KamerkringInloggen
← Verkenner

Uitspraak · 6 okt 2026 · Tweede Kamer

Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI)

Brontekst

Minister Herbert: Ja, ik ben dat met mevrouw Martens-America eens. Dat doet SPRIND trouwens ook. Ik denk dus dat we ook hierbij veel af kunnen kijken. Dan heb ik nog een laatste vraag in dit blokje. Dat was een vrij specifieke vraag van meneer Schenk. Hij vroeg of het NADI bijvoorbeeld samen zou kunnen werken met een soort startersbeurs. Hiernaar wordt gekeken. Talent staat centraal in het NADI-model. Als je bijvoorbeeld kijkt naar zusterorganisaties zoals SPRIND, zie je dat die al werken met fellowshipprogramma's voor veelbelovende onderzoekers en ondernemers. Zo zie je dat zo'n NADI zou kunnen werken met verschillende vormen, instrumenten of hoe je het ook noemt. Dit is dus wel degelijk iets wat zou kunnen. Dat zou eigenlijk mijn blokje werkwijze en randvoorwaarden zijn. Dan evaluatie en governance. Daarover is eigenlijk al best wat gezegd. Ik hoop dus dat we ons beheersen. Ik denk veel terug aan mijn vorige werkervaring. Ik doe even een verhaaltje daarover. Bij Heijmans waren we bezig met het sturen van projecten met hoge risico's en lage rendementen. Daar moet je bovenop zitten. Daarbij was de structuur dat er keer na keer, week na week tot op vrij hoog niveau allemaal verantwoording afgelegd moest worden over hoe die risico's gemitigeerd werden. De neiging was in eerste instantie om bij innovatieve trajecten de hele tijd te willen weten: wat is de businesscase en gaat het allemaal wel lukken? Dat werkt dus niet. Daar hebben we dus bijvoorbeeld afgesproken dat alles wat ging over het managen van projecten, in een andere ruimte besproken werd dan het begeleiden van innovatie. Daarvoor was de truc dat de raad van bestuur naar de innoverende teams ging en ging onderzoeken "wat hebben jullie nodig zodat jullie sneller kunnen gaan?" in plaats van dat zij de hele tijd verantwoording moesten afleggen over of ze wel precies konden beloven hoeveel geld ze gingen verdienen. Het feit dat je dat bewust op een andere manier doet, is iets wat ik heel erg met me meeneem als het gaat over de evaluatie op zo'n NADI. Ik hoop dat wij het dus samen leuk kunnen gaan vinden om dit anders te willen doen. Overigens ervaar ik dat ook als ik dit gesprek zo met u voer. En inderdaad zal het ongemakkelijk zijn dat het dan misschien zo is dat 80% van de trajecten helemaal niet tot succes leidt, of dat het niet het gevoel van succes gaat geven, terwijl je wel heel veel hebt geleerd. Het zal ook de kunst zijn om een vorm te vinden om tevreden te zijn over wat je weer zo knap geleerd hebt. Dat moeten we samen gaan onderzoeken. We gaan dat goed afkijken bij hoe ze dat op andere plekken doen. Er zijn allerlei evaluaties van hoe ze dat in het buitenland doen. Ik heb bijvoorbeeld gehoord dat DARPA, ARIA en SPRIND vooraf wel meetbare doelen per programma opstellen — technisch en economisch, gericht op schaal en snelheid — en dat bijvoorbeeld wordt gekeken of het lukt om op termijn privaat geld aan te trekken. Dat kan dan een maatstaf zijn voor "succesvolheid". Ze beoordelen niet of ieder project afzonderlijk slaagt, maar veel meer of de portefeuille genoeg heeft opgeleverd. Daarom is schaal ook zo belangrijk en is het in die zin best aantrekkelijk als het ons op termijn gaat lukken om meer geld aan het NADI te kunnen koppelen, want dat gaat helpen om op te schalen. Wat ze in het buitenland