Opvang Oekraïne

Brontekst

De heer Ceulemans (JA21): Dank u wel, voorzitter. JA21 heeft met betrekking tot de opvang van Oekraïners steeds aangegeven dat het in behapbare proporties moet gebeuren en dat het een tijdelijk karakter moet hebben. Opvang moet gericht zijn op zo snel mogelijke terugkeer. Dat is overigens geen diskwalificatie aan het adres van Oekraïners. De arbeidsparticipatie is met 67% hoog en nadert het Nederlandse percentage van werkenden, ze leveren een bijdrage aan de economie en Oekraïners zijn er in veel gevallen echt op uit om mee te draaien in de samenleving. Het begrijpelijkerwijs totaal verdampte draagvlak voor asielopvang zie je in veel mindere mate terug als het gaat om opvang voor Oekraïners, en dat is niet voor niets. Voorzitter. Maar tegelijkertijd knelt het enorm. Bijna 140.000 Oekraïners staan momenteel ingeschreven in de Nederlandse basisadministratie. Dat is een hele grote groep en de gevolgen daarvan worden iedere dag sterker ervaren. Bij gemeenten die steeds meer opvangplekken moeten leveren, op de woningmarkt, met betrekking tot sociale voorzieningen, de enorme kosten die daarmee gepaard gaan en ga zo maar door. 83% van de Oekraïners wil de komende twee jaar in Nederland blijven en richting de helft heeft ook op langere termijn geen intentie om terug te keren. Dat kan simpelweg niet de bedoeling zijn, om allerlei praktische redenen, maar ook gewoon omdat de opvang van ontheemden daar niet voor bedoeld is. Dit is geen permanente vorm van migratie en mag dat ook niet worden. In zijn brief geeft de minister aan dat er op dit moment wordt ingezet op vrijwillige terugkeer, maar wat daar de concrete resultaten van zijn, is onduidelijk. Kan de minister daar nader op ingaan, evenals op de vraag hoe hier sterker op ingezet kan worden? Daarnaast is eerder deze week het landenbeleid voor Oekraïne vastgesteld, als toetsingskader voor de 1.010 openstaande asielaanvragen van Oekraïners die buiten de RTB vallen. Hierbij zijn relatief veilige en rustige regio's aangewezen als binnenlands beschermingsalternatief. Ergo, Oekraïners kunnen gewoon opgevangen worden in grote delen van hun eigen land. Wat doet het kabinet om de terugkeer van Oekraïners uit Nederland naar die regio's te bevorderen? De meest urgente actuele kwestie is natuurlijk de aflopende RTB en de mogelijke verlenging daarvan met een jaar. Onderdeel hiervan zou een reikwijdtebeperking zijn. Mannen in de dienstplichtige leeftijd zouden in nieuwe gevallen hiervan uitgesloten worden. Dat is wat ons betreft logisch. Aan de ene kant Oekraïne voor miljarden financieel en militair steunen, en aan de andere kant tegen de wil van Oekraïne in tegen wederom hoge kosten opvang bieden aan Oekraïners die aangewezen zijn daar het land te verdedigen, is een kromme situatie. Tegelijkertijd komt het kabinet met een transitiedocument. Hoe verhoudt die route zich nu met de aanstaande verlenging van de RTB? Voorzitter. Voor JA21 is het helder: de inzet moet erop gericht zijn om Oekraïners zo snel mogelijk terug te laten keren naar Oekraïne én om te voorkomen dat Oekraïners op grote schaal in asielprocedures belanden, met alle gevolgen van dien voor de samenleving en het systeem. We hebben capaciteit nodig voor het herbeoordelen en de terugkeer van Syriërs, niet voor een lawine aan Oekraïense asielverzoeken. De inzet van het kabinet moet dus op die twee uitgangspunten gericht zijn. Ondertussen hangt de aanstaande uitspraak van het Hof in navolg van het advies van de ag als een zwaard van Damocles boven dit hele dossier. Hoe speelt het kabinet hierop in? Dan nog kort een aantal kwesties. Collega Diederik Boomsma heeft samen met mevrouw Van Zanten in een vorig leven in deze Kamer middels een aangenomen motie gevraagd om werkende ontheemden mee te laten betalen aan de zorg. In de brief lezen we echter dat de minister een dergelijke regeling te complex vindt en dat het daarom niet wenselijk is een bijdrage voor de zorgkosten te innen. Hoe kan de minister dit volhouden terwijl de zorgkosten voor deze groep met 82% stegen, zoals we tegelijkertijd in de stukken lezen? Daarnaast lezen we over de doelgroepflexibele regeling, die sinds gisteren van kracht is, waardoor gemeenten makkelijker kunnen investeren in opvangvoorzieningen voor Oekraïners en waardoor locaties flexibeler ingezet kunnen worden voor verschillende asiel- en migratiedoelgroepen. Kan de minister hier nader op ingaan? Veel inwoners — ik heb dat ook als gemeenteraadslid ervaren — zijn bij de vestiging van een Oekraïneopvang in hun wijk gesust met de belofte dat er zeker geen asielzoekers in opgevangen zullen worden. Gaat dit nu alsnog massaal gebeuren? Graag een reactie. Ik kijk even naar de voorzitter om te zien hoe ik in mijn tijd zit.

Versie 8fbc8e7b60b864b8bba213653181208bbf17a90cd32844d7ba2cd9fe7c599524 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.