OCW-begroting, onderdeel Media

Brontekst

Mevrouw Oualhadj (D66): Ik kom nu terug op de onafhankelijke journalistiek. Ik stelde samen met collega Mohandis eerder vragen over het X-bericht van vicepremier Keijzer. Ik was negatief verrast door de beantwoording van de minister op mijn vragen over de uitspraken van die vicepremier. Voorzitter. De minister schetst het wettelijk kader en de noodzaak tot afstand tussen media en politiek, maar mijn vragen gingen over deze specifieke casus en de gevolgen dáárvan. Hier ontbrak namelijk juist de afstand tussen media en politiek. Ik wil van de minister weten: is hij het met me eens dat een vicepremier geen twijfel zou moeten zaaien over de betrouwbaarheid van de NOS? Hoe duidt hij dit X-bericht dan zelf? Daar kreeg ik namelijk geen antwoord op. Kan hij mijn belangrijkste vragen dan alsnog beantwoorden? Ik herhaal ze nog even. Hoe beoordeelt de minister deze uitlatingen van de vicepremier in het licht van de wettelijke waarborg dat de publieke omroep onafhankelijk dient te zijn van politieke beïnvloeding? Is er binnen het kabinet gesproken over de mogelijke impact van dit soort uitspraken op het vertrouwen in journalistiek en publieke instituties? Voorzitter. Voor onafhankelijke journalistiek is het ook belangrijk dat er financiële zekerheid is. We willen juist dat makers een nieuw onderzoek of format kunnen verkennen, maar kiezen ze daar nog voor wanneer er een forse bezuiniging boven de markt hangt? D66 heeft eerder al uitgesproken dat we kritisch zijn op grote bezuinigingen die direct de kerntaak raken. We hebben het niet over kleine bedragen. Er ligt een structurele bezuiniging van meer dan 15% voor. Mede daarom heeft D66 bij de vorige OCW-begroting tegengestemd. In een tijd van nepnieuws en toenemende druk op de journalistiek kun je namelijk niet tegelijkertijd zeggen dat journalistiek cruciaal is en de bodem onder haar voeten vandaan trekken. De publieke en commerciële omroepen zorgen elke dag voor Nederlands nieuws, cultuur en educatie. Daar komt Nederlands talent tot bloei en wordt onze cultuur ook zichtbaar. Juist daarom vind ik het zo opmerkelijk dat degenen die zeggen onze culturele waarden te willen versterken, deze instituties willen afbreken. Wil je de Nederlandse cultuur versterken, zorg dan voor sterke omroepen. Is de minister dat met mij eens? Dan de stelselherziening. Helaas moeten we constateren dat het zeer goede rapport van Van Geel er inmiddels al sinds 2023 ligt. Inmiddels liggen er ook de verkenning van de heer Landsmeer over de omroephuizen en een WRR-rapport. Ook zijn er vaker analyses gedaan en is er een grote hoeveelheid opinies gedeeld. Ik heb de afgelopen tijd met vrijwel alle relevante organisaties proberen te spreken, van omroepen tot makers en producenten. Overal hoor ik hetzelfde: dit kan zo niet doorgaan. Het piept en het kraakt. We praten al veel te lang over een herziening in plaats van dat er wordt gebouwd aan mooie producties en innovatie voor de toekomst. Toenmalig demissionair staatssecretaris Fleur Gräper-van Koolwijk heeft een jaar extra tijd gekocht om het kabinet-Schoof de ruimte te geven voor aanpassingen richting nieuwe concessies, maar daar is door deze minister en de vorige minister niets mee gedaan. Dat vind ik echt een treurige conclusie. Dit kabinet heeft alleen maar voor meer vertraging gezorgd. Dan de inhoud. De publieke omroep moet slagvaardiger. Ook dat zegt inmiddels iedereen. Ik kan me goed voorstellen dat het met dertien omroephuizen lastig sturen is en soms kan voelen als een Poolse landdag. De tijd en energie moeten natuurlijk gaan naar makers en journalistiek. Hervormingen zijn dus nodig, zoals ook in die rapporten te lezen is. De publieke omroep moet Nederland vertegenwoordigen en daarmee pluriformiteit waarborgen. Diversiteit in ons media-aanbod is en blijft een enorme verrijking. Onze makers zijn als geen ander in staat om juist binnen die diversiteit verschillen te overbruggen. Zij creëren programma's die hele verschillende doelgroepen in Nederland bereiken en ons tegelijkertijd samenbrengen. Hoewel mijn vader niet uit Rotterdam komt en ook geen buschauffeur is, voelde hij zich namelijk enorm bediend met het iconische televisieprogramma Toen was geluk heel gewoon. Gelukkig, zeg ik met een knipoog, herkennen we ons niet meer in de verzuiling uit de vorige eeuw. De legitimering van ons omroepsysteem, dat nog stamt uit die periode, moet dus ook echt anders. D66 wil dat omroepen worden beoordeeld op kernwaarden en kerntaken, niet op hoe goed ze campagne kunnen voeren om leden te werven. Wij willen dat omroepen samenwerken in omroephuizen, zoals in de vele rapporten is voorgesteld.

Versie 2f59c6c59896cbfeccb558044c2a637117f5a7d8640eb2cde4f0ad0f9c5dd019 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.