Wet aanpassing Regeling dienstverlening aan huis

Brontekst

Mevrouw Wendel (VVD): Dank u wel. Allereerst dank aan mevrouw Patijn voor het meteen willen voorzitten van deze vergadering. Dat is heel belangrijk bij dit belangrijke onderwerp. Dat wou ik toch even gezegd hebben. Voorzitter. Vrijheid is voor liberalen heel belangrijk, zo ook voor mij; de vrijheid om eigen keuzes te maken, het leven zelf in te richten en niet te hoeven uitleggen waarom je iets op jouw manier doet. Dat was vroeger al zo toen ik als puber mijn ouders ervan wilde overtuigen dat het beoefenen van vier verschillende sporten tegelijkertijd prima kon en dat het hebben van twee bijbaantjes prima te combineren was met het schoolgaande leven. Die vrijheid geldt nog steeds. Ik maak mijn eigen keuzes over waar ik woon, van wie ik houd en wat mijn drijfveren zijn. Diezelfde vrijheid gun ik iedereen, juist ook mensen die zorg nodig hebben. Voorzitter. Daarom is het persoonsgebonden budget zo belangrijk. Bij het pgb draait het om regie. Met een pgb kunnen mensen zelf kiezen wie hen helpt, hoe die hulp eruitziet en wanneer deze hulp geboden wordt. Dat geeft vrijheid. Dat voorkomt dat mensen volledig afhankelijk worden van één zorginstelling. Vandaag spreken wij over een wijziging van de Werkeloosheidswet en enige andere wetten vanwege aanpassing van de Regeling dienstverlening aan huis. De regeling zorgt ervoor dat pgb-houders die minder dan vier dagen per week zorg of hulp inkopen, minder werkgeversverplichtingen hebben. Dat maakt het pgb werkbaar, menselijk en flexibel. Precies daarom hecht de VVD waarde aan deze regeling. In 2023 oordeelde de rechter dat deze regeling aangepast moest worden, omdat er sprake zou zijn van indirecte discriminatie van vrouwen. Het geeft mij een afdronk van "zielige vrouwtjes". Het gaat volledig voorbij aan het punt dat dit een bewuste keuze is van veel vrouwen — en overigens ook van mannen — en dat de arbeidsmarkt voor hen zeer gunstig is. Deze werknemers verliezen met deze wetswijzigingen dan ook hun flexibiliteit. Hoe kijkt de minister hiernaar? Ondanks het feit dat de VVD grote waarde hecht aan de huidige uitzonderingspositie die pgb-houders ontlast, vinden wij dat we moeten voldoen aan deze rechterlijke uitspraak. Wat de minister nu voorlegt, gaat echter veel verder dan wat de rechter vraagt. Niet alleen wordt de WW-premie verplicht, ook komt er een loondoorbetaling bij ziekte van 104 weken. Daarnaast regelt dit wetsvoorstel dat de pgb-houder moet doorbetalen bij wettelijk verlof en de werknemer moet ondersteunen bij scholing. Ook zorgt deze wetswijziging voor een minder soepel ontslagrecht. Waarom gaat de minister verder dan de rechterlijke uitspraak? Ik begrijp dat er nieuwe rechtszaken lopen, maar waarom wachten we die uitspraken dan niet af? Heeft de minister zicht op wanneer die rechtszaken plaatsvinden? De VVD wil niet meer verantwoordelijkheden en verhoging van de administratieve last voor budgethouders als het niet echt nodig is. Ik maak me in het bijzonder zorgen om het ontslagrecht. Pgb-houders zijn geen gewone werkgevers. Het gaat hier om mensen die zorg nodig hebben, soms dagelijks, en in zeer persoonlijke situaties. Als er een conflict ontstaat, dan kan iemand toch niet verplicht worden om zorg te blijven ontvangen van degene met wie het zo botst? Dan kom ik op het volgende. Ik wil de minister vragen naar de gevolgen van deze wetswijziging. Het voorliggende wetsvoorstel heeft als doel om de positie van zorgverleners die minder dan vier dagen per week zorg verlenen aan budgethouders, te verbeteren. De minister zegt zelf echter ook dat het onbekend is in hoeverre veel of weinig zorgverleners de huidige rechtspositie als problematisch ervaren. We lossen dus een probleem op, zonder dat we zeker weten in welke mate er daadwerkelijk een groot probleem ervaren wordt. Hoe reflecteert de minister daarop? Daarnaast is de impact op pgb-houders en zorgverleners onvoldoende duidelijk. Er zijn natuurlijk ook zorgverleners die juist waarde hechten aan de huidige flexibiliteit. Verwacht de minister dat zorgverleners afhaken omdat de flexibiliteit verdwijnt? Leidt dit niet tot extra krapte in de zorg? Door deze wetswijziging wordt dienstverlening duurder en wordt de prikkel om buiten het systeem om hulp te regelen groter. Hoe reflecteert de minister daarop? Verwacht de minister dat er straks meer zwartgewerkt gaat worden? Wat als er sprake is van een combinatie van een pgb en een particulier budget voor hulp? Wat betekent dit dan? Voorzitter. Het pgb is essentieel voor mensen met een chronische ziekte of een handicap. Tegen wil en dank krijgen ze nu allerlei werkgeversverantwoordelijkheden. De budgethouders worden opgezadeld met 20% hogere werkgeverslasten, en dan heb ik het nog niet eens over de stijgende administratieve last. Ik wil van de minister weten welke taken en risico's altijd bij de budgethouder blijven liggen, ook met ondersteuning van de SVB. Dan de financiële gevolgen. Wat mij betreft mogen de budgethouders niet de dupe worden van deze wetswijziging. Ik ben blij te zien dat daar aandacht voor is. Maar wat gebeurt er na twee jaar? Hoe zorgen we ervoor dat gemeenten het geld dat zij krijgen daadwerkelijk inzetten voor budgethouders, ongeacht of zij in Groningen, Amsterdam of Zeeland wonen? Dan het meest opmerkelijke van deze wetswijziging: de haast. Waarom moet deze wet per se per 1 januari 2026 ingaan? Ik heb begrepen dat de uitvoering onomkeerbare stappen heeft genomen en er grote problemen veroorzaakt worden als deze wetswijziging nu niet doorgevoerd wordt. Hoe kan het dat uitvoeringskeuzes de Kamer voor een voldongen feit stellen? De Kamer heeft de wetgevende macht. Deze ligt niet bij de uitvoering. Waarom heeft de toenmalige minister de Tweede Kamer niet geïnformeerd toen dit besluit genomen is? Hoe worden situaties zoals deze in de toekomst voorkomen? In de tweede termijn zal ik hierover een motie indienen. Tot slot, voorzitter. Het pgb is voor veel mensen geen bijzaak, maar een voorwaarde om zelfstandig te kunnen leven. Wat er ook verandert, regie over het eigen leven mag nooit het kind van de rekening worden. Wat betekent deze wetswijziging volgens de staatssecretaris voor het pgb? Ik vraag de staatssecretaris om alles op alles te zetten en te garanderen dat het persoonsgebonden budget een volwaardig alternatief blijft voor zorg in natura. Dank u wel.

Versie cfa399cb14de624b5cf96186a987ab8c1c6a5b58b112d426b2d7b7240830a778 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.