien staatsdeelnemingen aan de richtlijnen van het Science Based Targets initiative, zo laat de evaluatie zien. Nog steeds scoort Holland Casino abominabel als het gaat om de transparantie. Nog altijd financiert FMO palmolieplantages waar grove mensenrechtenschendingen en ernstige milieudelicten voorkomen. We moeten dit niet laten aankomen op rechtszaken van burgers tegen de Staat. Een van de duidelijke grenzen die het kabinet kan stellen voor alle bedrijven in Nederland is een klimaatplicht. We hebben een strakke wet nodig die ervoor zorgt dat alle activiteiten van bedrijven binnen het Akkoord van Parijs vallen. Een bijkomend voordeel is dat burgers dan, mits goed gehandhaafd, niet langer naar de rechter hoeven te stappen om dit af te dwingen, maar dat de overheid eindelijk eens het goede voorbeeld geeft. Is de minister bereid een klimaatplicht in te voeren voor bedrijven in Nederland en te zorgen dat staatsdeelnemingen hier op korte termijn aan voldoen? Dank u wel.

Versie 1a22157108045808a1aac9f052fe8a3308488536c3bb8027534fb30f681d0bee · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.