Jeugdcriminaliteit

Staatssecretaris Van Bruggen: Dan doen we het nu. Er is inderdaad door de heer Bikkers maar ook door mevrouw Van der Plas meermaals gevraagd naar de ouderverantwoordelijkheid en hoe ik daarmee omga. Hoe werkt het eigenlijk, puur formeel gezien? Eerst de vraag van de heer Bikkers hoe ik die verantwoordelijkheid ga versterken. Zoals ik de Kamer begin dit jaar heb laten weten, zijn de mogelijkheden om de ouderverantwoordelijkheid af te dwingen beperkt. Dat is misschien maar goed ook, want de staatscommissie is op dit moment aan het onderzoeken wanneer de overheid mag ingrijpen in een gezin. Laten we daar dus daadwerkelijk voorzichtig mee zijn. Maar als we zien dat ouders moeite hebben om controle over hun kinderen te houden of dat de kinderen niet opgroeien in een veilige omgeving, hebben we daar daadwerkelijk wél wat te doen. In die brief van begin dit jaar heb ik aangegeven dat het behoort tot de bevoegdheden van de burgemeester, soms indirect en soms direct, om in bepaalde gevallen dwang uit te oefenen bij de ouders, bijvoorbeeld door middel van een last onder dwangsom bij overtreding van verbodsbepalingen met betrekking tot de openbare orde en veiligheid. En ook ten aanzien van de leerplicht kun je ouders corrigeren. Daartoe kan de gemeenteraad bijvoorbeeld een verbod op hinderlijk gedrag opnemen in de algemene plaatselijke verordening of een verbod op het dragen van messen in de openbare ruimte — u noemde dat al "de middelen". Dit is de repressieve kant. Breder bekeken zit er natuurlijk ook een andere kant aan ouderbetrokkenheid. Gemiddelde ouders willen zich heel graag bezighouden met het welzijn van hun kinderen, maar raken soms gewoon de regie kwijt. Het is ook ontzettend moeilijk om pubers op te voeden, laten we dat ook even vooropstellen. Dus hoe zorg je nou dat je dat versterkt? Dit raakt natuurlijk ook weer aan de gemeentelijke verantwoordelijkheid, maar dan het sociaal domein. Daar zie je dat er een groep ouders is die echt worstelen met het online gedrag van hun kinderen, met het veilig houden van hun kinderen als zij er niet bij zijn omdat ze moeten werken, en met het zorgen voor de kinderen op het moment dat die kinderen thuis komen te zitten maar eigenlijk naar school zouden moeten. We zien dus op veel verschillende onderdelen dat ouders uitgedaagd worden. Als Rijksoverheid hebben we daar natuurlijk veel minder de directe regie op. Dat doen we op het moment dat er sprake is van jeugdzorg, jeugdbescherming en jeugdreclassering, maar dat vind ik eigenlijk ook al wel heel ver gaan. Binnen het toekomstscenario jeugd zijn we nu dus bezig ervoor te zorgen dat we niet alleen kijken wat er aan de hand is met het kind, maar dat we ook heel specifiek kijken wat het gezin nodig heeft. Het heet namelijk niet meer "jeugd", het is naar "kind- en gezinsbescherming" gegaan. In dat gezin is dan vaak sprake van ouders die wel wat steuntjes in de rug kunnen gebruiken, soms omdat ze zelf mentaal onder druk staan, soms omdat het moeilijk is om rekeningen te betalen en ze niet weten dat daar potjes voor zijn; er zijn allerlei interventies denkbaar. Dat is wel iets waar we natuurlijk de gemeenten juist op kunnen ondersteunen.