ook doen, is juist nadat iets is geëindigd bij zo'n instantie, in ons geval is dat NADI, nog een aantal jaren te blijven volgen wat er daarna gebeurt. Want je zoekt naar zaken die langetermijnimpact gaan hebben. Dit is allemaal iets om van af te willen kijken. Ik zit te kijken of ik nog dingen heb gemist die gaan over de evaluatie en governance. Volgens mij is daarover al heel veel gezegd. Ik stel daarom voor om naar financiering te gaan. Ja? Ik heb daarin al wat dingen benoemd. Ik denk dat het fijn is wat we nu voor NADI hebben vrijgemaakt. Iemand, ik weet niet meer wie, heeft gevraagd of het denkbaar zou zijn om dingen met een kasschuif naar voren te halen en daarin over de jaargrenzen zaken te doen. Weet dat dit ook een van de eerste vragen is die al is opgekomen. Het is niet iets waar ik zelfstandig over kan beslissen, maar waar ik me wel zeker voor wil inzetten als er ideeën zijn over hoe dat geld besteed moet worden. Dus ja, dit is denkbaar. Daarmee is het niet morgen geregeld, maar het is wel degelijk iets wat zou kunnen gebeuren. Een tweede ding wat ik al heb benoemd, is dat ik mij voorstel dat er sponsors kunnen komen voor specifieke programma's. Die kunnen uit andere departementen komen, misschien zelfs uit uitvoeringsorganisaties, maar dit zal altijd gekoppeld moeten zijn aan het feit dat je ook de launching customer wilt zijn. Je wilt niet alleen iets funden, maar je bent er ook op uit dat je iets groter wilt helpen maken. We kunnen samenwerken met andere zusterorganisaties. Een samenwerking met SPRIND bijvoorbeeld gaat natuurlijk leiden tot een idee van het delen van kosten. Daar zijn overigens nu nog geen vaste afspraken over gemaakt. We zien daar in de toekomst zeker mogelijkheden toe. Eigenlijk zijn dat het soort dingen waar ik aan denk als het gaat om het begroten en financieren van programma's. We hebben het al gehad over wel of niet revolverend moeten zijn. Dit zijn eigenlijk de vragen die ik had verzameld over het onderwerp financiering. Dan heb ik nog een laatste mapje met wat losse dingen. O, de vestigingslocatie, dat is nog wel een leuke. Ik werd er vanochtend mee wakker. In mijn LinkedIn-feed stond een opdracht aan meneer Vermeer van een lokale politicus. Hoe zie ik het voor mij? Ik zie sowieso niet voor mij dat wij ergens een groot hoofdkantoor NADI gaan vestigen. Dat is niet hetgeen waaraan ik denk als we het hebben over de vibe die je zoekt bij NADI. Voor mij gaat het bij NADI om de mensen. Het soort mensen dat daar zit, ga je niet vangen op één locatie in een knap kantoor. Ik stel mij voor dat die continu willen zijn op de plek waar het gebeurt en dat zij een plek hebben waar afgesproken wordt als er even dingen afgestemd moeten worden. Ik ga nooit dicteren waar dat moet zijn. Ik hoop dat ze af en toe een keer hier willen zijn en het lijkt me voor ons leuk om af en toe op de plek te zitten waar zij aan het werk zijn. Ik ga niet sturen op de vestigingslocatie. Over de topinkomens hadden we het al gehad. Dat was wat ik verzameld had aan vragen.

Versie 2e4bd917b436db3c1facef99f442a6ee1773b13255ff06dc697adc2bc36d3e79 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.

Gerelateerde bronnen

Context en discussie

Jouw reactie

Een contextnotitie voegt feiten of achtergrond toe, onderbouwd met minimaal één bron. Voor een mening of vraag kun je gewoon reageren.

Er zijn hier nog geen bijdragen.

Posts die naar deze bron verwijzen

Er zijn hier nog geen bijdragen.