Datalek bij de politie

Mevrouw Mutluer (GroenLinks-PvdA): U hoort heel veel eensgezindheid, voorzitter. Gegevens, tot aan privégegevens toe, worden door derden gekaapt. Alleen al dat is verschrikkelijk en al helemaal als het gaat om mensen in gevoelige functies, zoals politiemensen. Ik moet zeggen dat ik me ook kapot geschrokken ben van deze hack die onze politieorganisatie met ruim 62.000 medewerkers is overkomen. Dat had nooit mogen gebeuren. Het maakt ons gewoon enorm kwetsbaar. Ik weet dat het onderzoek nog in volle gang is, maar uit de eerste berichten maken we al op dat het om een pass-the-cookieaanval zou gaan, waardoor de dader toegang kreeg tot in ieder geval de Outlookadressen van alle politiemensen en ook de privégegevens en extra contacten. Ik hoop dat we zo snel mogelijk het antwoord op die vraag krijgen. Mijn eerste vraag is dan ook: wanneer kunnen we die verwachten? Was er sprake van een kwetsbaarheid in het systeem, een lek dat de politie nog niet kende, maar de dader wel, zodat hij deze kennis kon uitbuiten? Was de kwetsbaarheid wel al bekend en was de oplossing daarvoor, de patch, nog niet gedraaid? Zeker in dat laatste geval moet de politie sneller reageren op de door de softwareleverancier gemelde kwetsbaarheden. Worden de systemen van de politie gemonitord op het stelen van session cookies? Hoe weet de minister dat er naast de gegevens uit de lijst van adressen van Outlook geen andere adressen zijn buitgemaakt? Ik denk dat dat ook de grootste zorg was van menig politieagent. Want waarom zouden de hackers niet ook de mails van de politiemensen ingezien kunnen hebben en daaruit meer vertrouwelijke gegevens kunnen vissen? Een nieuwe aanval moet voorkomen worden, ook al weet ik dat menselijke fouten nooit zijn uit te sluiten. Dat laat echter onverlet dat het systeem zelf zo veilig mogelijk moet zijn. We hebben eerder inspectierapporten gezien waarin werd gemeld dat de ICT van onze justitiële partners te wensen overliet. Het vraagt echt om versnelling en prioritering om dit zo snel mogelijk voor elkaar te krijgen. Ik doel dan ook op de wijze waarop onze justitiële partners met elkaar communiceren. Voorzitter. Daarbij zou ik ook willen stellen dat er alarmbellen moeten afgaan als in één keer een enorme hoop persoonsgegevens van alle politiemensen wordt gekaapt. Daarom vraag ik de minister ook of er wel monitoringstools waren die alarm konden slaan als er signalen werden gevonden die wezen op een veiligheidsprobleem? Waarom is het nodig dat politiemensen bij de persoonsgegevens van ál hun collega's kunnen? Kan dat inderdaad onder een nummer worden geschaard? Voorzitter. Tot zover een beetje de technische kant van het probleem. Digitale onzorgvuldigheid van mensen kan een minstens zo groot risico zijn. Dat zien we overal om ons heen. Daarom vind ik het heel erg belangrijk dat onze politiemedewerkers ook op de gevaren worden gewezen. Zij moeten getraind worden om hiermee om te gaan. Daar wil ik graag een reactie op van de minister. Ook wil ik dat de minister ingaat op de kwetsbaarheden van andere schakels van de justitiële keten, zoals het Openbaar Ministerie, de rechters en ook het gevangeniswezen, dat gevoelige gegevens heeft over hoe en waar criminelen opgesloten zitten, die niet misbruikt mogen worden om ze te laten ontsnappen. Ik wil van de minister weten of hij bereid is om de ICT van al deze justitiële partners door te lichten, zodat we kunnen kijken of daar zo snel mogelijk verbeteringen in moeten worden doorgevoerd. Dan kom ik op de menselijke kant, namelijk die van de politiemedewerkers van wie privégegevens in verkeerde handen zijn gekomen. De communicatie liet echt te wensen over. Dat moet in de toekomst veel, veel en veel beter. Zijn er nu signalen dat hun gegevens door externen misbruikt worden? Wat is er gedaan om schade te voorkomen om deze mensen te beschermen? Hebben ze bijvoorbeeld nieuwe e-mailadressen en nieuwe telefoonnummers gekregen? Dat wil ik gewoon graag weten. Voorzitter. Ik rond af. We krijgen bericht over de stand van zaken van het strafrechtelijk onderzoek naar de daders. Als je kijkt naar de rapportage van de AIVD en de MIVD, dan zie je dat er waarschijnlijk statelijke actoren zaten achter de hack. Dat vind ik heel erg zorgelijk, ook in het licht van de NAVO-top die er aankomt. Graag ook daar een reactie op, voor zover dat kan.