BHO

Brontekst

De heer Hoogeveen (JA21): Dank, voorzitter. We genieten deze begroting nog na van de relikwieën van het kabinet-Schoof. We gaan uiteraard met plezier een D66-minister bevragen over de verantwoording van de PVV-bezuinigingen. Zoals bekend onderschrijft mijn fractie die bezuinigingen. Wat JA21 betreft moeten we het klassieke model van ontwikkelingshulp gaan uitfaseren. Onlangs werd in een reportage in EW-magazine over Sierra Leone goed opgetekend dat hypocrisie en opportunisme daar in de hand worden gespeeld. Hele samenlevingen en economieën zijn scheefgegroeid door onze goedbedoelde geldinjecties. Volgens Saidu Dumbuya, docent geschiedenis op een middelbare school in de hoofdstad Freetown, zijn — ik citeer — "niet klimaatverandering of te weinig ontwikkelingshulp maar graaiende bestuurders de oorzaak van de aanhoudende armoede in Sierra Leone". De critici en hervormers die er zijn, worden ingekapseld in het systeem. Klokkenluiders krijgen geld om hun mond te houden. Hij besluit met de woorden "hebzucht is een wereldwijd probleem". Ik maak van deze gelegenheid maar meteen gebruik om te vragen hoe het kabinet invulling wil geven aan de gisteren aangenomen motie van Diederik van Dijk over het korten van ontwikkelingshulp aan een land als Sierra Leone, dat niet meewerkt aan de bestrijding van internationale drugscriminaliteit. Mijn inleiding raakt een cruciaal probleem van ontwikkelingssamenwerking: verantwoording. De minister schrijft het zelf ook al: het ministerie zet subsidies in om onder meer via maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen BHO-beleidsdoelen te halen. Maar die subsidies kenmerken zich door een beperkte sturingsmogelijkheid en niet-afdwingbaarheid. Een concreet voorbeeld van hoe het wél moet, zien we in de beweging in de zogenaamde combinatielanden. Daar probeert Nederland hulp en handel te combineren. Niet eindeloos geld overmaken via de klassieke hulpkanalen, maar werken aan marktontwikkeling, investeringen en lokale werkgelegenheid, en dus ook aan kansen voor Nederlandse bedrijven. In het jaarverslag wordt gewezen op combitracks in onder meer Kenia, Zuid-Afrika, Vietnam en Nigeria. Daar zijn inmiddels honderden Nederlandse bedrijven bij betrokken. Het gaat om sectoren als agrologistiek, tuinbouw en zonne-energie. Dat is wat JA21 betreft veel meer de richting: landen helpen om economisch zelfstandiger te worden, met wederzijds belang. Als ik spreek over het uitfaseren van het klassieke model, bedoel ik dus ook het minder van die subsidie afhankelijk zijn en meer handel en investeringen en harde verantwoording. Tegen die achtergrond kijken wij met belangstelling naar de verbetering van die verantwoordingssystematiek. De minister laat de indicatorentabel vervallen om meer ruimte te maken voor toelichting, duiding en middellangetermijnresultaten. Op zich begrijp ik die beweging, want ontwikkelingshulp vindt vaak plaats in complexe omstandigheden, waar niet elk resultaat zich laat vangen in één jaarlijkse indicator.

Versie 5811182c3eceed5e1cb197c66724abf647ebabe3eab970f772bdc8cbbafb0020 · Voorlopig verslag; de tekst kan nog wijzigen.