Iran

Brontekst

Mevrouw Nanninga (JA21): Dank u wel, voorzitter. De heer Hoogeveen, die hier normaal zit, zit vandaag in het plenaire Verantwoordingsdebat. Het is dus aan mij de eer om dit commissiedebat vandaag te mogen doen met u. Voorzitter. De situatie rondom Iran blijft uiterst gespannen. Dat heeft belangrijke gevolgen voor de energieprijzen en de stabiliteit in het Midden-Oosten. De Verenigde Staten en Iran zijn elkaar de afgelopen dagen ook weer aan het bestoken, hard genoeg om de druk op elkaar te verhogen, maar subtiel genoeg om de lopende gesprekken niet te doen klappen. De Amerikanen azen daarbinnen op de heropening van de Straat van Hormuz en mogelijk op een nieuw nucleair akkoord. Dat moet voor de Iraanse bevolking een hard gelag zijn. Helaas blijkt dat het Iraanse regime zich na een halve eeuw terreur en tirannie nog altijd stevig in het zadel weet te houden. Voorzitter. U kent JA21 als een realistische partij. Daarom kijken wij altijd wat Nederland kan doen, in plaats van een beetje hoog over geopolitiek te vingerverven. Nederland geeft met het uitzenden van Zijner Majesteits Willemstad een goed signaal af voor onze bereidwilligheid om mee te helpen met de spoedige opening van de Straat van Hormuz. Kan de minister toelichten of er nog nieuws is sinds de recente Kamerbrief over de voorbereidingen omtrent de missie? De teller staat volgens mij al op 50 welwillende landen, die willen bijdragen. Hierover gesproken: de Europese Commissie verbergt slecht dat zij een grote rol voor zichzelf ziet weggelegd hierbinnen. Voorzitter Von der Leyen gaat pontificaal op de generaalsstoel zitten, zo lijkt het, en zegt zelfs dat bestaande EU-missies in die regio moeten worden uitgebreid naar een maritieme coördinatiemissie. Hoe kijkt het kabinet hiernaar? Ziet Nederland hier ook brood in? Is het volgens de minister behulpzaam dat de Europese Commissie door het Frans-Britse initiatief heen lijkt te gaan fietsen? Volgens mijn fractie kan de Commissie zich beter focussen op het aanhalen van handelsbanden met de Golfstaten. Nederland kan met verschillende aangenomen moties van JA21 en de VVD daar zelf ook mee aan de slag. In de regio worden de kaarten opnieuw geschud door de Iranoorlog. De EU als handelsblok, en daarmee Nederland, kunnen daarvan profiteren. We zien dat ook aan het uittreden van de Verenigde Arabische Emiraten uit OPEC. Nog dit jaar zal er een top georganiseerd worden met de GCC-landen, voor meer samenwerking. Is al bekend wanneer deze top gehouden zal worden? Graag vraag ik nog wel een toelichting van de minister op hoe de inzet op defensiesamenwerking eruit gaat zien. Ik neem aan dat dit over de aanschaf van defensiematerieel gaat. De EU als defensiespeler vindt mijn fractie, zoals bekend, niet zo'n heel goed idee. Voorzitter. Nederland kan de Iraanse ambassade in Nederland sluiten. JA21 is heel lang meegegaan in de lijn van het kabinet dat communicatielijnen en veiligheid van ons eigen ambassadepersoneel voorop moeten staan, maar met het verplaatsen van onze ambassade in Teheran de grens over, naar Baku, en de zoveelste aanslag op een dissident in Nederland, in Schoonhoven, is de belangenafweging bij ons anders uitgevallen. Australië sloot ook de Iraanse vertegenwoordiging naar aanleiding van aanslagen. Inmiddels roept ook het Europees Parlement, waar wij normaal geen fan van zijn, op om Iraanse vertegenwoordigingen die betrokken zijn bij transnationale repressie te sluiten. Ik vraag van de minister een inkijkje in de belangenafweging van het kabinet. Waarom sluiten we die ambassade niet? Het is gewoon de lange arm uit Teheran. Voorzitter, afrondend. Het Europees Parlement riep ook op tot het instellen van een tribunaal voor Iran. Wat ons betreft moet Den Haag dan in de actiestand schieten. Hoe kijkt het kabinet naar zo'n tribunaal? Ziet het ruimte om dat in deze stad van vrede en recht te huisvesten? Tot slot wil ik stilstaan bij de executies die doorgaan onder het Iraans volk, bij de vele doden, vermissingen, martelingen en gevangenzettingen die het Iraanse volk moet verduren. Ten overvloede roep ik de minister ertoe op — ik denk dat dat breed gedragen wordt — daar alle mogelijke diplomatieke druk op te zetten. Ik wil het Iraanse volk hierbij ook blijvende steun en solidariteit toewensen. Dank u wel.

Versie 38c3133213873b83ed6944c5a66eda006c13bc4c8692ffbb2147367f8d70b3e3 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.