Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2027

Brontekst

Mevrouw Bikker (ChristenUnie): Dank u wel, voorzitter. Een paar weken geleden sprak ik met krijgsmachtpredikanten over hun werk. Dat verandert nu de krijgsmacht groeit en Defensie zich meer op hoofdtaak 1 richt. Het belang van de Diensten voor Geestelijke Verzorging is groot. Ook binnen Defensie moet er ruimte zijn en blijven om morele vragen te stellen. Geestelijk verzorgers zijn nu verantwoordelijk voor meer militairen en de ruimte en opleidingen voor dit vormingswerk worden beperkt. Ik zou daarvoor willen waken. Juist een krijgsmacht heeft morele reflectie nodig. Delen de bewindspersonen het uitgangspunt dat de capaciteit en noodzaak van geestelijke verzorging op orde moeten blijven? Groeit de capaciteit mee met het aantal militairen? Is er behoefte aan meer personeel en worden verzoeken daartoe ingewilligd? Hoe wordt invulling gegeven aan de motie-Voordewind die ervoor zorgde dat de tweedaagse zingevingsconferentie voor militairen een vast onderdeel werd van hun opleiding? Immers, een land verdedigen kan niet zonder dat je weet wat de zin ervan is. Voorzitter. Die morele reflectie is ook nodig bij het gebruik van techniek en AI. De staatssecretaris sprak hier prachtig over tijdens zijn bezoek aan de paus. Technologische vooruitgang is immers niet per definitie morele vooruitgang en kan leiden tot dehumanisering, bijvoorbeeld bij automatische oorlogsvoering. Wat betekent dat voor het aankoopbeleid van Defensie? Welke afspraken maakt Nederland hierover in NAVO-verband? Voorzitter. De beveiliging van Defensievastgoed en de defensie-industrie moet op orde zijn. Dat is nu vaak nog niet het geval. Dat vraagt ook bewustwording onder medewerkers die bij deze bedrijven werken. Ik zie medewerkers op LinkedIn trots vertellen dat zij aan de slag gaan bij fabrikanten van kruisraketten en drones. Dat lijkt mij onverstandig. Het lijkt mij goed als de staatssecretaris met deze bedrijven om tafel gaat om hierover afspraken te maken. Voorzitter. Ik rond af. Onze krijgsmacht moet sterk genoeg zijn om onze vrijheid te verdedigen, maar die kracht zit niet alleen in materieel en manschappen; die zit ook in een goede infrastructuur, in geestelijke en morele vorming en verantwoord gebruik van technologie. Juist die randvoorwaarden bepalen mede of de groei van Defensie daadwerkelijk bijdraagt aan duurzame vrede en veiligheid. Want ja, mij ziel verlang naar vrede.

Versie 256945f36bde6f9210337845c212864dc248acd09f9ca60d837ac5b8c77c3591 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.