Passend onderwijs

Brontekst

Mevrouw Beckerman (SP): Voorzitter. Wat als we vanaf nul zouden kunnen beginnen? Hoe zou ons ideale onderwijs er dan uitzien? Kleine klassen? Aandacht voor elk kind? Leraren met autonomie? Scholen in de buurt? Wat ons betreft zijn dat openbare scholen, waar zo veel mogelijk verschillende kinderen welkom zijn en iedereen gelijke kansen krijgt, met aanpassingen en extra ondersteuning voor wie het nodig heeft, bijvoorbeeld door een schaduw, een extra ondersteuner, in de klas, of meer speciaal onderwijs voor wie dat nodig heeft. Ook gaat het geld voor onderwijs wat ons betreft ook echt naar onderwijs. Het is pijnlijk om te zien hoe ver we daarvan verwijderd zijn. De aantallen zijn al heel vaak genoemd: 70.000 leerlingen — het zijn maar schattingen — die thuiszitten, uitvallen en klem zitten. Er zijn wachtlijsten voor het speciaal onderwijs. Er zijn grote klassen. De werkdruk voor leraren is hoog. Hoe komen we van de huidige situatie naar de gewenste situatie? Voorzitter. Dat we moeten veranderen, dat het systeem faalt, is duidelijk. Maar gaat de overheid het deze keer wel goed doen? Dat is de grote vraag. Leren we van de fouten die gemaakt zijn bij de invoering van onder andere het passend onderwijs, waar zo veel leerlingen dag in, dag uit de dupe van zijn? Voor de invoering van passend onderwijs waarschuwde de SP: passend onderwijs knelt als je de randvoorwaarden niet op orde hebt. Helaas kregen we daarin ook gelijk. De Algemene Rekenkamer wees er deze week nog maar eens op dat er samenwerkingsverbanden zijn waar al het geld naar het speciaal onderwijs gaat, wat ook nodig is, maar dat er daardoor geen ondersteuningsbudget meer over is voor passend onderwijs op reguliere scholen. Dit alles terwijl leerlingen in de klas minder aandacht krijgen en de werkdruk van leraren stijgt, met uitval en tekorten tot gevolg. Graag een reactie van het kabinet. Voorzitter. Leren we van de fouten die gemaakt zijn bij de invoering van passend onderwijs, of maken we dezelfde fouten opnieuw? Inclusief onderwijs klinkt heel erg mooi, maar als het alleen bij modieuze beleidstaal blijft, wordt het de volgende ramp voor het onderwijs. Als je de structurele problemen niet oplost, kun je steeds een andere naam bedenken maar wordt de uitkomst niet minder problematisch voor leerlingen en leraren. Daarom vraag ik ook met klem aandacht voor de zorgen uit de praktijk, van leerlingen en van leraren. Het meeste personeel ziet het namelijk niet gebeuren in 2035. Ze zien het niet alleen als onrealistisch, maar ze zien het echt als risicovol. Ze verwachten precies de problemen die we nu ook al zien: een gebrek aan middelen, personeel en expertise, te grote klassen, hoge werkdruk en een gebrek aan passende faciliteiten. Bovendien voelen ze zich niet gehoord. Dat geldt vooral voor het personeel dat het onderwijs daadwerkelijk verzorgt of ondersteunt. Hoe verder men van de klassen af staat, hoe minder kritisch men is. Terwijl we toewerken naar integratie en afbouw van het speciaal onderwijs, is twee derde van het personeel daarop tegen. Mijn voorgangers hebben het ook al gevraagd, maar ik krijg graag een reactie op het rapport en alle concrete aanbevelingen daarin. Toen passend onderwijs werd ingevoerd, gingen leraren staken. Als het kabinet toen had geluisterd, was het niet zo'n ellende geworden die het voor veel leerlingen en leraren nu is. Op papier was het zo mooi: het onderwijs moest passen bij elke leerling. Maar voordat het goed en wel was ingevoerd, waren de budgetten daarvoor alweer weg. En toch zien we opnieuw dezelfde houding. We horen opnieuw dat leraren en leerlingen te weinig gehoord worden. In haar brief zegt de staatssecretaris de zorg te begrijpen en erop te vertrouwen dat de bonden met haar aan de slag willen om de komende periode stappen te zetten. Maar wat gaat de staatssecretaris zelf doen om het onderwijspersoneel er beter bij te betrekken? Welke concrete stappen komen er? De voorgangers hadden het er al over: we hebben geen concreet stappenplan. We weten niet wat het plan is. Voorzitter. Mijn laatste minuut voor twee onderwerpen. We zijn blij dat onze motie over leerlingenvervoer is aangenomen, maar wat gaat daar concreet mee gebeuren? Jaarlijks zijn er 4 miljoen ritten die te laat op school arriveren, als de leerlingen überhaupt al aankomen. Er is nu een werkagenda. Wat betekent dat concreet? Wordt het voorstel van de SP om niet meer aan te besteden meegenomen? Voorzitter. Tot slot, het rommelpotje. Dat was bedoeld voor al die mooie initiatieven die er zijn buiten de samenwerkingsverbanden om leerlingen te helpen die nu uitvallen of klem zitten. We vroegen in het vorige debat naar de besteding ervan. Nu blijkt dat ten minste een deel hiervan alsnog naar extra activiteiten van de samenwerkingsverbanden zelf gaat. Dat was niet de intentie. Het is mooi dat er een evaluatie achteraf komt, maar je kunt toch veel beter nu al ingrijpen en zorgen dat het echt terechtkomt bij de leerlingen die het nodig hebben. Dank u wel.

Versie 6faddb48cb9d5d86715ae5a865c09af436fb0db72c34dea9148e5587c77280b2 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.